Опыт зарубежных стран при рассмотрении обращений физических и юридических лиц

Аннотация

мақолада Жисмоний ва юридик кенгайиши мурожаатларни кўриб чиқиш билан боғлиқ шахсларнинг мурожаатларини кўриб чиқиш тартиби муносабатларни тартибга солишни тақазо этди. борасидаги фикр-мулоҳазалар баён этилган. Натижада 2014 йил 3 декабрь куни Ўзбекистон Шунингдек, давлат органларига жисмоний ва юридик Республикасининг «Жисмоний ва юридик шахсларнинг шахсларнинг мурожаатлари масаласи ривожланган мурожаатлари тўғрисида»ги қонуни қабул қилинди. давлатлар, жумладан АҚШ, Бук Британия, Италия, Унда қонуннинг амал қилиш ва кўриб чиқиш тартиби Белгия, Болгария, Финландия тажрибаси асосида маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги, фуқаролик кўриб чиқиш тўғрисида фикрлар билдирилган. процессуал, жиноят-процессуал, жиноят-ижроия, Таянч сўзлар: жисмоний ва юридик шахсларнинг хўжалик процессуал қонун ҳужжатлари ва бошқа мурожаатлари, Халқ қабулхоналари, оммавий сайёр қонунлар билан белгиланган мурожаатларга ҳамда қабуллар, уйма-уй юриш, секторлар фаолияти. ариза, давлат органларининг, шунингдек, улар таркибий шикоят, мурожаат, квазисудлов, маъмурий низолар, бўлинмаларининг ўзаро ёзишмаларига нисбатан умумий юрисдикция судлари, тадбиқ этилмаслиги белгилаб қўйилди. Шунингдек, қонунда Ўзбекистон Республикаси давлат органларига Аннотация. в статье дается отзывы о порядке рас- мурожаатлар жисмоний ва юридик шахслар, смотрения обращений физических и юридических лиц. шунингдек хорижий давлатларнинг жисмоний ва Также было предложено рассмотреть опыт обращени- юридик шахслари ҳамда фуқаролиги бўлмаган ях физических и юридических лиц в государственные шахслар томонидан берилиши белгилаб қўйилди. органы на основе опыта развитых стран, в том числе Мазкур қонунда мурожаат этиш шакли оғзаки ва ёзма США, Великобритании, Италии, Бельгии, Болгарии и бўлиши билан бирга, электрон шаклда ҳам бўлиши Финляндии. мумкинлиги ҳамда электрон мурожаатларга Ключевые слова: обращения физических и юри- қўйиладиган талаблар ва улар билан ишлаш тартиби дических лиц, Народные приёмные, заявление, жало- ўз ифодасини топди. ба, обращение, квазиюстиция, административные спо- Ўзбекистон Республикасида 2016 йил 24 ры, суды общей юрисдикции, сентябрдан бошлаб Бош вазирнинг (ҳозирги кунда Ўзбекистон Республикаси Президенти) Виртуал Annotation: the article provides feedback on the pro- қабулхонаси ўз иш фаолиятини бошлади. Бу эса қайд cedure for considering applications from individuals and этилган мурожаатларнинг тегишлилиги ва мазмуни legal entities. It was also proposed to consider the experi- бўйича таҳлил қилиш ва натижалари бўйича аниқ чора- ence of individuals and legal entities applying to govern- тадбирларни белгилаш юзасидан мансабдор ment agencies based on the experience of developed шахсларнинг масъулиятини ошириб, юридик ва countries, including the USA, Great Britain, Italy, Belgium, жисмоний шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш Bulgaria and Finland. фаолиятининг долзарблигини янада кучайтирди. Keywords: application of individuals and legal Айни пайтда давлатимизда жисмоний ва юридик entities, Virtual reception, statement, complaint, appeal, шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш тизимини quasi-justice, administrative disputes, courts of general такомиллаштиришга доир олиб борилган ислоҳотлар jurisdiction. натижасида Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2016 йил 28 декабрдаги “Жисмоний ва юридик Мамлакатимизда жисмоний ва юридик шахслар- шахсларнинг мурожаатлари билан ишлаш тизимини нинг ҳуқуқ ва эркинликларини ҳимоя қилиш, уларнинг тубдан такосмиллаштиришга доир чора-тадбирлар қонуний манфаатларини таъминлаш йўналишида тўғрисида”ги ПФ-4904-сонли Фармонининг қабул изчил ислоҳотлар амалга оширилиб келинмоқда. Бу қилиниши ва шу фармон асосида Ўзбекистон борада ҳар қандай мурожаатларни қонун талаблари ва Республикаси Президентининг Виртуал ҳамда асосларига, унда белгиланган тартиб-қоидаларга кўра жойларда Халқ қабулхоналари ташкил этилиб, янги кўриб чиқилишини таъминлаш алоҳида аҳамият касб институтнинг жорий қилиниши билан мамлакатимизда этмоқда. фуқароларнинг давлат органлари, ташкилотлар, Ўзбекистон Республикаси Конституциясининг 13- шунингдек мансабдор шахсларга мурожаат қилиши моддасида «Ўзбекистон Республикасида демократия билан боғлиқ ҳуқуқларини рўёбга чиқариш ҳамда умуминсоний принципларга асосланади, уларга кўра ҳимоя қилишнинг янги ва мукаммал тизими яратилди. инсон, унинг ҳаёти, эркинлиги, шаъни, қадр-қиммати ва Пировард, ушбу йўналишдаги қонунчилик ислоҳоти бошқа дахлсиз ҳуқуқлари олий қадрият ҳисобланади», Ўзбекистон Республикасининг 2017 йил 11 сентябрда деб эътироф этилганлиги, қолаверса, «Ҳар бир шахс “Жисмоний ва юридик шахсларнинг мурожаатлари бевосита ўзи ва бошқалар билан биргаликда тўғрисида”ги Қонунини янги таҳрирда чиқишига олиб ваколатли давлат органларига, муассасаларига ёки келди. Ушбу қонунда жисмоний ҳамда юридик шахслар халқ вакилларига ариза, таклиф ва шикоятлар билан ҳуқуқларининг кафолатларини мустаҳкамлаш билан мурожаат қилишга ҳақли. Аризалар, таклифлар ва бир қаторда, уларнинг давлат органларига мурожаат шикоятлар қонунда