ПОВЫШЕНИЕ ФИЗИЧЕСКИХ КАЧЕСТВ СКОРОСТИ У ЮНЫХ ФУТБОЛИСТОВ

Аннотация

In this article, thoughts on improving the physical quality of quickness in young football players are discussed and proved by examples. Key words: Young players, quickness, physical qualities. ПОВЫШЕНИЕ ФИЗИЧЕСКИХ КАЧЕСТВ СКОРОСТИ У ЮНЫХ ФУТБОЛИСТОВ Аннотация. В данной статье обсуждаются и доказываются примерами мысли о повышении физического качества быстроты у юных футболистов. Ключевые слова: Юные игроки, быстрота, физические качества. Ishning dolzarbligi: Yosh futbolchilarni tezkorlik sifatlari yaxshi rivojlanmaganligi ularning futboldagi natijalariga taʼsir koʻrsatmokda. Tezkorlik sifatlarini rivojlantirish orqali sportchilar natijalarini yaxshilaydi. Tadqiqot maqsadi: Yosh futbolchilarni ratsional imkoniyatlarini oshirishga, jismoniy qobiliyatlarini xar tomonlama rivojlantirishga, tezkorlik, chaqqonlik jismoniy sifatlarini yana bir qanchasini oshirishga qaratiladi. Tadqiqot vazifalari: Ilmiy izlanish oʻz ichiga xar-xil vazifalarni olgan: - hozirgi zamon futbolining rivojlanishi; - yosh futbolchilarda tezkorlik sifatini rivojlantirish nazariyasi va usul va uslublari; -yillik mashgʻulotlar rejasini tuzish va mashgʻulotlar davomida sport mahoratini rivojlantirish; Tadqiqot natijasi Tadqiqot natijasida shu narsa maʼlum boʻldiki, futbolchilarning oʻquv-mashgʻulot jarayonlarida toʻp bilan bajargan mashqlari hajmi 87 % dan 93 % gachani tashkil etdi. Toʻpsiz bajarilgan mashqlar miqdori esa 7 % dan 12 % gacha boʻlgan vaqtni tashkil etdi. Tahlil natijalariga koʻra 10 oy davomida oʻtkazilgan oʻquv-mashgʻulot jarayonlarida quyidagilar ham aniqlandi. Tezkorlik sifatini tarbiyalashga 31,9 soat vaqt ajratilgan. Bu esa oʻrtacha 8,2 % oʻquv- mashgʻulotlar jarayoni vaqtini tashkil etadi. Shuni ham taʼkidlash kerakki, tezkorlik va tezkorlik sifatini tarbiyalashga ham deyarli bir xil vaqt ajratilgan. Izlanishlar natijasida tezkorlik ishlari hajmi shuni koʻrsatadiki, musobaqa davrida futbolchilar tomonidan bajarilgan umumiy tez yugurishlar soni deyarli bir xil. Oʻyinlar boʻyicha 1 56 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 6 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ umumiy masofa 4840 metr, toʻp bilan tez yugurishlar esa 1860 metr, bu esa 38,4% toʻpsiz tezlik 2890 metr (61,6%) bu dalil esa oʻquv-mashgʻulot jarayonida tezkorlik sifatini tarbiyalash uchun nomaxsus boʻlgan mashqlarni qoʻllash qanchalik kerak boʻlishini isbotlaydi. 12 yoshli futbolchilar ikki xafta davomida bajaradigan mashgʻulotlar aylanmasining amaldagi tezlik masofa hajmi, oʻquv-mashgʻulot ishlarini tahlil kilganda quyidagi natija aniqlandi. Oʻquv- mashgʻulotlar vaqtida futbolchilar tomonidan bajarilgan umumiy tezkor yugurish miqdori 5 m 45,5% ni tashkil kildi, 10 metr masofaga tezkor yugurish esa -32,8% tashkil etadi. Shuni aniqlash mumkinki oʻyin vaqtida futbolchilar 5 m oralikka tezkor yugurishlari 60% atrofida boʻladi, 10 metrlida -24,7%, 15 metrlida -10%. Barchasi shuni koʻrsatadiki mashgʻulot vaqtidagi harakatlar musobaqaga oʻtganda tezkorliklar hajmi oʻzgaradi. 12 yoshli futbolchilar musobaqa mobaynida bajaradigan tezkorlik ishlarining umumiy hajmi oʻrtacha 110 metrni tashkil etadi. Bunda toʻp bilan bajariladigan tezkorlik ishi hajmi 38 metrga, toʻpsiz esa – 60 metrga teng. Oʻyin davomida tezkor yugurishning umumiy miqdori 13,1ga teng, toʻp bilan -5,1-marta, toʻpsiz -8,0-marta teng. Koʻp hollarda yosh futbolchilar oʻyin davomida 5 metrdan 15 metrgacha boʻlgan masofalarda tezkor yugurish va tezkorlikni oshirishni bajaradilar. Bir soatli oʻquv-mashgʻuloti vaqtida oʻrtacha tezkorlik ishlari hajmi 135,2 metrni tashkil etadi. Yuqorida koʻrsatilgan oʻquv-mashgʻulotlarining tezkorlik ishi hajmi yuqori emas deb hisoblash mumkin. Yuqoridan chuqurlikka va yuqoriga sakrash ijobiy natijalarni berganligini koʻrsatdi. 12 yoshli futbolchilar uchun 35 sm eng kulay balandlik deb hisoblanadi. Joydan turib yuqoriga sakrash va chuqurlikka sakrash 20 sm, 40 sm va 60 sm; 54,3 sm, 56,4 sm va 54,4 sm balandliklarni tashkil qiladi. Yuqoriga sakrash vaqti oʻzgarmaydi va 226,9 m/s va 224,9 m/s.larni tashkil etadi. Yosh sportchilar sakraganda, ularning muskul kuchi ishlash vaqti bir oz kamayadi. - yosh futbolchilarning tezkorlik sifatini tarbiyalashdagi eng kulay metod, bu “zarba” metodidir; - “zarba” metodini qoʻllashda yuqoridan sakrashdan keyin, yuqoriga sakrash va uzunlikka sakrash qoʻllaniladi; - xar kuni ikkita “zarba” mashgʻulotini olib borish kerak; - bir soatlik mashgʻulot darslarida “zarba” metodini qoʻllaganda, bu metod 15-20 daqiqadan oshmasligi kerak; Xulosa Futbolni zamonaviy talab darajaci asosida rivojlantirish futbolchilarning yuqori jismoniy tayyorgarligini talab etadi, shulardan eng asosiylaridan biri bu tezkorlik sifatini tarbiyalashdir. Yoshlarda bu sifatlarni tarbiyalashda eng muxim davr deb hisoblanadi. Adabiyot manbalarning tahliliga koʻra, yosh futbolchilar boshqa sport turlariga nisbatan tezkorlik sifatining tayyorgarligi maʼlum bir darajada pastroq boʻladi. Ushbu sifatlarni tarbiyalashda 11-12 yoshli bo