Новые перспективы лечения и реабилитации пациентов с эндометриозом

Аннотация

Эндометриоз является одним из наиболее распространенных гинекологических заболеваний. Длительное и прогрессирующее течение заболевания, стойкое нарушение репродуктивной функции, тяжесть клинических проявлений (упорный болевой синдром, нейроэндокринные расстройства), снижение трудоспособности определяют как медицинское, так и социальное значение этого распространенного в настоящее время заболевания. В статье приведены данные об исследованиях, проведенных с целью лечения и реабилитации женщин с эндометриозом при помощи бальнео терапии и иммунокоррекции. Ключевые слова: эндометриоз, бесплодие, ановуляция, имплантация, смещение трубки, спайки, бальнео терапия, иммунокоррекция. Farzona Nuriddinovna ATAEVA, Dildora Rakhimovna HUDOYAROVA. Samarkand State Medical Institute, Department of Obstetrics and Gynecology, Samarkand, Uzbekistan NEW PROSPECTS FOR TREATMENT AND REHABILITATION OF PATIENTS WITH ENDOMETRIOSIS ANNOTATION Endometriosis is one of the most common gynecological diseases. The long and progressive course of the disease, persistent impairment of reproductive function, the severity of clinical manifestations (persistent pain syndrome, neuroendocrine disorders), and decreased disability determine both the medical and social significance of this currently widespread disease. The article provides data on studies conducted for the treatment and rehabilitation of women with endometriosis using balneotherapy and immunocorrection. Key words: endometriosis, infertility, anovulation, implantation, tube displacement, adhesions, balneotherapy, immunocorrection. 31 БИОМЕДИЦИНА ВА АМАЛИЁТ ЖУРНАЛИ | ЖУРНАЛ БИОМЕДИЦИНЫ И ПРАКТИКИ | JOURNAL OF BIOMEDICINE AND PRACTICE №3 | 2021 Farzona Nuriddinovna ATAEVA, Dildora Raximovna XUDOYAROVA, Samarqand Davlat Tibbiyot Instituti, Akusherlik va ginekologiya kafedrasi, Samarqand, O’zbekiston. ENDOMETRIOZ BILAN KASALLANGAN AYOLLARNI DAVOLASH VA REABILITATSIYASINING YANGI ISTIQBOLLARI ANNOTATSIYA Endometrioz eng keng tarqalgan ginekologik kasalliklardan biridir. Kasallikning uzoq va progressiv yo'nalishi, reproduktiv faoliyatning doimiy ravishda buzilishi, klinik ko'rinishlarning og'irligi (doimiy og'riq sindromi, neyroendokrin kasalliklar) va nogironlikning ushbu keng tarqalgan kasallikning tibbiy va ijtimoiy ahamiyatini belgilaydi. Maqolada balneoterapiya va immunokreksiya yordamida endometrioz bilan kasallangan ayollarni davolash va reabilitatsiya qilish bo'yicha o'tkazilgan tadqiqotlar to'g'risidagi ma'lumotlar keltirilgan. Kalit so’zlar: endometrioz, bepushtlik, anovulyatsiya, implantatsiya, bachadon naylarining siljishi, yopishqoqlik, balneoterapiya, immunokorreksiya. Dolzarbligi. Bepushtlik va kichik tos sohasidagi surunkali takroriy og'riq bilan kasallangan bemorlar orasida endometrioz kasalligi 60% dan ko'proqni tashkil qiladi va reproduktiv yoshdagi klinik sog'lom ayollarning 2-17% ida uchraydi [1]. • So'nggi yillarda endometrioz bilan kasallanishning ko'payishi, bemorlar kontengentining keskin yosharishi, tarqalgan shakllari ulushining ko'payishi, ayollarning reproduktiv salomatligiga aniq ta'sir ko'rsatishi va bepushtlik chastotasining ortishi bilan kechmoqda [2]. • Tashqi genital endometriozga yordamchi terapiya sifatida dori tanlash mezonlari masalasi ham munozarali bo'lib qolmoqda [3]. Tadqiqot maqdasi. Tashqi genital endometriozni jarrohlik davolash amaliyotidan so'ng immunokorrektsiya va balnio terapiya vannalarini kiritish yo'li orqali, kompleks dori vositalari bilan va dori vositalarisiz ayollarning reproduktiv faoliyatini tiklashni maqsadga muvofiqligini ilmiy asoslash. Tadqiqot materiallari va usullari. Samarqand tibbiyot institutining 1-sonli klinikasi va viloyat perinatal markazida 2018-2020 yillar davomida endometrioz bilan kasallangan va jarrohlik yo’li bilan davolangan 120 ta bemor tekshirildi. Bemorlar uch guruhga bo’lindi: 1) Asosiy guruh – 70 ta bemor jarrohlik yo’li bilan endometriozni davolagandan so’ng balnio terapiya va immunokorreksiya buyurilgan. 2) Kichik guruh – 15 ta bemor jarrohlik yo’li bilan davolanmagan lekin muntazam endometriozdan davolanib turadigan ayollarga ham balnioterapiya va immunokorrektsiya buyurildi. 3) Taqqoslash guruhi – 35 ta bemorndan iborat bo’lib, ushbu bemorlar endometriozdan jarrrohlik yo’li bilan davolanib, balnio terapiya va immunokorrektsiya qo’llanilmagan ayollardan tashkil topgan. Tadqiqot usullari quyidagilar edi: • Umumiy tibbiy va umumiy klinik tadqiqotlar usullari (shikoyatlarni tahlil qilish, hayot va kasallik tarixi, tana konstitutsiyasi, TMI, ginekologik tekshiruv) • Klinik-diagnostik tekshiruvlar infeksion skrining, FSG, LG, Е2 и AMG gormonal tekshiruvlari kabi usullari qo'llaniladi. • Paraklinik tekshirish usullari bilan bir qatorda: UTT, MRT, kolonoskopiya va sistoskopiyasi (ko’rsatmalar mavjud bo’lsa) qilinadi. • Tekshiruvning o'ziga xos usullaridan gistologik va immunogistokimyoviy tadqiqotlar. Natijalar: Bemorlarimizni shikoyatlarini tahlil qilganimizda 40% (48) bemor fertillikni tiklash maqsadida munta