ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПРОБЛЕМНОГО МЕТОДА ОБУЧЕНИЯ В РАЗВИТИИ ТВОРЧЕСКИХ СПОСОБНОСТЕЙ ПЕДАГОГОВ

Аннотация

The use of problem-based learning in teaching is also effective in forming creative abilities. Among the educational methods related to the independent search and discovery of a truth by teachers, along with heuristic or research methods, the process that brings students to the "laboratory" of creative thinking is of primary importance. Problem-based education has several advantages in this respect: It teaches teachers to think logically, scientifically, didactically, creatively and research. Keywords: Problem-based education, logical, scientific, didactic, creative thinking, deep intellectual feelings, Problem question, Problem task, Problem assignment, Problem situation. ИСПОЛЬЗОВАНИЕ ПРОБЛЕМНОГО МЕТОДА ОБУЧЕНИЯ В РАЗВИТИИ ТВОРЧЕСКИХ СПОСОБНОСТЕЙ ПЕДАГОГОВ Аннотация. Использование проблемного обучения в обучении эффективно и для формирования творческих способностей. Среди методов обучения, связанных с самостоятельным поиском и открытием учителями некоторой истины, наряду с эвристическими или исследовательскими методами первостепенное значение имеет процесс, приводящий учащихся в «лабораторию» творческого мышления. Проблемное обучение имеет в этом отношении ряд преимуществ: оно учит учителей мыслить логически, научно, дидактически, творчески и исследовательски. Ключевые слова: Проблемное обучение, логическое, научное, дидактическое, творческое мышление, глубокие интеллектуальные переживания, Проблемный вопрос, Проблемная задача, Проблемная задача, Проблемная ситуация. O‘qitishda muammoli ta’limdan foydalanish ham, kreativ qobiliyatni shakllantirishda samarali hisoblanadi. O‘qituvchilarning biror-bir haqiqatni mustaqil izlashi va kashf etishi bilan bog’liq bo‘lgan ta’lim metodlaridan evristik yoki tadqiqotchilik metodlari bilan birga talabalarni ijodiy fikr “laboratoriyasi”ga olib kiradigan jarayon ham asosiy ahamiyatga egadir. Muammoli ta’lim shu jihatdan birqancha afzalliklarga ega: U o‘qituvchilarni mantiqiy, ilmiy, didaktik, ijodiy fikrlashga va izlanishga o‘rgatadi. 6 96 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1.U o‘quv materialini ishonarli qiladi, bu bilan bilimlarning e’tiqodga aylanishiga ko‘maklashadi. 2. U odatda ancha ta’sirchan bo‘lib, chuqur intellektual his-tuyg’ular, shu jumladan ko‘tarinki ruh, hissini o‘z imkoniyatlari va kuchiga ishonch tuyg’usini vujudga keltiradi, shuning uchun u talabalarni qiziqtiradi, o‘qituvchilarni ilmiy bilishga jiddiy qiziqishini tarkib toptiradi. 3. Haqiqat qonuniyatining mustaqil “kashf etilishi” olingan bilimlarni unutmasligi aniqlab chiqilgan, mustaqil hosil qilingan bilimlar unutilgan taqdirda ham ularni tezda qayta tiklash mumkin. Demak, muayyan mavzuni muammo shaklida olib chiqish yo‘li bilan egallanadigan bilim, ko‘nikma va malakalar yig’indisi muammoli ta’lim deyiladi. Muammolita’lim quyidagilarda ko‘rinadi:  Muammo  Muammoli savol  Muammoli vazifa  Muammoli topshiriq  Muammoli vaziyat. Muammoning o‘zi yunoncha “problem” so‘zidan olingan bo‘lib, vazifa, topshiriq degan ma’nolarni anglatadi. Muammoli vaziyat-subektning psixologik holatini ifodalab, muammo bilanduch kelganda, aqliy qiyinchilikni paydo bo‘lishi zudlik bilan hal qilishiga halaqit beradigan yangi bilim va harakat usullarini izlash, ularni topib hosil bo‘lgan qiyinchiliklarni bartaraf etishni ta’minlaydi. Bu esa muammoga psixologik jihatdan yondashishni talab etadi. To‘g’ri tashkil etilgan dars o‘z samarasini beradi, albatta. Ammo har bir bosqichda qo‘llaniladigan metodlarni chuqurroq o‘rganmay turib, dars samaradorligini oshirib bo‘lmaydi.Ta’lim standartlari va me’yorlari va an’anaviy ravishda ta’lim natijalarini baholash uchun foydalaniladi. Kreativlikda o‘quv natijalarini baholashga yondashuv o‘zgacha. Tashqi berilgan natijalarga erishilganlik darajasi emas, balki ko‘pincha undan chetga chiqishlar tekshiriladi. Kreativlikni baholashda o‘quvchilar ta’limiy natijalarining asosiy parametri- standartlarning minimum talablariga mos kelishi emas balki o‘quvchining shaxsan ta’limiy o‘sish darajasidir. An’anaviy ta’limda talaba ta’lim mazmunini saralashda amalda ishtirok etmaydi. Kreativ faoliyatida esa ta’limda talaba ta’limiy samarasi ta’limning yangi mazmunini saralashda ishtirok etadi; bilimning hajmi, malakasi, faoliyat turlari hamda talabaning foydalaniladigan usullari cheklanmagan bo‘ladi.Talabalarga beriladigan ta’lim standarti ko‘pincha talaba shaxsiga, uning haqiqiy ta’limiy faoliyatiga bog’liq bo‘lmagan materiallarni ham vujudga keltiradiki, bu tayyor insholar, referatlar va boshqa yozma manbalarning paydo bo‘lishiga olib keldi. Kompyuter texnologiyasi bu jarayoni yanada qulay va variativ qilib qo‘ymoqda. Tayyor kontrol ishlar, referatlar hamda shu kabi internet tarmog’iga joylashtirilgan materiallarning muttasil ko‘payib borayotgan to‘plamlari talabalarga tayyorgarlik ko‘rmay hamda zarur ishlarni bajarmay turib imtihonlar topshirishlarini osonlashtirmoqda.Ta’lim standartlarini tuzishda kreat