Инвестиционная деятельность в свободных экономических зонах и ее международное и национальное правовое регулирование

Аннотация

this article describes the economic founda- "Зомин-фарм", "Косонсой-фарм", "Сирдарё-фарм", tions of the concept of free economic zones, including the "Бойсун-фарм", "Бўстонлиқ-фарм", "Паркент-фарм" issue of international legal regulation of investment activi- сингари 7 янги эркин иқтисодий зонани ties in these free economic zones, the role and character- ривожлантириш бўйича изчил ишлар олиб борилмоқда istics of the industry of economic zones in the develop- [2]. ment of the national economy, as well as the foundations Кичик саноат зоналарида дирекциялар ташкил of legal regulation aimed at preventing potential risks in этилган. Кредит олиш ва банк хизматларидан фойда- this area. ланишда муаммо бўлмаслиги учун ҳар бир зонага му- Keywords: free economic zones, international айян тижорат банки бириктирилган. Бозор талаблари investment activity, national legal regulation, international ва импорт номенклатурасини ўрганиш асосида тадбир- agreements, infrastructure, foreign investment, import, корлар учун таклифлар, истиқболли лойиҳалар рўйха- competitive, export, customs, currency, tax, financial and ти шакллантирилган. Кичик саноат зонасида ишлайди- credit, labor resources, foreign citizens, stateless persons, ган субъектлар 2 йил барча солиқдан озод этилган. infrastructure , resource. Ҳар бир мамлакат ўз ҳудудида эркин иқтисодий зонани яратиш мақсадларини ва уларнинг ишлаши Дунёнинг ривожланган давлатлари тажрибасидан учун шароитларни мустақил равишда белгилаб кўришимиз мумкинки, ҳудудларда иқтисодий ўсиш беради. Қаердадир ЭИЗлар ўзларининг юқори даражасини кўтаришга шу ҳудудга нисбатан маҳаллий самарадорлигини кўрсатди, жумладан, Хитой, ва хорижий инвесторларни кенг жалб қилиш асосида Жанубий Корея, Малайзия, Ҳиндистонда бўлгани каби. 82 2020 №4 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА Шу ўринда айтиш жоизки, ҳамма лойиҳалар ҳам бошқалар) жуда катта улуши нормага киритилган. Шу ижобий натижа кўрсатмайди, масалан Индонезиянинг боисдан ҳам бу давлатда иш ташлаш ҳаракати деярли Шри-Ланка ҳудудида ташкил этилган ЭИЗлар кузатилмайди[4]. муваффақияцизликка учраган [3]. Японияда ЭИЗларнинг технополислар ва ЭИЗни ташкил этиш ва унга инвесторларни жалб импортни ривожлантириш зоналари деб қилиш масаласини халқаро доирада таҳлил қилган аталадиган икки тури мавжуд. асосий эътиборни мазкур соҳанинг халқоро ҳуқуқий Технополислар. Япония технополияларини кафолатига қаратиш мақсадга мувофиқ бўлар эди. яратишнинг асосий мақсадларидан бири бу Тинч ЭИЗларга расмий таъриф ҳамда мақом илк бор океанининг камаридан ташқаридаги ҳудудларни 1973 йил 18 майда имзоланган “Божхона тартиб- (мамлакатнинг энг ривожланган қисми) иқтисодий таомилларини соддалаштириш ва уйғунлаштириш ривожланишини рағбатлантиришдан иборат бўлиб, тўғрисида”ги халқаро конвенция (Киото технополис дастури қуйидаги вазифаларни конвенцияси)да келтириб ўтилган бўлиб, ушбу бажаришни ташкил қилади: конвенция божхона соҳасида деярли барча божхона - саноатни марказдан атрофга қайта масалаларини тартибга солувчи универсал кодланган тақсимлаш; халқаро-ҳуқуқий ҳужжат ҳисобланади. - маҳаллий олий ўқув юртлари илмий ходимлари Конвенция, бир томондан, божхона фаолияти фаоллашиши ҳисобига илмий расмийлаштируви ва божхона назорати тартиб- ишланмаларни фаоллаштириш; таомилларини соддалаштириш ва тезлаштириш - саноатни интенсив ва энергия тежайдиган орқали ташқи савдо фаолиятини рағбатлантиришга технологияларни ривожлантиришга йўналтириш. қаратилган бўлса, иккинчи томондан, бундай Ҳозирги кунга келиб Японияда 19 та технополис тезлаштириш ва соддалаштириш давлат мавжуд. Уларнинг аксарияти электроника, "янги манфаатларига зарар етказмаслигини таъминлашга керамика" яратиш ва робототехника соҳасидаги қаратилган. ва жамият (даромадларни давлат ишланмаларга қаратилган. Баъзи технополлар эса бюджетини тўлдириш ва ички бозорни ҳимоя қилиш тиббиёт саноати, биотехнология ва космик нуқтаи назаридан). тадқиқотлар билан шуғулланади. ЭИЗлардаги инвестицион фаолиятга тўҳталадиган Импортни ривожлантириш зоналари. Эркин бўлсак, ҳозирча хорижий инвестицияларни жалб савдо зоналари (импортни ривожлантириш) Япония қилиш тартиби тўғрисидаги универсал конвенция иқтисодиётининг барча соҳаларида тақсимот мавжуд бўлмасада, бундай инвестицияларни ҳимоя харажатларини рақобат асосида денгиз портлари ва қилишни тартибга солувчи халқаро-ҳуқуқий ҳужжатлар ҳаво портлари ҳудудларида товарларни минтақавий мавжуд. консентрацияси асосида оптималлаштириш мақсадида Жумладан, 1965 йил 18 мартда Вашингтонда ташкил этилган бўлиб, ушбу турдаги ЭИЗлар давлат ХТТБнинг 46 та аъзоси "Давлатлар ва ажнабий органлари томонидан қўллаб-қувватланади ҳамда шахслар ўртасидаги инвестицияга доир низоларни ҳал уларнинг муваффақиятли фаолият юритиши учун этиш тартиби тўғрисида"ги Конвенцияни имзоладилар. турли хил имтиёзлар яратиб берилади. Ҳозирда 160 дан ортиқ давлатлар Вашингтон Эркин савдо зонларига бер