Важность международных рейтингов и индексов в области интеллектуальной собственности

Аннотация

мақолада интеллектуал мулк даражаси – қонун устуворлиги ва иқтисодиёт нуқтаи соҳасидаг халқаро рейтинг ва индексларнинг назаридан муҳим саналади. Конституция ва аҳамияти, улардаги кўрсаткичларни юритиш ва қонунларнинг устунлиги хусусида сўз борганда, “World ҳисоблаш тартиби ва амалиёти ҳақида сўз боради. Justice Project” халқаро фуқаролик жамияти ташкилоти Шунингдек, мазкур мақолада Ўзбекистоннинг ушбу томонидан юритиладиган “Қонун устуворлиги” индекс ва рейтинглардан ўрин олишининг бугунги индексига тўхталиб ўтиш лозим [2]. Ушбу индексни кундаги аҳамияти ва долзарблиги ҳамда тузишда 4 та тамойил (ҳисобдорлик, адолатли мамлакатимизда бу йўналишда олиб борилаётган қонунлар, очиқ ҳукумат, низоларни тўсиқларсиз ва ислоҳотларга ҳам тўхталиб ўтилган. қулай ҳал этиш имконияти)га таянилиб, 2-тамойил Калит сўзлар: халқаро рейтинг, халқаро индекс, бевосита мулк ҳуқуқлари билан боғлиқ жиҳатларни Глобал рақобатбардошлик индекси, Жаҳон савдо ўзида акс эттиради. Таъкидлаш керакки, Ўзбекистон ташкилоти, Мулк ҳуқуқи халқаро индекси, Глобал 2020 йилда ушбу индексда ўтган йилга нисбатан 4 инновацион индекси поғона кўтарилиб, 128 давлат орасида 92-ўринни эгаллади. Аннотация: в статье рассматривается важность Жаҳонда интеллектуал мулк ҳимояси даражаси ва международных рейтингов и индексов в области ундан самарали фойдаланиш кўрсаткичлари бўйича интеллектуальной собственности, порядок и практика бир қатор халқаро рейтинглар мавжуд. Глобал проведения и расчета их показателей. В статье также рақобатбардошлик индекси бу йўналишдаги энг подчеркивается текущая важность и актуальность за- муҳимлардан бири ҳисобланади. Швейцариянинг нятий места Узбекистана в этих индексах и рейтингах, Давос шаҳрида ҳар йили анъанавий тарзда ўтказиб а также текущие реформы в этой сфере в стране. келинадиган Жаҳон иқтисодий форумида нафақат Ключевые слова: международный рейтинг, меж- иқтисодий масалалар муҳокама қилинади, балки ушбу дународный индекс, Индекс глобальной конкуренто- йўналишда тадқиқотлар ўтказилиш (1979 йилдан) способности, Всемирная торговая организация, Меж- натижасида 2004 йилдан буён Глобал дународный индекс защиты прав собственности, рақобатбардошлик индекси юритилиб келинмоқда. Глобальный инновационный индекс Мазкур индекснинг 2019 йилдаги нашри индикаторлари 12 та йўналиш ва унинг таркибидан Annotation: the article discusses the importance of ўрин олган 103 та кўрсаткичлардан иборат бўлди. international rankings and indices in the field of intellectual Ушбу рейтингда Сингапур, АҚШ, Гонконг, Швейцария property, the procedure and practice of conducting and ва Япония давлатлари етакчилик қилишмоқда. Глобал calculating their indicators. The article also highlights the рақобатбардошлик индекси индикаторларининг 1 ва 12 current importance and relevance of occupying йўналишларидан бевосита интеллектуал мулк билан Uzbekistan's place in these indices and ratings, as well as боғлиқ кўрсаткичлар ўрин олган [3]. ongoing reforms in this area in the country. Агарда ушбу индексни тузиш услубиётида 2018 Keywords: international ranking, international index, йилга қадар тегишли сўров ўтказиш натижаларидан Global Competitiveness Index, World Trade Organization, фойдаланилган бўлса, эндиликда давлатлар International Property Rights Protection Index, Global In- томонидан тақдим этилаётган расмий статистика novation Index натижалари эътиборга олинмоқда. Индекснинг 1- йўналиши (Институтлар) 1.15-банди интеллектуал Сўнгги йилларда мамлакатимизнинг халқаро мулк ҳуқуқларига бағишланган бўлиб, унда “Сизнинг майдонда тутган имиджи ва “рейтинг”ини мамлакатингизда интеллектуал мулк етарли даражада юксалтиришга алоҳида аҳамият берилмоқда. Бу ҳимояланганми?” деган савол йўналишдаги энг самарали усуллардан бири 1-7 даражада баҳоланиши белгиланган. 12-йўналиш жаҳондаги энг муҳим халқаро рейтинг ва индекслардан (Инновацион салоҳият)да эса, интеллектуал мулк ўрин олиш ҳамда уларда юқори ўринларни эгаллаш объектларига хорижий талабнома топширувчилар, билан характерланади. Халқаро рейтинг ва илмий-публицистик нашрлар, патент ва товар белгиси индексларда тутган ўрин Ўзбекистонда амалга учун талабномалар, илмий-тадқиқот ишларига давлат оширилаётган иқтисодий-ижтимоий ва сиёсий ва хусусий субъектларнинг сарф-харажати, илмий ислоҳотларни мустаҳкамлашда ҳамда инвестицион тадқиқотлар натижаларини тижоратлаштиришда жозибадорликни оширишда муҳим аҳамият касб этади. университетлар ўрни ва бизнес ҳамкорлиги каби Бугунги кунда интеллектуал мулк иқтисодиётда бандлар ўрин олган. муҳим ўрин тутишидан келиб чиқиб, ушбу соҳадаги Юқоридагилардан кўриниб турибдики, тегишли халқаро рейтинг ва индекслардан ўрин олиш долзарб маълумотларни тўплаш ва Жаҳон иқтисодий форумига ҳисобланади. XXI асрга келиб, интеллектуал мулк тақдим этиш қийин жараён эмас. Индекснинг 2019 иқтисодиётнинг ажралмас қисмига айланиб улгурди. йилдаги рейтингидан 141 та давлат ўрин олган бўлиб, Бутунжаҳон интеллектуал мулк ташкилоти афсуски Ўзбекистон ҳанузгача ундан ўрин олмаган. маълумотларига кўра, биргина машҳур Г