Психолого-педагогические факторы подготовки студентов медицинских вузов к будущей профессиональной деятельности

Аннотация

The article discusses psychological and pedagogical factors in the process of preparing students of medical universities for future professional activities, various methods and approaches to the formation of motivation and self- activation among students, and also discusses the factors that affect the success of the learning process. Much attention is paid to an individual approach to students, the creation of a stimulating learning environment, self-assessment and support. The author of the article comes to the conclusion that psychological and pedagogical factors play an important role in preparing medical students for future professional activities and should be taken into account in the learning process. Keywords: medical education, medical student, psychological and pedagogical factors, personal and professional qualities, professional development, learning efficiency КИРИШ Бугунги кунда олий таълимнинг энг асосий вазифаларидан бири замонавий таълимий дастур асосида юқори малакали кадрлар тайёрлашни таъминлаш ҳисобланади. Жумладан, янги таҳрирдаги Таълим тўғрисида”ги Қонун асосида шакллантирилаётган узлуксиз таълим тизимида профессионал таълимга алоҳида ўрин берилган. Профессионал таълим юксак умумий ва касб-ҳунар маданиятига, ижодий ва ижтимоий фаолликка, сиёсий ҳамда ижтимоий ҳаётда тўғри йўл топа билиш маҳоратига эга, истиқбол вазифаларини илгари суриш ва ҳал этишга қодир кадрларнинг янги авлодини шакллантириш, шунингдек ҳар томонлама камол топган, янги шароит ва замонавий талабларга мослаша оладиган, жамият, давлат ва оила олдида жавобгарликни ҳис этадиган фуқароларни тарбиялашга йўналтирилган. Тиббиёт олийгоҳлари талабаларини келажакдаги касбий фаолиятга тайёрлаш мураккаб ва кўп қиррали жараён бўлиб, кўплаб омилларни ҳисобга олишни талаб қилади. Талабаларда мотивация ва ўз-ўзини 156 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция фаоллаштиришни шакллантиришга ва пировард натижада келажакдаги касбий фаолиятининг муваффақиятига таъсир қилувчи психологик- педагогик омиллар муҳим жиҳатлардан биридир. Замонавий жамият жадал ривожланаётган технологиялар, диагностика ва даволашнинг янги усуллари, шунингдек, аҳолининг сифатли тиббий ёрдамга бўлган эҳтиёжининг ортиб бориши билан боғлиқ бўлган тиббиёт саноатига тобора ортиб бораётган талабларни қўймоқда. Бу борада тиббиёт мутахассисларини тайёрлаш имкон қадар самарали ва сифатли бўлиши керак. Мотивацияни шакллантириш ва ўз-ўзини фаоллаштириш каби психологик ва педагогик омиллар ушбу жараённинг муҳим таркибий қисмлари бўлиб, батафсилроқ ўрганишни талаб қилади. Шу сабабли, ушбу тадқиқ этилаётган мавзу замонавий тиббиёт таълимида долзарб аҳамиятга эга. ИШНИНГ МАҚСАДИ Адабиётлар билан ишлаш, манбаларни ўрганиш ва маълумотлар таҳлили орқали тиббиёт олийгоҳлари талабаларини бўлажак касбий фаолиятга тайёрлашнинг психологик-педагогик омилларини назарий жиҳатдан ёритишдан иборат. ҚЎЛЛАНИЛГАН УСУЛЛАР Адабиётлар билан ишлаш ва назарий таҳлил. Олинган натижалар муҳокамаси. Жамиятдаги ҳар бир соҳа мутахассисларининг ўзига хос хусусиятлари мавжуд бўлиб, бу уларнинг шахсий ва касбий хусусиятларида намоён бўлади. Талаба шахсининг индивидуал-шахслилик хусусиятларида қуйидаги асосий компонентлар, яъни темперамент, характер, қобилият, йўналганлик, интеллектуаллик, эмоционаллик, иродавий сифатлар, мулоқотмандлик, қобилиятлилик кабилар асосий жабҳалар сифатида ажратилган. Тиббиёт олийгоҳида таълим олаётган талабаларнинг индивидуал- шахслилик хусусиятларини ўрганиш, уни ҳисобга олган ҳолда ўқув фаолиятини ташкил қилиш юқори малакали мутахассисларнинг касбий тайёргарлик даражасини оширишга, ақлан ва жисмонан соғлом талаба- ёшларни ўқитиш ва тарбиялашнинг янги самарали педагогик услубларини қўллашга ёрдам беради. Тиббий таълим йўналиши талабаларининг касбий билим, кўникма ва малакаларини шакллантириш жараёни бошқа таълим йўналишларидан тубдан фарқ қилади, бу эса уларнинг мутахассис сифатида шаклланиш жараёнида учрайдиган муаммоларнинг психологик томондан ечимини топиш учун изланиш олиб бориш зарурияти борлиги билан изоҳланади. Шу боис, айтиш мумкинки, талабаларни ҳар томонлама ривожлантириш ва касбий ўқитиш йўлида уларнинг индивидуал- шахслилик хусусиятларининг ўқув фаолиятидаги аҳамиятини ўрганиш муҳим масалалардан ҳисобланади [7]. Тиббиёт олийгоҳида таълим олаётган талабаларнинг индивидуал- шахслилик хусусиятларини ўрганиш асосида ўқув фаолиятининг 157 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция самарадорлигини ошириш ҳам ижтимоий-сиёсий, ҳам норматив-ҳуқуқий, ҳам педагогик-психологик жабҳаларни ўз ичига олган комплекс муаммо ҳисобланади. Бу муаммо амалий аҳамиятга эга бўлиб, ҳозирги кунда унинг илмий-назарий педагогик ва психологик адабиётларда кенг ўрганилаётганлиги мавзунинг долзарблигини кўрсатади. Олий таълим муассасаси фаолиятида талабаларнинг индивидуал- шахслилик хусусиятларини ўрганиш, у