This article presents methods of different ways of storing and decontamination of farm animal manure and preparation steps for biohumus

Аннотация

This article presents methods of different ways of storing and decontamination of farm animal manure and preparation steps for biohumus. Kalit suzlar: kaliforniya chivalchangi, go‘ng, issiq usul, biogumus, makro-mekro elimentlar, yangi texnologiya. Key words: California vermilion, manure, hot method, biohumus, macro-micro elements, new technology. Kirish: Aholini arzon va sifatli chorvachilik va qishloq xo‘jaligi mahsulotlari bilan ta’minlashni yanada yaxshilashga oziq ovqat xavfsizligiga qaratilgan islohotlarning amalga oshirilishida oziqabop ekinlar, (shirali, ildiz mevali, donli, dukkakli) va boshqa oziqalarni ekish va yetishtirishda kimyoviy og’itlardan kamroq foydalanib qishloq xo‘jaligi hayvonlari tamonidan ajratilayotgan go‘ngidan mahalliy ug’it sifatida foydalanish muhim urin tutadi. Chunki kimyoviy ug’itlar bilan og’itlangan ekinlar oziq ovqat xavfsizligini taminlashni birmuncha qiyenlashtirib qolmasdan tarkibida hayvonlar go‘ngi bilan ug’itlangan ekinga nisbatan netret va netratlar miqdori bir muncha ko‘p bo‘ladi. Оdam va hayvonlar kimyoviy ug’it bilan o‘g’itlangan va hayvonlar tamonidan ajratilayotgan go‘ngi bilan o‘g’itlangan ekinlarni istemol qilganda kimyoviy o‘g’itga nisbatan hayvon va odam organizmiga zaharli ta’siri birmuncha kam bo‘ladi. Bugo‘ngi kunda hayvonlar tomonidan ajratilayotgan go‘ngidan biogumus tayyorlash va oziqabob va boshqa ekinlarni o‘g’itlantirishga jo‘da katta ahamiyat berilmoqda ammo hayvonlar tamonidan ajratilayotgan go‘ngni saqlash zararsizlantirish usullariga etibor bermaslik oqibatida o‘g’it sifatida ishlatilganda yetishtirilgan (shirali, ildiz mevali, donli, dukkakli) va boshqa ekinlar istimol qilinganda odam va hayvon organizimiga salbiy ta’sir ko‘rsatadi. Hayvonlar tomonidan ajratiladigan go‘ng doimo хalq xo‘jaligida mahalliy ug‘it sifatida ishlatilib kelingan. Go‘ngning tarkibida usimliklar uchun zarur bo‘lgan azot birikmalari 42-43% ga yetadi. Ammo go‘ng tarkibida har xil begona utlarning urug‘lari, yuqumli va invazion kasalliklarning chaqiruvchilari, zamburg‘lar, hashoratlarning tuxumi juda ko‘p bo‘ladi. Shuning uchun hayvonlar tomonidan ajratilgan go‘ng to‘g‘ri saqlansa, zararsizlantirilsa tarkibidagi begona utlarning urug‘lari, yuqumli va invazion kasalliklarning chaqiruvchilari, zamburg‘lar, hashoratlarning tuxumi nobud bo‘ladi. Begona utlarning urug‘lari, yuqumli va invazion kasalliklarning chaqiruvchilari, zamburg‘lar, hashoratlarning tuxumlari go‘ngni saqlash zararsizlantirish usullariga amal qilinsa ijobiy natijaga erishiladi. Molxonadagi hayvonlar tomonidan ajratilgan go‘ng qo‘yidagi usullarda saqlanadi va zararsizlantiriladi. 1. Sovuq usul - bu usulda kunlik chiqarilayotgan go‘ng zichlab bosib boriladi. Bunda go‘ng orasida anaerob sharoit vujudga keladi. Go‘ng orasidagi harorat +30 - 35 oC gacha kutariladi. Bu haroratda mikroblar, gelmintlar va ularning tuxumlari, begona utlarning urug‘lari usish va rivojlanishdan tuxtamaydi. Ammo azotli moddalar miqdori 40 %dan ko’proq bo‘ladi. Lekin go‘ngning sanitariya sifati pasayadi. 37 28-iyun 2024-yil. Veterinariya sohasidagi dolzarb muammolar yechimi yosh tadqiqotchilar talqinida | TO‘PLAM – 1/24 2. Issiq usul - bu usulda kunlik chiqarilgan go‘ng 4-5 kun davomida zichlanmaydi. Buning natijasida go‘ng orasida aerob sharoit vujudga keladi. Harorat go‘ng orasida + 60 - 70 oC gacha kutariladi. 5-6 kundan so‘ng go‘ng zichlanib ustidan ikkinchi qavat tashlanadi. Bunda go‘ngning sifati Yaxshi bo‘lib azotli moddalar miqdori sovuq usulga nisbatan 10 - 15 % gacha kam bo‘ladi. Biroq bu usulda mikroblar, gelmintlar va ularning tuxumlari, begona utlarni urug‘larining asosiy qismi nobud bo‘ladi. Shunday qilib xo‘jaliklarda issiq usulda go‘ngni saqlash veterinariya nuqtai nazaridan katta ahamiyatga egadir. Xo‘jalikda yuqumli va invazion kasalliklar uchragan paytda hayvonlar tomonidan ajratilgan go‘ng quyidagi usullarda ya’ni mexanik, biologik, fizik va kimyoviy usullarda zararsizlantiriladi. Biogumusga tayyorlash – bu usulda kaliforniya qizil chivalchangidan foydalanib hayvonlar go‘ngnidan biogumus olish texnologiyasiga asoslangan hayvonlar tomonidan ajratilayotgan go‘ngni saqlash zararsizlantirish usullarini amalga oshirilgandan so‘ng yani zararsizlantirilgan 1 tonna og’irlikdagi hayvon go‘ngiga qizil chivalchangi solinadi va 45 kundan 90 kun davomida biogumus tayyor holiga keladi. Odam va hayvonlar istemoli uchun shirali, ildiz mevali, donli, dukkakli va boshqa ekinlarni ekish va yetishtirishda hayvonlar tomonidan ajratilayotgan go‘ngidan mahalliy o‘g’it sifatida foydalanish kimyoviy o‘g’itga nisbatan qishloq xo‘jaligi maxsulotlarini tannarxini pasayishigashiga hamda odam va hayvonlar organizmiga salbiy ta’sirini va tuproqning unumdorligini oshirishda muhim urin tutadi. kimyoviy o‘gitlar esa ekin maydonlaridagi tuproqni yillar davomida jarohatlab unimdorligini pasaytirib boradi. Hayvonlar tomonidan ajratilayotgan go‘ngni saqlash zararsizlantirish usullaridan tug’ri foydalanib oziqabop ekinlar, (shirali, ildiz mevali, donli,