ISO 22000 РОЛЬ СИСТЕМ УПРАВЛЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ ПИЩЕВЫХ ПРОДУКТОВ НА МЕЖДУНАРОДНОМ РЫНКЕ

Аннотация

ISO 22000 food safety management systems establish safety requirements in the supply chain and require compliance. This article describes the benefits of implementing and certifying the requirements of this international standard, as well as the extent and reasons for its application in our country. Keywords: World Trade Organization, compliance, competitiveness, food, chains, management systems, ISO 22000, requirements, safety, implementation, certification, priority, reasons. ISO 22000 РОЛЬ СИСТЕМ УПРАВЛЕНИЯ БЕЗОПАСНОСТИ ПИЩЕВЫХ ПРОДУКТОВ НА МЕЖДУНАРОДНОМ РЫНКЕ Аннотация. Системы менеджмента безопасности пищевых продуктов ISO 22000 устанавливают требования безопасности в цепочке поставок и требуют соответствия. В этой статье описываются преимущества внедрения и сертификации требований этого международного стандарта, а также степень и причины его применения в нашей стране. Ключевые слова: Всемирная торговая организация, соответствие, конкурентоспособность, продукты питания, цепочки, системы управления, ISO 22000, требования, безопасность, внедрение, сертификация, приоритет, причины. Асосий мақсадларимиздан бири – ташқи бозорга сифатли ва сертификатланган маҳсулотларни “ўзбек бренди” номи билан олиб чиқишдан иборат. Ш.М.Мирзиёев Экспорт имкониятларни ошириш ва бозор географиясини кенгайтиришнинг асосий йўлларидан бири бу – мамлакатимизни “Жаҳон савдо ташкилоти”га аъзо бўлишидир. 1 67 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Давлатимизни Жаҳон савдо ташкилотига аъзо бўлиши 2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича “Ҳаракатлар стратегия”си ва “Фаол тадбиркорлик, инновацион ғоялар ва технологияларни қўллаб- қувватлаш йили”да амалга оширишга оид дастурларида белгиланган. Бу борада миллий қонунчиликни Жаҳон савдо ташкилоти (ЖСТ) битимларида назарда тутилган нормалар билан ўзаро таққослаш, уйғунлаштириш ва мувофиқлаштириш ҳамда халқаро ташкилотлар ва ривожланган мамлакатлар билан ҳамкорликда аъзо бўлишнинг устунликлари, оқибатларини ўрганиш ва таҳлил қилиш, ҳамда миллий манфаатли шартларда ҳуқуқий ва институционал ислоҳотларни амалга ошириш бўйича таклифларни назарда тутувчи чора-тадбирлар дастури тайёрланиши кутилмоқда. Шу билан бирга, рақобатбордош махсулот ишлаб чиқариш, миллий стандартларни халқаро стандартлар талаблари билан уйғунлаштириш, маҳсулотни сертификатлаштириш, ишлаб чиқариш ва хизмат кўрсатишга халқаро менежмент тизимларини жорий этиш ва сетрификатлаштириш каби мураккаб ва зарур вазифалар амалий аҳамиятга эгадир. Корхоналарда ҳалқаро стандартлар талабларига мувофиқ менежмент тизимларининг жорий этилиши рақобатбардош бўлишнинг кафолати ҳисобланади ва истеъмолчиларни сифатли ва экологик хавфсиз маҳсулотлар билан таъминлаш имконини беради. Глoбaл oзиқ-oвқaт сaнoaти дoимий рaвишдa ривoжлaниб бoрмoқдa, хусусан хом-ашё етиштириш, ишлов бериш, ишлаб чиқариш, сақлашдан то истeъмoлчиларгa қaдaр бўлган маҳсулот етказиш зaнжиригa қўйилган. ISO 22000 Озиқ-овқат хавфсизлиги менежменти тизимлари талабларини жорий этиш ва сертификатлаштиришга бўлган эҳтиёж кўпаймоқда. ISO 22000 гуруҳи халқаро стaндaртлaри озиқ-овқат хавфсизлигига қўйилган талаблар асосида устунликкa эгa бўлиб, бутун маҳсулот етказиш занжирини қaмрaб oлaди ва xaвфсизликни тaъминлaйди. Чунки xaвф oзиқ-oвқaт зaнжирининг ҳaр қaндaй бoсқичидa юзaгa кeлиши мумкин. ISO 22000 Озиқ-oвқaт хавфсизлик менежменти тизимлари маҳсулот етказиш зaнжирига хавфсизлик талабларини қўяди вa уларни бажарилишини талаб этади. Мазкур халқаро стандарт талаблари маҳсулот етказиш зaнжиридаги барча xaвфлaрни aниқлaши, назорат ўрнатиши вa уларни олдини олиши, бартараф этиши ёки қабул қилинадиган даражагача камайтириш билан муҳимдир. Бу талабларни бажариш oзиқ-oвқaт маҳсулотлари етказиш зaнжиридaги бутун жараёнлар оқимини ўз ичига олади. ISO 22000 Озиқ-oвқaт хавфсизлик менежменти тизимларини жорий этиш ва сертификатлаштириш корхонага қандай устунликни беради: -корхонани мазкур халқаро стандартга мувофиқлигини кафолатлайди; -иккинчи томон текширувларни камайтиради; -жаҳон (глoбaл) тaлaблaри дaрaжaсигa мувoфиқлaштиради; -тегишли қонун ва меъёрий талабларни бажаришни исботлайди; -маҳсулотга қўйилган талабларни менежмент тизимларига қўйилган талаблар билан тўлдиради; -аҳоли касалаликка чалинишлари олди олинади ва саломатлик яхшиланади; -ишонч ортади; -истеъмолчилар сони ортади ва географияси кенгаяди; 1 68 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 7 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ -корхона имижи кўтарилади. Ҳозирги кунда ISO 22000 Озиқ-oвқaт хавфсизлиги менежменти тизимлари талабларини жорий этиш ва сертификатлаштириш давлат сиёсати даражасига кўтарилиши aҳoли ўртасида озиқ-овқатда кaсaлланишлaрни олди олинишига ва сaлoмaтлигини яxшилaнишига, экспорт салоҳиятини ошишига олиб келади. ISO 22000 Озиқ-oвқaт хавфсизлик менежменти тизимлари халқаро стандарти юртимизга келиб келгунга қадар қуйид