ИННОВАЦИОННАЯ ДЕЯТЕЛЬНОСТЬ УЧИТЕЛЯ

Аннотация

This article talks about the innovative activity of the teacher, the system of indicators of innovative potential of the pedagogical community, the question of the teacher's readiness for innovative pedagogical activity, the innovative potential of the teacher. Key words: innovation, new idea, new method, new project, innovative activity, innovative project, innovative ideas, innovative potential. "Kadrlar tayyorlash Milliy dasturi" mazmunidagi asosiy e'tibor ta'lim muassasalari faoliyatini to'la ravishda pedagogik texnologiyalar asosida tashkil etishga qaratildi. Ta'lim-tarbiya tizimida keng yo'lga qo'yilayotgan pedagogik texnologiyalar, pedagoglar tomonidan ilg'or texnologiyalar mohiyatining anglab etilishiga erishish, shuningdek, ularda ijodiy yondashuv asosida faoliyat yuritish ko'nikma va malakalarini shakllantirish eng muhim vazifalardan sanaladi. Ijtimoiy rivojlanishning hozirgi bosqichida ta’lim insonning umumiy madaniyati va kasbiy tayyorgarligi darajasiga emas, balki uning shaxsiy kamolotga erishishiga ham bog‘liq bo‘lgan muhim sohadir. O‘quvchi shaxsini o‘qitish, tarbiyalash va rivojlantirishda ma’lum qoliplarni, stereotiplarni rad etish bilan bog‘liq bo‘lgan innovatsion pedagogik faoliyat mavjud standartlar doirasidan tashqariga chiqadi, o‘qituvchi faoliyatining shaxsiy-ijodiy, individual yo‘nalishini, ushbu faoliyatni amalga oshiruvchi yangi pedagogik texnologiyalar uchun yangi me’yorlarni yuzaga keltiradi. Unda o‘qituvchi o‘zini ijtimoiy innovatsiyalar tashuvchisi sifatida chuqurroq namoyon etadi. Innovatsion faoliyatni ta’minlash bir qator muammolarni o‘rganishni, shu jumladan innovatsion faoliyatni kengaytirish zaruriyatini belgilab beruvchi ijtimoiy-madaniy, ma’naviy va ma’naviy omillarni va uni amalga oshirishga qodir o‘qituvchi shaxsining yangi ijtimoiy turini tadqiq etishni o‘z ichiga oladi; shu munosabat bilan pedagogik professionalizm rivojlanishining xususiyatlari va ommaviy amaliyotda uning innovatsion salohiyatini oshirish imkoniyatlarini aniqlash, ilmiy yangiliklarni ommaviy amaliyotga o‘tkazish bo‘yicha metodologik tavsiyalar ishlab chiqishni taqozo etadi. 2 44 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2023 VOLUME 2 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘tgan asrda 80-yillarning o‘rtalarida pedagogikada va ta’lim tizimida innovatsiyalarning turli shakllari bo‘yicha keng ko‘lamli tadqiqotlar boshlandi, turli mamlakatlardagi turli darajadagi o‘qituvchilar va maktab ma’murlari tomonidan taklif etilgan innovatsiyalarni umumlashtirish amalga oshirildi va ushbu muammolarni hal qilish uchun xalqaro hamkorlik yo‘lga qo‘yildi. O‘shanda innovatsiya deganda an’anaviy ta’lim tizimiga ataylab kiritilgan har qanday yangi g‘oya, yangi usul yoki yangi loyiha tushunila boshlandi. Innovatsiya – bu yangi g‘oyaga asoslangan tubdan farq qiluvchi yondashuv bo‘lib, u mavjud ta’lim texnologiyalarini sezilarli darajada o‘zgartiradi va maktabni tashkil etishning yangi turini belgilaydi. T.I. Shamova va G.M. Tyuloga ko‘ra, ta’lim sohasidagi innovatsiyalarning o‘ziga xos xususiyati quyidagicha namoyon bo‘ladi: – innovatsiya har doim dolzarb muammoning yangi yechimini o‘z ichiga oladi; – innovatsiyalardan foydalanish o‘quvchilar shaxsiyati rivojlanish darajasining sifat jihatidan o‘zgarishiga olib keladi; – innovatsiyalarning kiritilishi maktab tizimining boshqa komponentlarida sifat o‘zgarishlariga olib keladi. Innovatsion faoliyat – bu amalda mavjud bo‘lgan va endigina paydo bo‘lgan amaliyot normalarining to‘qnashuvi yoki an’anaviy talablarning yangi umidlarga mos kelmasligi natijasida yuzaga keladigan murakkab muammoni hal qilishga qaratilgan faoliyat. Bu holda innovatsiya o‘zini oqlaydi, qolaversa, zarur sanaladi. Ushbu faoliyatning innovatsion tajribasidan boshqalar ham foydalanish imkoniga ega bo‘lgach, innovatsion tajriba e’tirof etilib, uning madaniy rasmiylashtirilishi va uzatish mexanizmlari vujudga keladi. Innovatsion faoliyat to‘laqonli rivojlanish jarayonida unga o‘zaro bog‘liq bo‘lgan faoliyat turlarini tizimini taqozo etadi, ular jamlikda chinakam innovatsiyalar paydo bo‘lishini ta’minlaydi. Aynan: – nimanidir qanday kashf etish va nimanidir qanday yaratish mumkinligi to‘g‘risida yangi bilimlarni olishga qaratilgan tadqiqot faoliyati; – ilmiy bilimlar asosida bo‘lishi mumkin yoki kerak bo‘lgan narsani olish uchun qanday harakat qilish kerakligi bo‘yicha maxsus, instrumental-texnologik bilimlarni rivojlantirishga qaratilgan loyiha faoliyati; – innovatsion loyiha amaliyotda ro‘yobga chiqishi uchun nima qilish va qanday qilish kerakligi to‘g‘risida har bir shaxsda shaxsiy bilim ni shakllantirishda muayyan amaliyot sub’ektlarini kasbiy rivojlantirishga qaratilgan ta’lim faoliyati. Boshqacha aytganda, innovatsion faoliyatning o‘zi kashfiyotni ixtiroga, ixtironi loyihaga, loyihani haqiqiy faoliyat texnologiyasiga aylantirishga qaratilgan, uning natijalari, mohiyatan, novatsiyalar sifatida namoyon bo‘ladi. Innovatsion faoliyatni shaxsiy kategoriya, ijodiy jarayon