«ВОПРОСЫ ОТВЕТСТВЕННОСТИ ЗА МОШЕННИЧЕСТВО»

Аннотация

The concept and content of the crime of fraud, the legal description of the crime of fraud and the peculiarities of qualifying the crime, the criminological description of the crime of fraud and the factors that create it, the new types of fraud that arise in the field of Economics and the issues of liability for them, fraud crimes related to credit relations and bank plastic cards,, criminal legal and criminological means of property relations in the field of Economics, abuses in the financial and economic and banking system, illegal consumption of raw materials resources and labor resources, positive indicators and unpleasant trends in its economy, Economic Freedom, price liberalization, cancellation of a state order, distribution of funds in the financial and credit system, development of criminal law and criminology theory, , additional proposals and recommendations were made on the analysis of the quality of the property, the cost, the identity of the culprit, his authority and the work carried out with the study of the correct Organization of such activities and the opinion and reasoning of foreign scientists. Keywords: crime of fraud, legal description, criminological description, credit relations, bank plastic cards, insurance industry, technological means, legal fact, forgery. Iqtisodiyot sohasidagi jinoyatlarning turlaridan biri hisoblangan firibgarlik iqtisodiyot sohasidagi islohotlarni amalga oshirilishiga to’sqinlik qilishi bilan birga mulkiy munosabatlarga xam jiddiy xavf tug’diradi. Firibgarlik jinoyatining yuridik tavsifi va jinoyatni kvalifikatsiya qilishning o’ziga xos xususiyatlari. Qonunchiligimizga ko’ra, firibgarlik jinoyati uchun javobgarlik: Firibgarlik, ya’ni aldash yoki ishonchni suiiste’mol qilish yo’li bilan o’zganing mulkini yoki o’zganing mulkiga bo’lgan huquqni qo’lga kiritish - bazaviy hisoblash miqdorining ellik baravaridan yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki ikki yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki bir yildan uch yilgacha ozodlikni cheklash yoxud uch yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Firibgarlik: a) ancha miqdorda; b) bir guruh shaxslar tomonidan oldindan til biriktirib sodir etilgan bo’lsa, bazaviy hisoblash miqdorining yuz baravaridan uch yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoki uch yildan besh yilgacha ozodlikni cheklash yoxud uch yildan besh yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Firibgarlik: a) ko’p miqdorda; b) takroran yoki xavfli retsidivist tomonidan; v) xizmat mavqeyidan foydalangan holda; 4 60 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ g) axborot tizimidan, shu jumladan axborot texnologiyalaridan foydalanib sodir etilgan bo’lsa bazaviy hisoblash miqdorining uch yuz baravaridan to’rt yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki ikki yildan uch yilgacha axloq tuzatish ishlari yoxud muayyan huquqdan mahrum etilgan holda besh yildan sakkiz yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Firibgarlik: a) juda ko’p miqdorda; b) o’ta xavfli retsidivist tomonidan; v) uyushgan guruh tomonidan yoki uning manfaatlarini ko’zlab sodir etilgan bo’lsa bazaviy hisoblash miqdorining to’rt yuz baravaridan olti yuz baravarigacha miqdorda jarima yoki sakkiz yildan o’n yilgacha ozodlikdan mahrum qilish bilan jazolanadi. Yetkazilgan moddiy zararning o’rni qoplangan taqdirda ozodlikni cheklash va ozodlikdan mahrum qilish tariqasidagi jazo qo’llanilmaydi. Firibgarlikning obyekti o’zganing mulki yoki mulkiy huquqlari hisoblanadi. Firibgarlik predmeti sifatida mulk egasiga qonuniy asoslarda tegishli bo’lgan, moddiy qiymatga ega ko’char va ko’chmas mulk va ularga bo’lgan mulkiy huquqlar hisoblanadi. Obyektiv tomondan firibgarlik aldash yoki ishonchni suiste’mol qilish yo’li bilan o’zganing mulkini yoki o’zganing mulkiga bo’lgan huquqni qo’lga kiritishdir. Firibgarlikda jabrlanuvchi aybdor qonuniy harakat qilayapti, deb o’ylaydi va o’z mulkini aybdorga ixtiyoriy ravishda topshiradi va aybdorning g’ayriqonuniy harakat sodir etayotganligini bilmaydi. Firibgarlik o’zganing mulkini yoki mulkka bo’lgan huquqini aldash yoki ishonchni suiiste’mol qilish yo’li bilan haq to’lamay egallashda ifodalanib, buning ta’sirida mulk egasi yoki boshqa shaxs yoxud vakolatli hokimiyat organi mulkni yoki unga bo’lgan huquqni boshqa shaxsga beradi, yoinki ushbu mulk yoki unga bo’lgan huquq boshqa shaxs tomonidan olib qo’yilishiga imkoniyat beradi. Fuqarolik huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlar (masalan, qonunga muvofiq tuzilgan qarz, kredit, arenda, prokat, pudrat, omonat saqlash va v.k.)ni bajarmaganlik uchun javobgarlik, basharti shaxsninig harakatlarida jinoyat alomatlari mavjud bo’lmasa, fuqarolik qonunchiligi normalari bo’yicha kelib chiqadi. Shu munosabat bilan fuqarolik huquqiy munosabatlardan kelib chiqadigan majburiyatlarni bajarmagan shaxslarga nisbatan ishlarni ko’rishda, sudlar jinoyat ishini jinoiy hodisa yuz bermaganligi sab