ГЕНДЕРНЫЕ ХАРАКТЕРИСТИКИ ФРАНЦУЗСКИХ РЕКЛАМНЫХ ТЕКСТОВ

Аннотация

One of the most demanded scientific directions of recent years is the emergence of a new approach to the study of language, the gender issue. In addition to philology, the concept of gender can be found in the fields of philosophy, history, sociology, anthropology, economics, psychology and a number of other sciences. In this article, we will discuss the essential features of the gender in French printed advertising texts, the type of advertising product, the size and structure of the advertising text - a word, a phrase, a sentence, a slogan, morphological, lexical, derivational and syntactic features. Key words: advertising, advertising text, types of advertising, gender stereotypes, gender studies. Gender atamasi ijtimoiy jins deb ta'riflanishi mumkin bo'lgan omilga ishora qilish uchun ishlatiladi va erkak yoki ayol bo'lish nafaqat biologik, balki ijtimoiy xususiyat ekanligini anglatadi. Gender turli xil fanlararo, shu jumladan lingvistik tadqiqotlar markazida bo'lib, ona tilida so'zlashuvchilarning ongida mustahkamlangan gender stereotiplarini aniqlashga imkon beradi. Biroq, gender tilshunosligi mustaqil bilim sohasi sifatida shakllanish bosqichida bo'lgan va lingvistik ilmiy makonda asta-sekin o'z o'rnini egallab borayotgan yosh ilmiy fandir. 5 4 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 4 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Gender munosabatlari inson faoliyatining aksariyat sohalarini qamrab oladi. Gender xususiyatlari va stereotiplari tilda turli yo'llar bilan qayd etiladi: fonetik xususiyatlar, grammatik, so'z yasalishi, leksik kategoriyalar, nutq xatti-harakatlari xususiyatlari kabi shaklida. Bir tomondan, til hodisalarini ulardagi gender omilining namoyon boʻlishi nuqtai nazaridan tahlil qilish tilga gender stereotiplarini ifodalash vositasi sifatida yangicha nuqtai nazardan qarashga imkon bersa, boshqa bir tomondan, ularni shakllantirish usuli bo’lib xizmat qiladi. Gender pozitsiyalaridan kelib chiqib tushuntirilishi mumkin bo'lgan ko'plab farqlarni o'rganish ushbu fundamental biologik, ijtimoiy, psixologik хususiyatlarini tilda qanday aks etishini; qarama- qarshilik, odamlarning erkak va ayol stereotiplarini ta'kidlash uchun tildan qanday foydalanishi, tilning gender xususiyatlarining rivojlanishi va o'zgarishini qanday qurishi va qo'llab- quvvatlashini ko'rish imkonini beradi. Shu bilan birga, ikki jinsning mavjudligi tilda qanday aks etishi, erkaklar va ayollarga qanday baholar berilishi va ular qaysi semantik sohalarda umumiy ekanligini tasvirlash va tushuntirish muhimdir. Boshqa tomondan, nutq to'g'ridan-to'g'ri, ya'ni erkak va ayol nutq faoliyatining xususiyatlari, xususan, so'nggi yillarda faol rivojlanayotgan nutq harakatlari nazariyasi asosida tekshiriladi. Reklama matni gender tahlilining muhim predmeti hisoblanadi. Reklama matnining o'ziga xos xususiyati shundaki, jinsga tegishli xususiyatlar ijtimoiy xususiyatlar bilan chambarchas bog'liqdir. Reklama matni erkak va ayolning nutqiy xulq-atvori, ularning og'zaki muloqotining natijasi emas, balki erkaklar yoki ayollar uchun mo'ljallanganligini ifodalovchi nutq vositasidir. Shuning uchun reklama matnlari ijtimoiy gender xususiyatlarining illyustratsiyasi bo'lib, gender omili adresat pozitsiyasidan emas, balki qabul qiluvchining pozitsiyasidan namoyon bo'ladigan nutq aktidir. Bu borada, ayniqsa, bir tomondan, erkaklar uchun, ikkinchi tomondan, ayollar uchun mo'ljallangan bir xil reklamani taqqoslanishidan dalolat beradi. Erkak va ayol reklama matnlarini yaratish strategiyalarini tahlil qilish turli xil til vositalarida gender mazmunini ifodalash xususiyatlarini aniqlash imkonini beradi. Ayollar reklama matnlari erkaklar reklama matnlariga nisbatan ancha salmoqlidir. Ushbu materiallar, odatda, qaysi auditoriya uchun mo'ljallanganligiga qarab, erkak va ayol deb tasniflanadigan mashxur fransuz jurnallardan doimiy na’muna olish usuli bilan tanlangan. Ayollar uchun reklama nusxasi so’ngi yillardagi mashhur ayollar jurnallari – Elle, Mari Kler, L'Officiel, Vogue, Avantages jurnallaridan tanlab olingan. Erkaklar reklama nusxasi FHM, Monsieur, M, Men's Health jurnallaridan aynan ushbu vaqt mobaynida olingan. Bularning barchasi fransuzlarning umumiy, milliy-madaniy hamda jamoaviy ongida o'rnatilgan gender xususiyatlarini aniqlashga imkon beradi. Reklama matnining gender xususiyatlarini o'rganish tilshunoslikdagi gender tadqiqotlarining istiqbolli yo'nalishlaridan biri desak mubolaga bo’lmaydi. Ko'pgina lingvistik tadqiqotlar reklamaga bag'ishlangan, ammo gender nuqtai nazaridan u hali tizimli tavsifni olmagan. Reklama - bu o'ziga xos turdagi matn bo'lib, uning asosiy o'ziga xosligi uning aniq pragmatik xarakteridadir, bu asosan gender omilining ta'siri bilan belgilanadi bu qurilish strategiyasiga, lingvistik vositalarni tanlashga ta'sir qilmaydi. Reklama matnida ta'sir funksiyasi asosiy bo'lganligi sababli, qabul qiluvchiga ta'sir qilish muhim ahamiyatga ega. 5 5 International scientific journal IS