ЗНАЧЕНИЕ ХОРЕОГРАФИИ ДЛЯ АКТЕРОВ

Аннотация

The article talks about the importance of choreography for actors. Here are some examples of choreographic techniques that need to be taught. Key words: The term choreography, classical choreography, folk choreography, kôche choreography, the meaning of actor's choreography, choreographic training. Bul olarda óz waqtında joqarı oqıw orınlarında hám kollejdlerde óz háreketleri ústinde islemegeni aqıbeti. Boslıq olardıń házirgi waqıttaģı iskerligine tásir etip atır. Saxnada insan óz denesin basqara almawın hesh jerde jasırıp bolmaydı. "Gúze kúnde emes kúnde emes, kúninde sınadı"- degenindey bul jaģday kútilmegende júz beriwi múmkin. Bunday jaģdaylarda aktordıń tuwma qábileti hám qısqa waqıt ishindegi plastik háreketlerdi rawajlandırwģa járdem beriwshi texnikalarģa tayanıw kerek. Álbette, bunday texnik usıllar qatarında xoreografik háreketler jetekshi orındı iyeleydi. Xoreografiya sóziniń ózi grek tilinen biziń tilimizge awdarmalasaq "ayaq oyınının jazıw " degen mánini ańlatadı. Kópshilik xoreografiyanı tek ģana "ayaq oyını" dep biledi. Biraq, xoreografiya sózi keń máninin óz ishine aladı. Ol hátteki, pán sıpatında rawajalnģan. Bul atama eki turli mánide túsindiriledi: Birinishisi : "Ayaq oyını" atqarıwshılıģı. Ekinshisi : "Ayaq oyını " óneriniń tálimi. Xoreografiya bárshe zamanlarda aktyorlar ushın júdá úlken áhimiyetke iye bolıp kelgen.Saxnalıq kórnistegi improzativ rollerde ol baslı orındı iyeleydi. Saxnalıq kórinis tayyarlanıp atırģanda aktyordıń xoreografik tayyarlıģın qanday baslaw kerek? Bul sorawģa juwaptı rejissor xoreograftıń aldına qoyģan máqset hám wazıypaların baslaw kerek: Saxnalıq kórinis ushın qanday xoreografiya usılları tańlanģan, tayyarlıq kóriw shártleri qanday? xoreografik háreket muģdarı hám qay dárejede bolıwı kerekligi- bul jaģdaylardıń ulıwmalıģında aktyorlar ushın oqıw rejesin islep shıģıw zárúr. 9 39 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Sonday etip, birinshisi: xoreografiya usıl yáki jónelisi. Bálkim, islep shıģıw ushın zamangóy, kóshe yáki xalıq usılındaģı jónelislerden biri tańlanadı. Klassik xoreografiyanı atqarıw ushın professional ustanı shaqırıw zárúr. Sebebi, bul kóp jıllıq oqıw dawamında alınģan maǵlıwmat professional kónlikpelerdi talap etedi. Xalıq xoreografiyası: insanģa biraz jaqınraq bolģan efemer bolmaģan plastika, zamangóy xoreografiya dramatik hám muzikalı teatrģa jaqınraq, ol filosofik túsinik hám kóbinshe dramatikligi menen ajıralıp turadı. Kóshe xoreografiyası: jas, zamanagóy tamashóylerge kóbirek tanıs, sebebi ol "adamlarģa eń jaqın". Bir waqıttıń ózinde bir neshe usıllardı saylaw múmkin,bul álbette qıyın wazıypaģa aylanadı hám bul jaģdayda hár bir spketaklde óz xoreografik jónelisi ushın juwapker bolģan bir neshe xoreograflardı tańlaw qolay sheshim bolıwı múmkin.Úlken itmal menen bunday xoreograf shou sheńberinde aktyorlar ushın xoreografiya ustazı bolıwı kerek, sebebi islep shıģarıw waqtı hár qashan sheklengen hám shou qatnasıwshıları ushın xoreografik rawajlanıwdıń eń paydalı usılı olar ámelge asırıwı kerek bolģan materialdı úyreniw. Álbette, spektakldı tayyarlaw waqtında xoreograftan tısqarı, hár qashan da xoreografiyaģa tayyar bolmaģan aktyorlardıń denelerin ıstıw sistemasın islep shıģatuģın hám ótkeretin oqtıwshı tákirarlawshı sıpatında qatnasıwı múmkin.Úyrenilgen materialdı "tazalaw" bunda repititor máslen professional xoreografik tayyarlıqqa iye shou qatnasıwshısı bolıwı múmkin. Ol juwmaqlawshı islep shıģarıwda jetekshi orındı iyelep, basqa qatnasıwshılarģa jaqıraq navigatciya etiwge járdem beredi.Bir yáki bir neshe xoreografik bloklarda xoreograftıń bir neshe bunday járdemshileri bolıwı múmkin. Ekinshiden: kórsetiw waqıtı. Olar saxnalastırılǵan, úyrenilgen hám shınıqqan xoreografiyanıń kerekli kólemine sáykes keliwi, sonıń menen birge, aktyorlardıń tayarlıq dárejesine sáykes keliwi kerek. Úshinshiden, soǵan kóre, xoreografiya kólemi hám dárejesi spektakl hám aktyorlardı tayarlaw waqıtı menen salıstırılģan bolıwı kerek. Tórtinshiden, óz gezeginde, aktyordıń tayınlıǵı rejissyor tárepinen xoreograf aldına qoyılǵan wazıypalardı orınlaw ushın jeterli bolıwı kerek. Bul jerde sheńber jabıladı hám biz baslaǵan jerimizge qaytamız : búgingi kúnde ayrım Ózbekstanlı aktyorlardıń xoreografik tayınlıǵı dárejesi estrada, muzıkalıq shıǵıwları hám shoulardıń rawajlanıw dárejesine uyqas kelmeydi. Sonday eken, saxnalastırıw processinde aktyordıń tayınlıǵın názerde tutıw kerek. Bunday sharayatta qanday usıllar eń nátiyjelisi bolıwı múmkin?" Zamanagóy hám jazz - bul plastik ramkanıń keńeyiwi, plastik minez-qulqlardıń kóp qırlılıǵı, real turmıs penen baylanıslılıǵı. Dóretiwshilik universiteti studentlerin plastikaģa tayarlawda bul sistemalardan paydalanıwdıń zárúrli dálilleri olardıń texnikası bolıwı múmkinligi bolıp tabıladı. birinshiden, jas shegarası tómenlew bolǵan atqarıwshılar tárepinen oylanadı yaǵnıy, úlkenler ushın ashıq bolıwı múmkin, ekinshiden, ol málim bir arnawlı fizika