Международная политика и миссионерство в условиях глобализации

Аннотация

This article analyzes the views on international politics and missionary interaction in the context of globalization. The article also describes the ideological support and ensuring state sovereignty in some countries, as well as the encroachment on the constitutional system as a result of a mission led by international political centers around the world. It is evident that the missionaries are mobilizing huge investments in the struggle for ideological landfills. At the same time, it is clear that the missionary often follows brutal and destructive ideas in pursuit of well-defined political goals. As a result of these actions, under the guise of providing “free” aid to the economically backward states, it is seen as a secret manifestation of open interference with the internal affairs of some independent states. Key words: missionary, ideology, threat, global, international politics, political center, international economy, information, communication, intervention. КИРИШ Глобаллашув шароитида мафкура полигонларида инсон қалби ва онгини забт этишга бўлган ҳаракатлар тобора кучаймоқда. Зеро, глобал миқёсда ғоявий – мафкуравий таҳдид сифатида намоён бўлаётган миссионерликнинг кучайиши дунё жамоатчилиги онги, руҳияти ва маънавиятига жиддий таъсир ўтказмоқда. Бу ҳақда фикр юритганда Ўзбекистон Республикаси Президенти Шавкат Мирзиёев қайд этганидек: “Барчамизга яхши маълумки, ҳозирги кунда дунё шиддат билан ўзгармоқда. Инсониятнинг тақдири ва келажагига таҳдид солаётган хавф-хатарлар тобора кучайиб бормоқда” [1],-дея таъкидлагани бежиз эмас. Зеро, бугунги кунда миссионерлик замирида тараққиёт сари интилаётган мамлакатларнинг давлат суверентети, конституцион тузумга қилинаётган тажовузларни мафкуравий қўллаб қувватлаш каби салбий ҳолатлар намоён бўлмоқда. Миссионерлик тарафдорларини мафкура полигонларида олиб 376 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция борилаётган кураш учун жуда катта сармояларни сафарбар этишаётганлиги намоён бўлмоқда. Шу ўринда, миссионерликка бўлган муносабатларни ижобий эканлигини айрим сиёсатчилар томонидан билдирилган фикрларида ҳам ўз аксини топган. Ушбу фикрларни Американинг ХIХ асрда хорижда фаолият кўрсатган пресвитериан миссияси котиби Ф.Эллинвуд ўз баёнатида очиқ-ойдин: “Хоҳлаймизми йўқми, бизнинг миссионерлик фаолиятимиз келгуси ўн йилликда хоҳ яхшилик, хоҳ ёмонлик билан бўлсин дипломатия ва савдо билан чамбарчас боғланади” [2], – дея таъкидлаган эди. Шу тариқа, миссионерлик аниқ белгиланган сиёсий мақсадларни амалга оширишда аксарият ҳолатларда ёвуз ва бузғунчи ғояларини кузлаётгани ойдинлашмоқда. Мазкур ҳаракатлар оқибатида иқтисодий тараққиётдан орқада қолган давлатларга “беғараз” ёрдамнинг кўрсатиш ниқоби остида айрим мустақил давлатларнинг ички ишларига очиқдан очиқ аралашувининг яширин кўриниши сифатида намоён бўлмоқда. ИШНИНГ МАҚСАДИ Адабиётлар билан ишлаш, манбаларни ўрганиш ва маълумотлар таҳлили орқали глобаллашув шароитида халқаро сиёсат ва миссионерликнинг ўзаро фаолияти тўғрисидаги фикрларни илмий жиҳатдан таҳлил қилиш ва ёритишдан иборат. УСУЛЛАР Адабиётлар билан ишлаш ва назарий таҳлил. ОЛИНГАН НАТИЖАЛАР МУҲОКАМАСИ Бугунги кунда у ёки бу динни байроқ қилиб дунёвий тартиботга қарши йўналтирилган радикал ҳаракатларга қарши кураш олиб бориш кўп қиррали бениҳоя зиддиятли феномен эканлигини инобатга олиш зарур [3]. Зеро, жаҳондаги етакчи давлатлар миссионерлик ҳаракатларини йўналтириш орқали нииқтисодий ёрдам бериш баҳонасида аксарият ҳолатларда ўзларининг сиёсий шартларини бажаришга мажбур қилиш ҳолатлари кузатилмоқда. Айниқса, иқтисодий жиҳатдан заиф давлатларга “беғараз” ёрдам кўрсатиш орқали ўз сиёсий таъсир доирасига олиш ҳолатлари тобора ойдинлашмоқда. Хусусан, диний воситалар орқали ўзга давлатларнинг ички ишларга аралашуви намоён бўлмоқда. Миссионерлик геосиёсий кучлар кўмагида хавфли қурол сифатида, ўзга дин вакиллари эътиқодига рахна солмоқда. Шу билан бир қаторда, мазкур ҳаракатлар гегемонлик ва мустамлакани, босқинчилик ҳамда кучли давлатларнинг кучсиз давлатларга нисбатан сиёсий босимини тажовузкорлик ҳаракатлари оқибатида амалга оширишда муҳим аҳамият касб этиб келмоқда. Мазкур ҳолат, жаҳондаги етакчи давлатларнинг дунё захираларининг тўлиқ эгаллаш ва назорат қилишда мафкуравий ҳужум қуроли сифатида миссионерликдан фойдаланаётганлигини намоён этмоқда. Натижада, муайян ҳудуд ёки минтақа халқларни ўз мамлакати сиёсатига қарши қўйиш ҳолатлари кузатилмоқда. Бугунги кунда миссионерлик натижасида айрим 377 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция мамлакатлардаги давлат суверентети, конституцион тузумга қилинаётган тажовузларни мафкуравий қўллаб қувватлаш ва таъминлаш ҳолатлари кузатилмоқда. Дунёда миқёсида таҳликали вазиятини тобора авж олиши миссионерлик борасида жиддий фикрлашни тақоза этмоқда. Зеро, миссионерлик оқибатида муайян ҳудуд ва минтақада катта маънавий йўқоти