Социально-психологические основы образа современной узбекской семьи

Аннотация

Оила шахснинг тўлақонли тарбияси ва ижтимоийлашишини таминлайдиган энг муҳим ижтимоий институтдир. Мақолада бугунги кун замонавий ўзбек оиласига хос янгича имиж, унинг ижтимоий-психологик асослари ҳақида фикр юритилади. Калит сўзлар: имиж, замонавий ўзбек оиласи, ижтимоий-психология. СОЦИАЛЬНО-ПСИХОЛОГИЧЕСКИЕ ОСНОВЫ ОБРАЗА СОВРЕМЕННОЙ УЗБЕКСКОЙ СЕМЬИ Мирзаева Сайёра Рустамовна Чирчикский государственный педагогический университет. Узбекистан, г. Чирчик. Аннотация. Семья является важнейшим социальным институтом, обеспечивающим полноценное воспитание и социализацию человека. В статье рассматривается новый образ современной узбекской семьи, его социально-психологические основы. Ключевые слова: имидж, современная узбекская семья, социальная психология. SOCIO-PSYCHOLOGICAL FOUNDATIONS OF THE IMAGE OF THE MODERN UZBEK FAMILY Mirzaeva Sayyora Rustamovna Chirchik State Pedagogical University. Uzbekistan, Chirchik Аnnotation. The family is the most important social institution that ensures the full-fledged upbringing and socialization of a person. The article discusses a new image of the modern Uzbek family, its socio-psychological foundations. Keywords: image, modern uzbek family, social psychology. 130 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция КИРИШ Бугунги кунда мамлакатимизда оила ва оилавий муносабатларга эътибор давлат сиёсати даражасига кўтарилган. Бунинг ёрқин мисоли сифатида 1998 йил 30 апрелда Олий Мажлис томонидан Ўзбекистон Республикасининг Оила кодексини тасдиқловчи Ўзбекистон Республикаси қонуни қабул қилинганлигини эътироф этиш мумкин. Бизга маълумки, ҳозирда мамлакатимизда ёшларга, уларнинг илм олиш ва касб-ҳунар эгаси бўлишига катта эътибор берилмоқда. Ҳар бир йигит-қизнинг таълим масканларида ўқиб, бирор мутахассисликни эгаллаши объектив ҳодиса бўлиши билан бирга, унинг ёш жиҳатидан оила қуриши ҳам инкор этилмайдиган қадриятдир. Жамиятда оила муаммосини тадқиқ қилишда, дастлаб бугунги кун ёшларини оилавий ҳаётга тайёрлаш масаласига жиддий ва чуқур эътибор қаратиш лозим. ИШНИНГ МАҚСАДИ Бугунги кун замонавий ўзбек оиласининг ижтимоий-психологик асосларини ёритиб беришдан иборат. ҚЎЛЛАНИЛГАН УСУЛЛАР Адабиётлар билан ишлаш ва назарий таҳлил. Олинган натижалар муҳокамаси. Кўп ҳолларда турмуш қурган икки ёш ўртасидаги ўзаро муносабатларнинг нозик жиҳатлари ҳақида етарли билим, зарурий кўникма ва малакага эга бўлмаслик, қолаверса икки ёшнинг бир-бири ҳамда оилавий ролларнинг тақсимланиши тўғрисидаги адекват тасаввурларнинг шаклланмаганлиги улар муносабатларининг ижобий кечиши ва динамик жиҳатдан ривожланишига салбий таъсир кўрсатмоқда. Шу жиҳатдан уларни оилавий ҳаётга тайёрлашнинг психологик хусусиятларини ўрганиш ва керак бўлса таҳлиллар асосида тадқиқ этиш жуда муҳимдир. Шу йўсинда замонавий ўзбек оиласининг мустаҳкам ва бахтли бўлиш топиш мумкин. Ҳар бир даврда бўлганидек, ҳозирда ҳам жамиятимизнинг негизи бўлган оила масаласи долзарб мавзулардан бири бўлиб қолмоқда. Яқинда бир ўзбекистонлик ёш бир оиланинг энг ривожланган мамлакатлардан бири сифатида эътиро этиладиган Японияда бир неча йиллардан буён таълим олиб, шу баробарида меҳнат фаолиятини олиб бораётганининг гувоҳи бўлдим. Унинг айтишича, бу мамлакат оилавий яшашга анча қулай, вакцина олиш, болалар учун тиббий хизматлар текин, бу ёш оилалар фарзандларини улғайтириб олишда катта ёрдам беради. Ҳозир фарзанд парвариши билан машғуллиги, шу билан бирга ўзи қизиққан видеоблогерлик бўйича турли видеолар олиб кузатувчиларига тақдим этиб бориши, турмуш ўртоғим дўстлари билан хусусий Felicity компаниясини очиб медиа соҳасида фаолият юритишини айтди. Ёшлар, хусусан қизларга маслаҳат маъносида шуни таъкидлайдики, таълим олиш қиз бола учун жуда муҳим. Ўқиш деганда вақтида дарсларга қатнашни эмас, мактабда ўтиладиган фанларни янада қизиқиш билан чуқурроқ эгаллашни 131 «Актуальные проблемы обучения социально- гуманитарных наук в медицинском образовании» Международная научно-практическая онлайн конференция тушуниш керак. Бундан ташқари севимли бир ҳунар ёки ҳоббиси бўлиши, чунки шундай вақт бўладики, ўз каръерасидан, ишидан бироз четлашиб, танаффус қилиб туришга тўғри келганда ҳам ўз-ўзини моддий жиҳатдан таъминлай олишини назарда тутади. Таъкидлаш жоизки, тарих ва ижтимоий ҳаёт тамойиллари шуни кўрсатмоқдаки, жамиятнинг ҳар томонлама ривожланиши ва унда юксак даражадаги ҳаёт, турмуш тарзининг қарор топиши, аввало, ҳар бир шахснинг ўзига хос психологик билим ва салоҳиятининг нечоғлик тўла- тўкис намоён этаётганлиги билан белгиланади. Шу боисдан бўлса керакки, ҳозирги кунда барча ривожланган ва ривожланиш йўлидан бораётган мамлакатлар биринчи навбатда ўз фуқароларининг маънавий, интеллектуал, жисмоний ва руҳий баркамоллигига ва бундан ижтимоий манфаатлар учун самарали фойдаланиш йўлларини излашга жиддий эътибор қаратилмоқда. Шу нуқтаи назардан, ҳар бир мамлакатда инсон ва унинг ижтимоий муносабатлари ўртасида уйғунликни таъминлашга қаратилган ижтимоий-психологик хиз