ФУТБОЛЬНЫЕ АГЕНТЫ И ИХ ВЛИЯНИЕ НА ФУТБОЛ

Аннотация

This article covers football agents and their influence on football. Throughout the article, various tables and analyzes are used to reveal the topic. Conclusions and suggestions are given at the end of the article. Key words: football agents, football world, sports activities, players, skilled players. Долзарблиги. Охирги пайтларда футбол оламида футбол агентлари муҳим шахслар сифатида катта саҳнада, катта кўринишлар беришмоқда. Футбол агентлари ёш футболчиларнинг ўсиши учун қулай жамоа танлашда, ёш ўтаётган футболчилар учун эса жисмоний ҳолатига нибатан мос келадиган жамоага трансфер ишларини амалга ошириш учун катта ёрдам беради. Агентлар футболчиларнинг вакиллари бўлиб, улар ўзига тегишли бўлган футболчиларнинг трансфер суммасининг фоизларидан пул ишлаб олишадилар. Агентлар нафақат футболчига "совчи" бўлган клублар билан балки, ўз футболчиларининг хизматларини бошқа клубларга ҳам таклиф этишади. Трансфер ишларида агентлар ўзига тегишли бўлган футболчиларни вакили сифатида музокараларнинг муҳим қисмини ҳал қилади. Бази агентлар умидли ёш футболчиларни гранд клубларнинг скаутларидан аввалроқ уларни топиб, уларнинг агенти сифатида футболчиларнинг трансфер ишларини ўз зиммасига оладилар. Албатта агентларнинг футбол оламидаги ўрни йилдан йилга даража жиҳатдан муҳимлиги ошиб бормоқда. Уларнинг ишлари футболда доимо долзарблик чўққисида бўлади. Чунки доимо футболга тегишли шахслар ва мухлисларга қайсидир топ юлдуз ёки маҳоратли ёш ўйинчининг қай бир жамоада тўп суриши қизиқ бўлган ва бу ишларнинг амалда кўриниши биз тилга олган агентлар томонидан амалга оширилишини доим қизиқ ва муҳим малумот сифатида кузатиб борамиз. Мақсади. Агентларнинг асосий вазифаси маҳоратли футболчиларнинг босқичма- босқич ривожланиши учун уларга мос бўлган клуб танлашда кўмаклашиш ва ўз 537 ISSN: International scientific journal 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2022 VOLUME 1 / ISSUE 1 вакилининг манфаатларини ҳимоя қилиш бўйича маълумотларни умумлаштириб таҳлил қилиш. Ҳозирги кунда агентларнинг асосий вазифалари қўйидагиларни ташкил этади: - Агент сотиб олувчи клублар ўртасида ўзига тегишли футболчиларнинг трансфер нархини келишиш. - Агент сотиб олувчи клуб ва футболчининг шахсий шартномаси бўйича келишиш. - Сотиб олувчи клуб ва футболчининг агенти ўртасида, агентга тўланадиган тўловнинг ҳажми бўйича келишиш. Трансфер музокаралари агент ва сотиб олувчи ўртасида музокаралар асосан WhatsApp орқали амалга оширилади. Агентлар ўзига тегишли бўлган футболчиларни шартномасига белгиланган ҳуқуқларини ҳимоя қилиш, тугаётган шартномани узайтириш ёки бошқа клублардан келган таклифларни кўриб чиқиш ва унинг хизматларини таклиф этишдир. Муҳокама. Агентлар футбол оламида футболчи ва унинг бўлажак янги жамоаси ўртасида муҳим "кўприк" вазифасини бажаради. Бундай ҳолларда кўпинча агентлар футболчиларнинг манфаатларидан кўра ўз чўнтагига қоладиган пуллар ҳақида кўпроқ ўйлашади. Бу ҳоллар ўрта ёшлар ёки ёши ўтаётган футболчилар устида бўлса у даражада катта муаммо бўлмас , аммо агентларнинг ёш футболчиларга нотўғри танланган клублар ва уларга мос бўлмаган муҳитга уни йўналтиришдир. Билмаймиз балким бази агентлар ўз пулларини ўйлаб дунё футболини маҳоратли футболчиларнинг дунёга кўриниш бериш вақтини кечиктиргандир. Хусусан Ўзбекистонда ҳам футболчиларнинг агентлари ўзига тегишли бўлган футболчиларнинг ҳуқуқларини етарли даражада ҳимоя қилолмаслиги, Ўзбекистон клубларидан бошқа давлат клубларига легионер сифатида трансфер қилиш ишларида кўпгина ҳато камчиликлар кузатилмоқда. Ўзбекистонда айнан футбол агентлиги соҳасида катта камчиликлардан яна бири бу шу соҳа бўйича йирик компаниялар етарли эмаслигини кўрсатади. Ўзбекистонлик футболчиларининг энг йирик трансферларинг деярли барчасида Росийянинг ПроСпорс Манагемент агентлик компанияси томонидан амалга оширилган. Масалан, Элдор Шомуродовнинг "Ростов" клубига келиб қошилиши ва у ердан Италиянинг "Женоа" клубига трансфери ПроСпорс Манагемент компаниясининг агенти Қаҳҳор Мўминов томонидан амалга оширилган. Одил Аҳмедовни «Анжи»га ундан сўнг "Краснодар" га трансфери, кейинчалик «Шанҳай СИПГ» клубига трансфер қилинишида ва бошқа кўплаб футболчиларимизнинг йирик трансферлари шу копманияга тегишли агентлар томонидан амалга оширилган.Ўзбекистонда ҳам ривожланган европа давлатларидан андоза олган ҳолда агентлик соҳасини тизимлаштириш, эътиборни янада ошириб,камчиликларни бартараф этаверсак, улар орқали маҳоратли футболчиларимизни дунё майдонларида кўраверамиз ХУЛОСА Сўнгги пайтларда футбол оламида агентларнинг қонун доирасидан четлаб ўтиш ҳоллари кўп кузатилмоқда.Улар белгиланган пуллардан кўра кўпроқ пул олиш мақсадида хар хил йўллардан фойдаланишмоқда. Аслида эса агентлар битта трансфердан 2 миллион доллар ва футболчининг йиллик маошидан 3 фоизидан кўпроғини олишга ҳаққилари бўлмайди. Ва албатта Ўзбекистонда ҳам трансфер сиёсатида футболчиларнинг ҳуқуқ ва 538 ISSN: International scientific journal 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2022 VOLUME 1 / ISSUE 1 эркинликларини таъминлашда ва уларнинг манфаат