Agriculture Mechanization Technology Economic development Қишлоқ хўжалигини механизациялаш – иқтисодий тараққиётнинг муҳим омили (Андижон вилояти мисолида)

Аннотация

Калит сўзлар: Мақолада Андижон вилояти қишлоқ хўжалигини Андижон вилояти истиқлол йилларидаги ҳолати, ривожланиши, Глобаллашув жараёнлари модернизация қилиниши, соҳани механизациялаш Жамият иқтисодий тараққиёт омили эканлиги бирламчи манбалар, Қишлоқ хўжалиги Механизация даврий матбуот ва илмий адабиётлардаги маълумотлар Технология ёрдамида атрофлича таҳлил қилинган. Иқтисодий тараққиёт 1 Lecturer at the Department of Humanities, Andizhan Institute of Agriculture and Agrotechnology, Andizhan, Uzbekistan Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 2 (2021) / ISSN 2181-1415 Механизация сельского хозяйства - важный фактор экономического развития (На примере Андижанской области) АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье с помощью первоисточников, периодических Андижанская область изданий и научной литературы представлен подробный Процессы глобализации анализ состояния сельского хозяйства Андижанской Общество области за годы независимости, его развития, Сельское хозяйство Механизация модернизации, механизации промышленности как фактора Технологии экономического развития. Экономическое развитие. Глобаллашган жамият тараққиётининг ҳозирги босқичи ўзининг ривожланган техника ва технологиялар асри дея таърифланади. Ижтимоий ҳаётнинг ҳар бир жабҳаларида, инсон фаолиятининг барча соҳаларида, қишлоқ хўжалик маҳсулотларини етиштиришда, саноат корхоналарида сифатли маҳсулотлар ишлаб чиқарилишида, қурилиш майдонларида, улкан ирригация ва мелиорация тадбирларида фойдаланилаётган янги такомиллашган энергоресурстежамкор технологиялар ва уларни амалга оширувчи техник қурилмалар ҳозирги куннинг талаб даражасидан келиб чиққан ҳолда қўлланилиб келинмоқда. Мустақиллик йилларида Ўзбекистон Республикасида қишлоқ хўжалиги соҳаси ўзининг кўлами ва аҳамияти жиҳатидан етакчи соҳалардан бирига айланди. Шу боис аграр соҳани тубдан ислоҳ қилиш ва уни бозор талабларига мослаштириш ишларига давлат томонидан катта эътибор қаратилмоқда. Инсоният тарихига назар солар эканмиз, ҳар бир даврда деҳқончилик қилиш учун қулай меҳнат қуроллари ишлаб чиқилганига гувоҳ бўламиз. Ибтидоий жамоа тузумининг Неолит даврида мотига (кетмон)нинг ихтиро қилиниши ана шу давр учун энг муҳим янгиликлардан бири бўлди. Ибтидоий тузумда Темир даврининг кириб келиши билан темирдан ясалган омоч, кетмон, белкурак ва бошқа меҳнат қуроллари анча кенг майдонларни ҳайдаш, тўғонлар қуриш, канал ва ариқлар қазиб сув чиқариш имконини беради. Булар деҳқончиликнинг юксалишига олиб келади [1, Б.40]. Меҳнат қуролларининг такомиллашиб бориши билан иш унуми, самарадорлиги ошади. Бизга маълумки, қишлоқ хўжалиги соҳасида юқори унумдорликка, ҳосилдорликка эришиш, албатта юқори даражадаги техника-механизмларга боғлиқдир. Қишлоқ хўжалигини механизациялаш учун техникалар яратиш бўйича ихтиролар энг аввало дунёнинг ўз даврида тараққий этган давлатлари ҳисобланган Англия ва АҚШда пайдо бўлди. Бунинг сабаби бир томондан мамлакатда қишлоқ хўжалиги соҳасининг ривожланганлиги бўлса, иккинчи томондан саноатлаштириш жараёнининг бошланганлиги эди. Ўзбекистон Республикаси ҳукумати мустақилликка эришган дастлабки кунларидан бошлаб қишлоқ хўжалиги соҳасини ислоҳ қилиш бўйича кенг қамровли ишлар олиб борди. Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёевнинг 283 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 2 (2021) / ISSN 2181-1415 2017 йил 7 февралдаги ПФ-4947-сон Фармони билан тасдиқланган “2017-2021 йилларда Ўзбекистон Республикасини ривожлантиришнинг бешта устувор йўналиши бўйича Ҳаракатлар стратегияси”да қишлоқ хўжалигини модернизация қилиш ва жадал ривожлантириш бўйича бир қатор вазифалар белгиланди. Қишлоқ хўжалигида таркибий ўзгаришларни чуқурлаштириш орқали ишлаб чиқаришни изчил ривожлантириш, аҳолини озиқ-овқат маҳсулотлари, қайта ишлаш саноатини хом-ашё базаси билан узлуксиз таъминлаш орқали мамлакатимиз озиқ-овқат хавфсизлигини янада мустаҳкамлаш, экологик тоза маҳсулотлар ишлаб чиқаришни кенгайтириш, аграр секторнинг экспорт салоҳиятини сезиларли даражада ошириш истиқболда амалга оширилиши кўзда тутилган энг муҳим вазифалардан саналади. Биринчи навбатда, 2016-2020 йилларда пахта хом-ашёси етиштириладиган майдонларни 170,5 минг ва суғориладиган ғалла майдонларини 50 минг гектарга қисқартириш ҳисобидан картошка майдонини 36 минг, сабзавотлар майдонини 91 минг, интенсив боғлар майдонини 18 минг, озуқа экинларини 50,3 минг, мойли экинларни 14 минг ва узумзорларни 11,2 минг гектарга кенгайтирилиши билан боғлиқ экин майдонларини янада оптималлаштириш ишлари амалга оширилди. Шу билан бир қаторда экинларга ишлов беришнинг илғор агротехнологияларини, юқори унумдорликка эга техника ва машиналарни ҳамда суғоришнинг замонавий усулларини қўллаш натижасида самарали ишлар кўзда тутилмоқда [2, Б.130.] Шу ўринда таъкидлаш лозимки, Республикамизда қишлоқ хўжалигини янада такомиллаштириш мақсадида Президент Ш.Мирзиёев 2020-2030 йилларда қишлоқ хўжалигини ривожлантиришнинг устувор йўналишлари бўйича муҳим вазифаларни белгилаб б