ТЕХНИКО-ТАКТИЧЕСКИЕ ДЕЙСТВИЯ ЮНЫХ ИГРОКОВ АНАЛИЗ ИССЛЕДОВАНИЯ

Аннотация

This article describes the study of the analysis of technical and tactical actions of young football players. Throughout the article, various tables and analyzes are used to reveal the topic. Conclusions and suggestions are given at the end of the article. Key words: young players, physical, technical and tactical training, control norms. Долзарблиги: Ўзбекистонда баркамол авлодни тарбиялаш, иқтидорли ёшларни спортга фаол жалб этиш, миллий футболимизни янада оммавийлигини ошириш ва ривожлантириш учун зарур шарт-шароитлар яратиш, ёш футболчиларни танлаб олиш ва уларда профессионал маҳорат ҳамда кўникма малакаларини ривожлантиришни таъминлаш, шунингдек, улардан футбол бўйича мамлакат клублари ва терма жамоаларига ишончли заҳирани шакллантириш мақсадида Ўзбекистон Республикаси Президенти ва Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамасининг бир қатор Фармон ва Қарорлари қабул қилинди [1]. Бу фармон ва қарорлар ёш футболчиларнинг назарий тайёргарлиги ва техник-тактик кўникмаларини такомиллаштириш, профессионал фазилатларини ривожлантириш, шунингдек, замонавий футболни ривожлантириш халқаро талабларига мувофиқ ҳолда ёш футболчиларни тайёрлаш жараёнини илмий-услубий тавсиялар асосида ташкил этиш вазифалари белгилаб берилган. Мутахассисларининг фикрича, бугунги кунда футболчиларнинг тўпни бошқариш техник харакатларини бажаришда энг кучли чет эл ўйинчиларидан ортда қолаётганликларини қайд этмоқдалар. Ёш футболчиларнинг техник-тактик тайёргарлик 557 ISSN: International scientific journal 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2022 VOLUME 1 / ISSUE 1 кўникмаларни эгаллашда ортда қолишлари, энг аввало, ёш футболчиларни тайёрлашнинг дастлабки босқичларидаёқ юзага келадиган муаммолар билан изоҳлаш мумкин. Техник ва тактик тайёргарлик кўрсаткичларининг ёшга хос динамикаси ва мусобақа фаолияти кўрсаткичларининг ўзаро боғлиқлиги тўғрисидаги илмий маълумотлар бу борада жуда кам. Бироқ, ҳозирги пайтгача ёш футболчиларнинг мусобақа фаолиятига хос ёш хусусиятлари муаммоси деярли ўрганилмаган. Афсуски, БЎСМ-1 ва БЎСМ-2 учун амалдаги ўқув дастурларида ўз аксини топган ушбу ҳолат футболчиларнинг техник-тактик тайёргарлик самарадорлигини ошириш имкониятларини ёрдам бермайди. Тадкикот мақсади: Ёшли футболчиларнинг ўйин давомида техник-тактик харакатларини ўрганиш асосида амалий тавсиялар ишлаб чиқиш. Тадкикот вазифалари: 1. Мусобақа шароитида ёш футболчиларнинг майдондаги теник-тактик харакатларини ўрганиш: 2. Таққосланган камчиликлар асосида амалий тавсиялар ишлаб чиқиш. Тадқиқотнинг усуллари сифатида, илмий услубий адабиётлар ўрганиш ва таҳлили қилиш, футболчиларнинг мусобақа фаолияти давомида педагогик кузатиш ишларини олиб бориш, математик-статистик усуллардан фойдаланилди. Тадқиқот натижалари. Футболчиларни барча техник-тактик ҳаракатларни яримидан кўпироқ қисмини турли тўп узатишлар ташкил қилади. Кузатишларда шулар маълум бўлдики, ёш футболчилар рақибни алдаб ўтиш техник ҳаракати бош билан ўйнаш техник ҳаракатини бажаришда кўп ҳатоларга йўл қўйилмоқдалар. БЎСМ футбол мактаби тарбияланувчиларини майдондаги техник–тактик ҳаракатлари ўрганилди. 1- Жадвалда ёш футболчилар томонидан бажарилган ТТХларни натижалари кўрсатиб ўтилган. Кузатишлар давомида 8 та ўйин назорат қилиниб ўртача кўрсатикичи келтирилган. (2,3) Ёш футболчиларнинг майдондаги техник тактик ҳаракатиларидаги самарадорлик ва нуқсонлар қуйдагича бўлинган Тўп узатишлар ўртача ўйин давомида 62 маротаба қўланилган. Улардан 27 таси тўғри бажарилган бўлиб , 35 та тўп узатиш нотўғри бажарилган . Футболчиларни ўйин вақитида техник-тактик харакатларини кўрсаткичлари (Х) n=8 . № Тўп узатишлар Тўпни Рақибни Дарвозага олиб алдаб зарба жами и % қўйиш ўтиш бериш + - а м К ж С + - + - + - + - жами СК% А-В 1 2 3 33,3 3 3 1 2 0 1 5 8 13 38,5 Р-В 2 3 5 40,0 3 4 1 2 0 1 6 10 16 37,5 Ж-В 1 3 4 25,0 2 3 1 3 1 2 5 11 16 31,3 В-В 2 4 6 33,3 3 4 2 2 0 1 7 11 18 38,9 К-В 3 5 8 37,5 2 2 3 3 1 1 9 11 20 45,0 Ж-В 4 4 8 50,0 1 2 2 3 1 1 8 10 18 44,4 К-В 3 3 6 50,0 1 2 2 3 0 1 6 9 15 40,0 Я-В 2 3 5 40,0 3 3 3 5 1 1 9 12 21 42,9 558 ISSN: International scientific journal 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2022 VOLUME 1 / ISSUE 1 Ф-В 2 1 3 66,7 2 2 3 4 2 1 9 8 17 52,9 Р-В 2 3 5 40,0 1 2 2 3 2 1 7 9 16 43,8 П-В 3 3 6 50,0 1 2 4 5 1 1 9 11 20 45,0 А-В 2 1 3 66,7 2 3 2 3 1 1 7 8 15 46,7 жами 27 35 62 43,5 24 32 26 38 10 13 87 118 205 42,4 ўртача 2 3 5 44.3 2 3 2 3 1 1 7 10 17 45.7 оғиш 0,87 1,16 1,75 16.7 0,85 0,78 0,94 1,03 0,72 0,29 1,54 1,40 2,39 10.8 Тўпни олиб қўйиш 24 маротаба аниқ бажарилган 32 маротаба ноаниқ бажарилган . Рақибни алдаб ўтиш 26 аниқ бажарилган 38 маротаба ноаниқ бажарилган. Дарвозага зарба бериш 10 маротаба аниқ 13 маротаба ноаниқ амалга оширилан. Ўйинда бажарилган жами техник тактик харакатларг этибор берсак 205 мартани ташкил этади шундан 87 маротабаси аник бажарилган 118 маротаба ноаник бажарилганини кўрамизн. Футболчи яҳши жисмоний тайёргарлик эга бўлиши, тезлик куч сифатини яҳши ривожланганлигига ва дриблинга эга бўлиши аҳамиятли ҳисобланади . Педагогик кузатишларимизда