ОБ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЯХ В ПРОИЗВОДСТВЕ СТАЛИ

Аннотация

Modern producers of world metallurgy are focusing on "green (using environmentally friendly technologies) steel production". This allows to meet the growing demand for high-quality alloy grades while solving environmental problems. To modernize industrial equipment and search for new methods of metal smelting - this is what attention is being paid to. Key words: Green metallurgical industry, Metallurgical dust, Electric furnaces, Consteel, CONARC, DRI, Arcon-process, SIMETALL EAF Quantom, EPC. ОБ ИННОВАЦИОННЫХ ТЕХНОЛОГИЯХ В ПРОИЗВОДСТВЕ СТАЛИ Аннотация. Современные производители мировой металлургии ориентируются на «зеленое (с использованием экологически чистых технологий) производство стали». Это позволяет удовлетворять растущий спрос на высококачественные марки сплавов, решая при этом экологические проблемы. Модернизация промышленного оборудования и поиск новых способов выплавки металлов - вот чему уделяется внимание. Ключевые слова: Зеленая металлургическая промышленность, Металлургическая пыль, Электропечи, Consteel, CONARC, DRI, Arcon-процесс, SIMETALL EAF Quantom, EPC. Bugungi kunda eng dolzarb bo‘lgan po‘lat eritish pechi kislorod konvertorda po‘lat ishlab chiqarishdir. Bu texnologiyada agregatdan chnagni hosil bo‘lish darajasi 1 tonna po‘latga nisbatan 0,87-1,03 kg / t ni tashkil qiladi (boshqa metall eritish pechlarida bu ko‘rsatkich 0,81 dan 7,1 kg / t gachani tashkil qiladi. Konvertor po‘lat ishlab chiqarish nafaqat mahalliy korxonalarda balkim Xitoy, AQSH va Yevropa mamlakatlaridagi zavodlarda ham qo‘llaniladi. Ruda va temir tersak metallom parchalarini qayta ishlashning elektr yoyli po‘lat eritish pechida eritish yuqori sifatli mahsulot olishga yordam beradi. Jarayon asosida - metallni isitish uchun elektr energiyasidan foydalanish. Jarayon maxsus pechlar (ДСП) da amalga oshiriladi. Bundan tashqari, u to‘g'ridan-to‘g'ri materialni eritish paytida shixta tarkibida keraksiz qo‘shimchalarni o‘zida saqlagan shlak hosil bo‘lishi bilan bog'liq. Elektr pechlarida po‘lat ishlab chiqarish Amerika Qo‘shma Shtatlari, Turkiya, Germaniya, Chexiya, Finlyandiya va boshqa mamlakatlarda mashhur. Consteel jarayoni. Consteel jarayoni elektropechda ekologik jihatdan toza po‘lat ishlab chiqarish, yuqori samaradorlik va yetarlicha energiyaresurslarni tejovchi innovatsion texnologiya 5 29 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 5 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ hisoblanadi. Bu texnologiyaning muhim jihati shundan iboratki bunda elektr yoyli pechga beriladigan metallarni konveyer orqali to‘xtovsiz amalga oshiriladi 1 - rasm. Shunday ekan jarayon ham o‘z o‘zidan to‘xtovsiz olib boriladi. Bunday pechlar sig’imi 40 – 320 tonnagacha bo‘ladi. Texnologiya bo‘yicha shixta dastlab elektromagnit kran bilan vagonlardan ko‘tarilib konveyerga yuklanadi u yerda esa chiqindi gazlar bilan shixta ta’sirlashib qiziydi va elektr yoyli po‘lat eritish pechiga uzatiladi. Shuningdek konveyerning tag qismiga qo‘shimcha gorelkalar o‘rnatilgan texnologiya varianti ham mavjud. Jarayonning asosiy yutug’i shundan iboratki metallomni yiriklashtirish (qumochlash) talab etilmaydi hatto strujkalarni ham ishlatish mumkin. Qizigan shixta EYPEP (elektr yoyli po‘lat eritish pechi) ga yuklanib u yerda eriydi. Pechdan ajralib chiqayotgan gaz esa konveyer bo‘ylab harakatlanayotgan shixtani qizdiradi undan qolgan gaz esa gazni tozalash stansiyasi tomon harakatlanadi. Shuningdek pechga suyuq holdagi cho‘yanni ham to‘xtovsiz ravishda ishchi maydon orqali maxsus futerovkalangan jelob orqali quyib turiladi. Consteel texnologiyasining yutuqlariga: - Shixtani qizdirish va jarayonni barqarorligini oshirish hisobiga elektr energiya sarfini 80-120 kVt·soat/t iqtisod qilinishi; - Jarayonni to‘xtovsiz ishlashini ta’minlash orqali pechning ishlab chiqarish unum dorligini oshishi; - Shlak hosil bo‘lishi uchun qulay sharoit va pechdagi atmosferani yaxshilanishi; - Pech futerovkasining bardoshliligini oshishi; - Material – texnik ta’minotga ketadigan sarf-xarajatning 40 % ga kamaytirilishi, chiqindini qisman qayta ishlash imkoniyati; - Shlakdagi FeO ulushining va po‘lat tarkibidagi vodorod, fosfor, azot kabi gazlar erishining kamayishi. - Shovqin darajasining kamayishi va ekologik ishlab chiqarish tizimining yangi bosqichga ko‘tarilishi. Ikki korpusli (vannali) pech. Ikki korpusli pechlarning asosiy ko‘rsatkichi bu uning ishlab chiqarish unumdorligi hisoblanadi. Bunday pechlar 2 ta korpus (vanna) dan iborat bo‘lib, Birinchi tok bilan ta’minlash tizimi bitta (o‘zgarmas tokdagi pech) ya’ni 3 ta (o‘zgaruvchan tokdagi pech) elektrod bilan birinchi vannadan ikkinchi vannaga o‘tqazilib turiladi. Pechning birinchi vannasida elektrodlar yordamida erish olib borilsa ikkinchi vannada birinchi vannadan chiqqan shixta chiqindi gazlar yoki gaz gorelkasi yordamida qizdiriladi. Bu texnologiyada shixtani qizdirish hisobiga erish davomiyligi 40 % gacha, elektr energiya esa 40 – 60 kVt·soat/t gacha qisqaradi. Shuningdek 2 ta vannaga