ИЗУЧЕНИЕ КОЛИЧЕСТВА ЗАГРЯЗНИТЕЛЕЙ АТМОСФЕРНОГО ВОЗДУХА НА ПРИМЕРЕ ГОРОДА САМАРКАНДА

Аннотация

In the second half of the 20th century, the issue of atmospheric pollution became one of the urgent global issues. Summarizing the many definitions given to the concept of "atmospheric pollution", it can be defined as follows: atmospheric pollution is dangerous for human health, flora and fauna in the lower layers of the atmosphere, human life and production of the natural environment. is the accumulation of harmful substances that lead to changes in undesirable directions for its activity. These indicators were calculated with the results calculated for the example of the city of Samarkand. Key words: pollution, dust, salts, carbon monoxide, oxygen. hydrosphere, temperature, anthropogenic. ИЗУЧЕНИЕ КОЛИЧЕСТВА ЗАГРЯЗНИТЕЛЕЙ АТМОСФЕРНОГО ВОЗДУХА НА ПРИМЕРЕ ГОРОДА САМАРКАНДА Аннотация. Во второй половине 20 века проблема загрязнения атмосферы стала одной из актуальных глобальных проблем. Обобщая множество определений, данных понятию «загрязнение атмосферы», его можно определить следующим образом: загрязнение атмосферы опасно для здоровья человека, флоры и фауны нижних слоев атмосферы, жизнедеятельности человека и продукции природной среды. накопление вредных веществ, приводящих к изменению нежелательных для его деятельности направлений. Данные показатели рассчитывались по результатам, рассчитанным на примере города Самарканда. Ключевые слова: загрязнение, пыль, соли, окись углерода, кислород. гидросфера, температура, антропогенность. Yerda odamning paydo bo‘lishi bilan bog’liq holda atmosferada antropogen o‘zgarishlar va havoning ifloslanishi sodir bo‘la boshladi. Atmosferaning mahalliy miqyoslarda ifloslaaaaaaanishi anchadan buyon ma’lum bo‘lsada, XX asrda umumbashariy miqyosdagi dolzarb muammoga aylandi. Kosmik tadqiqotlar atmosferaning 20 km va undan ham balandroq qismlari, ya’ni butun troposfera va stratosferaning quyi qismlari ifloslanganligini ko‘rsatdi. 1 11 3 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Troposferaning quyi qatlamlariayniqsa sezilarli ifloslangan. Atmosferaning ifloslanishi antropogen manbalardan chiqarilayotgan gazlar (90% gacha ) va aerozollar (10%) tufayli sodir bo‘lmoqda.Gazdan va undagi muallaq erkin zarrachalardan, qattiq jismlarning zarrachalaridan va suyuqlik tomchlaridan tashkil topgan birikmaga aerosol (yunoncha air- havo; nemischa sol- erituvchi)deyiladi. Atmosferaga chiqariladigan gazlar va aerozollar tarkibida 160 ga yaqin zararli moddalar borligi aniqlangan.Sanoatda va aholiga xizmat ko‘rsatish doirasida foydalaniladigan ko‘pgina moddalar zaharli bo‘lganligi tufayli ularni atmosferaga chiqarish jahon mamlakatlarining katta qismida ta’qiqlangan. O’zbekistonda ham havoda zaharli moddalarning miqdori maxsux sanitariya me’yorlari bilan tartibga solib turiladi.Atmosferada har doim ma'lum miqdorda chang bo'ladi. Bu tabiatda sodir bo'ladigan tabiiy hodisalar natijasida yuzaga keladi. Ushbu changlarni uch turga bo'lish mumkin: mineral (noorganik), organik va kosmik chang. Tog ' jinslarining kamayishi va dislokatsiyasi, vulqon otilishi, chakalakzor va o'rmonlardagi yong'inlar, dengiz suvining bug'lanishi mineral changlarga olib kelishi mumkin. Organik changlarni havodagi aeroplankton, bakteriyalar, sporalar, o'simlik urug'lari, hayvonlarning chirindi va chiqindilari hosil qiladi. Kosmik chang atmosfera havosida yonayotgan meteoritlarning natijasidir. Atmosfera havosi tabiiy va antropogen omillar bilan ifloslangan. Antropogen ifloslanish, birinchi navbatda, transport vositalarida, sanoat korxonalarida va elektr energiyasini ishlab chiqarish tarmoqlarida organik yoqilg'idan foydalanish natijasida hosil bo'lgan chiqindilar va havo havzasidagi turli xil chiqindilar tufayli yuzaga keladi. Atmosfera havosining ifloslanishi butun insoniyatni tashvishga solmoqda. Ushbu muammo sanoati rivojlangan mamlakatlarda eng dolzarb muammolardan biridir. Atmosfera havosining ifloslanishidan kelib chiqadigan zarar sanoat va maishiy chiqindilarni ochiq suv havzalariga chiqarish natijasida yuzaga keladigan muammolardan kamroq. Havoning ifloslanishi deganda inson salomatligi va umuman Sayyora uchun zararli bo'lgan ifloslantiruvchi moddalarning havoga chiqarilishi tushuniladi. "Havoning ifloslanishining aksariyati energiyadan foydalanish va ishlab chiqarishdan kelib chiqadi", deydi Nrdc iqlim va toza havo dasturining bir qismi bo'lgan Clean Air loyihasi direktori jon Uolk. "Yoqilg'i yoqilg'isini yoqish gazlar va kimyoviy moddalarni havoga chiqaradi."Va ayniqsa halokatli teskari aloqa tsiklida havoning ifloslanishi nafaqat iqlim o'zgarishiga hissa qo'shadi, balki u bilan ham kuchayadi. "Havoning karbonat angidrid va metan ko'rinishidagi ifloslanishi yerning haroratini oshiradi", deydi Uolk. "Havoning ifloslanishining yana bir turi bu ortib borayotgan issiqlik bilan yomonlashadi: ob-havo iliqroq va ultrabinafsha nurlanish ko'proq bo'lganda tutun paydo bo'ladi."Iqlim o'zgarishi, shuningdek, allergen havoni ifloslantiruvchi