К содержанию
РецензированоRU2023

ИСТОРИЯ ГЕОЛОГИЧЕСКОЙ РАЗВЕДКИ ПОЛЕЗНЫХ ИСКОПАЕМЫХ

Муродилла Хайдаров · Мирҳомид Миракбаров (Геология фанлари университети) · E-mail: Mirkhomid@mail.ru (ЎзМУ Тарих факультети мустақил изланувчиси)

Современная наука и исследования · 2 · 2023

Аннотация

The article contains comments on the geological structure and gold mineralization of the Kuykenjasoy field located in the Almalik region. Key words: mine, field, geological, exploration, metals, mineralization, well, structure. Бугунги кунда хар кандай давлатнинг салохияти ва кудрати унинг фойдали казилмаларининг бойлиги оркали белгиланади. Узбекистон Республикасининг фойдали казилмалари жуда катта истикболга эгалиги хаммамизга маълум. Узбекистон заминида мавжуд булган бойликларга эга давлатлар жахон харитасида куп эмас. Узбекистон эр ости бойликлари билан хакли суратда фахрланади — бу эрда машхур Менделев даврий системасининг деярли барча елементлари топилган Республикамизда мавжуд булган иккита йирик кон-металлургия комбинатлари мамлакатимиз иктисодиётининг устунлари хисобланади. Хусусан, мамлакатимиздаги рангли металлар маркази хисобланмиш АЖ "Олмалик кон-металлургия комбинатининг салохияти ва истикболи катта. Олмалик худудидаги биринчи геологик урганишлар Г.Д.Романовский (1875) ва И.В.Мушкетов (1875-1878) бошчилигида олиб борилган. Ушбу худудни режали ва батафсил урганишлар 1918 йилда бошланиб, С.Ф.Машконцев томонидан геологик съёмка ишлари утказилган. С.Ф.Машконцев изланишлари Корамозор ва Олмалик тог кон худудига кизикишни кучайтириб, Б.Н.Наследов бошчилигидаги геологик партия ташкиллаштириб, ушбу партия 1927 йилда уч гурухга булинди. Ушбу вакт оралигида худуддаги барча нисбатан катта маъданли майдонлар геологик урганилди. 6 43 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 1936 йилда К.Н.Вендленд ва 1940-1941 йилларда Б.Н.Наследовлар томонидан 1:50000 микёсли геологик съёмка ишлари олиб борилиб, уларнинг ишлари натижасида худуднинг Марказий тектоник блокини ташкил килувчи юкори палеозой эффузив катламларининг табакаланиш схемаси тузилди. 1952-55 йиллар ва 1960-62 йилларда Ж.Н.Кузнецов ва В.А.Арапов (1958, 1964 йиллар) эса Олмалик худудининг гарбий кисми ва ундаги Марказий тектоник блокида 1:25000 микёсли геологик съёмка ишлари олиб борилди. 1953-1957 йилларда И.Б.Федорова бошчилигида 1:10000 микёсдаги геологик съёмка ва шлих наъмуналаш, гамма-съёмка оркали шу микёсдаги ишлар олиб борилди. Ушбу ишлар натижасида эффузив жинслар батафсил табакаланиб, асосий тектоник бузилмалар кузатилиб, бир нечта мис ва полиметалл маданлашувлар аникланди. Майдоннинг геологик очилмалари кечкин камлиги ва таналарнинг очилмалари жуда сустлиги сабалиги ушбу маданлашувлар факатгина белгилаб кетилиб, харитага туширилмаган. Мазкур кузатувлар натижасида шлихли наъмуналашдаги олтин курсаткичлари аникланган булсада, етарлича ахамият берилмаган. 1965 йилгача Марказий юлок саноат микёсидаги яширин полиметалл маданлашувига истикболли хисобланган ва шунга асосланиб барча геологик ишлар шу максадда олиб борилган эди. 1960 йилдан токи 1992 йилгача ушбу ишлар натижасида (И.Б.Фёдорова, Г.М.Заморин, В.Ф.Викторов, А.Т.Рахубенков, А.А.Кулаков, М.Д.Троянов, В.Б.Тохсиров, В.П.Коломинченко, Е.Д.Молчанов ва бошкалар) С2 сиенито-диоритлар ва карбонат ёткизикларнинг контактидаги скранлашган зоналарида, карбонат ёткизиклар ва уларни коплаб турувчи эффузивлар контактларида полиметалл маъданлашув аникланди. Улар стратиформ куринишдаги намоён булади (Кулчулак полиметалл кони, Центральний, Бургундин ва Кенжасай участкалари). 1991 йилда Кулчулак конида разведка ишлари ва Бургундин ва Центральний участкаларида кидирув-бахолаш ишлари якунланди. Кургошин, рух ва йулдош компонентларнинг микдори хисобланиб Кулчулак кони Узбекистон Республикаси Давгеолкум ИТЙ да куриб чикилиб резерв конлар хисобига киритилди, Центральний ва Кенжасой участкаларида эса полиметалл маъданлашуви йук деб хулоса килинди. 1993 йилдан бошлаб полиметалларни кидириш буйича ишлар Центральний участкасида тухтатилиб, Кульчулак конини казиб олишни иктисодий тасдиклашгача ишлар олиб бориш бекор килинди. Центральний блокидаги мис-порфир маъданлашуви (Кизата ёки бугунги Ёшлик-П) 1962 йилда аникланди. Ушбу участкадаги кидирув-бахолаш ишлари 1978-81 йилларда олиб борилиб, ушбу ишлар натижасида маъданлашувнинг саноат микёсидалиги исботланди. Кизата (Ёшлик-П) участкасидаги дастлабки разведка ишлари 1983-88 йилларда олиб борилиб, батафсил разведка ишлари 1993-98 йилларда олиб борилди (Б.А.Дё, 1999). 1982 йилда 500м дан чукур сатхда Куйикавулди мис-порфир маъданли майдони аникланиб, микёси буйича кичик хисобланди (Мешанинов, 1984). Ушбу аникланишлар нисбатан катта микдордаги Олтин маданлашувларини аниклаш буйича центральний блокидаги геологик ишлар 1965 йилдан бошланиб бугунги кунгача давом этмокда. 1965 йилдан бошлаб 4 та конлар аникланиб, уларда тулик разведка ишлари тугатилган. Улар куйидагилар: Бичанзор, Марказий Кавулди, Южний Кавулди ва Южний-II. Кавулди мадан бошкармасининг хом- ашьё базасини кенгайтириш максадида ер юзасига нисбатан якинрок булган маданлашган 6 44 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ участкалар,

Доказательный фрагмент

«The article contains comments on the geological structure and gold mineralization of the Kuykenjasoy field located in the Almalik region.»

Образец извлечения

Демо-превью

The article contains comments on the geological structure and gold mineralization of the Kuykenjasoy field located in the Almalik region. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
mine, field, geological, exploration, metals, mineralization, well, structure, майдон, рудник, разведка, скважина, минерализация, геологическое, месторождение, оруденение, маъдан, кудук, металлы, структура, геологик, металлар
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники