Применение технологий симуляционного обучения в преподавании анатомии

Аннотация

One of the urgent problems of modern higher education is the training of qualified specialists from among versatile gifted, independently thinking, creative students. In this, a large place should be given to the introduction of completely new methods of modern pedagogical and information technologies into the educational process, which will make it possible to raise the level of medical education to world educational standards. Key words: pedagogical process, innovation, modeling methods, simulation methods, theoretical knowledge. КИРИШ Юртимизда жаҳон андозалари даражасида билим олган заковатли, ҳар томонлама баркамол, мустақил фикрлайдиган, бирон бир масалани онгли равишда, масъулият билан ҳал қила оладиган, изланувчан, янгиликка интилувчан истеъдодли талабалардан малакали мутахассисларни тарбиялаш хусусан, олий таълим тизимида етук мутахассисларни тайёрлаш, айниқса тиббий биологик фанларини ўқитишда ўқув-тарбия жараёни сифатини жаҳон стандартлари даражасига кўтариш мақсадида таълим жараёнига замонавий педагогик ва ахборот технологияларининг бутунлай янги усулларини жорий этиш асосида ташкил этиш долзарб масаладир. МАҚСАД ВА ВАЗИФАЛАРИ Анатомия фанини ўқитишда симуляцион ўқитиш технологияларини қўллашга оид маълумотларни назарий ўрганиш, таҳлил қилиш ва ёритиш. МЕТОДЛАР Адабиётлар билан ишлаш ва назарий таҳлил. НАТИЖАЛАР МУҲОКАМАСИ Инновацион ўқув методининг асосий вазифаси бу талабаларни биргаликда ишлашни ва бор маълумотлар асосида ўз фикрини шакллантиришни ўргатишдир. Шу мақсадда шундай ўқув методикасини танлаш керакки, унда гуруҳнинг барча аъзолари ўқув жараёнида иштирок этишини таъминлаши лозим. Анатомия фанини ўқитишда симуляцион ўқитиш технологияларидан фойдаланиш кўплаб афзалликларга эга. Бу имтиёзлар орасида ўқувчиларнинг инсон танаси тузилиши ҳақидаги тушунчаларини яхшилаш, анатомик изланиш кўникмаларини ошириш, билим ва кўникмаларига ишончини ошириш киради. 207 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция Тадқиқот натижалари шуни кўрсатдики, анатомия фанини ўқитишда симуляциядан фойдаланиш талабаларга маъруза ва дарсликлар асосида тушуниш осон бўлмаган тана тузилиши, функционал тизимлар ва механизмлар каби мураккаб тушунча ва жараёнларни яхшироқ тушунишга ёрдам беради. Бундан ташқари, симуляцион технологиялари талабаларга тиббий соҳада ишлаш учун зарур бўлган кўникмаларни ривожлантиришга ёрдам беради, масалан, визуал идрокни яхшилаш, восита кўникмаларини ва жамоавий ишларни яхшилаш. Аммо шуни таъкидлаш керакки, анатомия фанини ўқитишда симуляцион ўқитиш технологияларини жорий этиш қўшимча жиҳозлар, дастурий таъминот ва ўқитувчилар малакасини ошириш каби катта ҳаражатлар ва ресурсларни талаб қилади. Бундан ташқари, симуляция амалий машқларни тўлиқ алмаштира олмаслигини ва ҳақиқий тўқималар ва органлар билан ишлашини ҳисобга олиш керак. Тиббиёт институтларида амалга ошириладиган касбий таълим назарий билим, кўникма ва малакалар тизими шакллантирилади, ишлаб чиқариш таълими жараёнида эса ўқувчилар асосан амалий касбий кўникма ва малакаларни эгаллайдилар. Янгилик(инновация)ларни таълим жараёнига симуляцион машғулотлар шаклида тезлик билан кириб келиши таълим жараёнини тизимли ёндашув асосида бошқаришни талаб қилади. Замонавий таълим технологияларини ва симуляцион машғулотларни тадбиқ этиш орқали талабаларнинг фанга бўлган қизиқишини ва фан мавзуларини ўзлаштириш даражасини ошириш мақсадида қўлланилади. Бундай ўқув жараёнида симуляцион ўқитиш учун шарт-шароитлар яратиш билан бирга уни касбий фаолият билан боғлаш керак бўлади. Симуляцион (тақлид) ўқитиш – бу тиббиёт олийгоҳлари талабаларини амалий ўқитиш ва баҳолашнинг замонавий технологияси бўлиб, кўникмаларни ва автоматик равишда такрорланадиган ҳаракатларни ривожлантириш, тезкор равишда етарли даражада қарор қабул қилиш, симуляция воситалари ёрдамида билим, кўникма, тажриба оттириш ва фаолиятни шакллантириш, мустаҳкамлаш, ривожлантириш, назорат қилиш имконини беради. Симуляцион машғулотларнинг кўп тамойиллари, симуляция машғулотлар жараёнини стандартлаштиришга имкон беради; симуляция ускуналари ёрдамида ўқув жараёнининг ягона методикасини яратиш; ўқув симуляция машғулотлари натижаларига кўра талабаларнинг баҳолаш, уларни аттестациядан ўтказишнинг ягона тизимини шакллантириш мақсадида уни объектив мезонларини ишлаб чиқиш имконини беради. Бунда интерактив симуляторлардан, бемор роботлардан ва виртуал симуляторлардан фойдаланиш мумкин бўлади. Бунда симуляция ускуналари ёки профессионал ҳаракатларга тақлид қилувчи махсус воситалардан фойдаланган ҳолда кўникма ва малакаларнинг тўғрилиги 208 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция назорат қилинади. Бунда компютерлаштирилган манекенлар, экранли симуляторлар жавобни симуляция қилишга имкон беради. Индивидуал кўникма ва малакаларни ўрганиш учун махсус моделлар, фантомлар, маникенлар, симуляторлардан фойдаланилади. А