Видеодарсларнинг самарадорлиги

Аннотация

Ушбу макола таьлим жараёнида видеодарслардан фойдаланишнинг дидактик имкониятларини очиб беради. Муаллиф инглиз тили факультатив машгулотларида видеодарсларнинг ахамияти ва максадга мувофиклиги хакида уз хулосаларини берган. Калит сузлар: компьютер, видеодарс, инновация, интернет, интерактив укитиш. MAВЗУНИНГ ДОЛЗАРБЛИГИ Талабаларга Инглиз тилини укитишда замонавий инновацион технологияларнинг урни. Видеодарслар талабаларнинг кизикишларини фаоллаштириши мухокама килинади. Хозирги кунда укув жараёнига инновациялар жадал кириб бормокда. Турли хил маьлумотлар билан тула тез узгарувчан дунёда талабаларни хаётга мослаштириш учун инновацияларнинг урни бекиёс. Хозирги вактда талаба ахборотнинг катта кисмини интернетдан олмокда. Сир эмаски, талаба вактининг куп кисмини компьютер ёки замонавий гаджетлар билан утказади. Кандай килиб бундай зарарли эхтиёж бола фойдасига хизмат килиши керак? Бундай шароитда биз укитувчилар компьютер имкониятларидан фойдаланишни урганишимиз зарур. Таьлим максадида укув жараёнида компьютер улкан имкониятлар такдим этади. Талабалик давримиздан маьлумки мувваффакиятли урганиш учун укувчига юкори сифатли кургазмали курол зарур. Бунда компьютер интерфаол доскалар бунга мисол була олади. Бу вазиятда ўқитувчи нима қилиши керак? Ўқитувчи ўзгарувчан ҳақиқатга мослашишни ўрганиши, ўқув жараёнида рақамли технологиялардан ва уларнинг маҳсулотларидан фойдаланишни ўрганиши керак. Мен ҳамкасбларим билан “видео дарслик” тушунчаси билан ўртоқлашмоқчиман. Видео дарс икки турда бўлиши мумкин: 1. Талабалар 5 дан 15 минутгача бўлган ўқув видеосини томоша қилишади, у ерда назария аввал уларга айтилади (қоида, янги материал, янги вазифа курсатилади ва ҳк), сўнгра мисоллар келтирилади. Ушбу видеода кўрилган ва эшитилган материалларнинг ассимиляция қилинишини бошқаришга қаратилган элементар топшириқлар бериш мумкин. 59 Международная научно-практическая конференция «Современные тенденции при обучении иностранному языку в XXI веке» 2. Дарс давомида талабалар кичик видеофильмларни (мултфильмлар, бадиий ва ҳужжатли фильмлардан парчалар, телесериаллар ва илмий когнитив характерга эга бўлган когнитив дастурлар) (мавзу бўйича янги материал, материални кенгайтириш, консолидация, такрорлаш). Видеони томоша қилгандан сўнг, талабалар кўпинча бир қатор алоқа вазифаларини бажарадилар. Келинг, ҳар бир видео кўрсатма турига алоҳида тўхталамиз. Агар биз видео дарснинг биринчи тури ҳақида гапирадиган бўлсак, унда ушбу усул ўқитувчининг барча босқичларидаги мустақил ишларини ўз ичига олади. Ўқитувчи видеони ёзиб олиш учун махсус дастурга эга бўлиши ва ундан фойдалана билиши керак (масалан, бу CamtasioStudio 8 дастурида амалга оширилади), PowerPoint-да ёки видеонинг асосини ташкил этадиган бошқа дастурда малакали презентациялар тузиши керак, тайёрланган тақдимот асосида материалнинг назарий қисм талабаларга тушунарли бўладиган тарзда дубляж қилинади. Албатта, ҳозирги пайтда Интернетда ушбу ёки бошка мавзулар бўйича тайёр видео дарсларни топиш мумкин, аммо улар ҳар доим ҳам дарснинг маълум бир мавзусига ёки дарсига мос келмайди. Видеоклип материаллари машғулотнинг маълум бир босқичида керак бўлгандан кўра тўлиқроқ берилиши мумкин ёки аксинча, фақат унинг кичик қисми берилади. Ўқитувчи видеонинг тайёр версиясига мослашиши ёки янги ўқув материалини (видео) яратиши керак. Шунинг учун, ўзингизнинг гуруҳингиз ёки дарсингизнинг ривожланиш хусусиятларини, сиз ўтаётган материални билиш, интернетдаги видеоларни қидирманг, балки ўзингизнинг видеофайлларингизни ишлаб чиқинг. Материалларни тайёрлашга қанча машаққат ва вақт сарфланганига қарамай, дарсдаги ушбу иш ўзини оқлайди. Материалнинг қизиқарли тақдимоти материалнинг ассимиляция ўсишига ёрдам беради. Видеолавҳаларни томоша қилиш орқали талабалар ўқув жараёнида фаолроқ иштирок этишади ва агар уларда интерактив вазифалар мавжуд бўлса, унда янги маълумотларни кабул килиш жараёни факат мавзуга қизиқувчи талабалар орасида эмас, балки заиф бўлганлар орасида ҳам ортади. Ушбу услубнинг яна бир фарқловчи хусусияти, агар улар дарсда қатнашмаган бўлса, талабалар томонидан ушбу материални ўз-ўзидан машқ қилиш имконияти деб аташ мумкин. Ўқитувчи ва талаба ўтказиб юборилган мавзудаги бўшлиқни тўлдириш учун ҳар иккаласи учун ҳам қулай вақтни излашига ҳожат қолмайди, талаба материални ўзи учун мос вақт ва жойда мустақил равишда кўриб чиқиши мумкин, агар қийинчилик туғилса ёки пайдо бўлган саволларда, уларни ўқитувчи билан муҳокама қилиш имкони бор. 60 Международная научно-практическая конференция «Современные тенденции при обучении иностранному языку в XXI веке» Шунингдек, ушбу материални барча қизиққан талабалар уйда яна кўришлари мумкин, дарс материалларини мустаҳкамлайдилар ва ишлаб чиқадилар. Видеони томоша қилиш дарслик билан ўтиришдан ва шунчаки матнни ўқишдан кўра кўпроқ қизиқроқ, ҳар қандай вақтда, ҳатто дарсларга алоқадор бўлмаган ишларни қилиш пайтида ҳам (масалан, автобусда, уйда хар кандай шароитда). Ахборот технологияларининг ривожланиш даврида талаба буни компьютер, ноутбук ва планшетларда