Становление института пробации в Республике Узбекистан

Аннотация

мақолада Ўзбекистон Республикасида шакллантириш; пробация хизматини жорий этилиши ва унинг – озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ бўлмаган фаолиятини йўлга қўйилиши масалалари илмий- жазоларни ижро этиш, шартли ҳукм қилинган ва амалий таҳлиллар, шу жумладан статистик таҳлиллар жазони ўташдан муддатидан илгари шартли озод асосида ёритилган. қилинган шахсларнинг хулқ-атвори устидан самарали Калит сўзлар: пробация, пробация хизмати, назоратни амалга ошириш; пробация назорати остидаги шахслар, қайта – жазони ижро этиш муассасалари фаолияти жиноятнинг олдини олиш, ижтимоий мослаштириш. устидан жамоатчилик назоратини ўрнатиш, уларнинг жазони ижро этиш муассасаларидан озод қилинган Аннотация: в статье рассматривается внедрение шахсларни ижтимоий мослаштиришда фуқаролик службы пробации в Республике Узбекистан и ее жамияти институтлари билан узвий ҳамкорлигини функционирование на основе научно-практического и таъминлаш. в том числе статистического анализа. Мамлакатимизда жиноят содир этган шахсларни Ключевые слова: пробация, служба пробации, ахлоқан тузатиш, уларни жамиятдан ажратмаган ҳолда лица под пробационным контролем, предупреждение, жамоатчилик билан узвий ҳамкорликда қайта профилактика повторного совершения преступления, тарбиялаш борасида кенг кўламли чора-тадбирлар социальная адаптация. амалга оширилмоқда. Хусусан, илғор хорижий тажриба ва халқаро Annotation: The article discusses the introduction of стандартларни инобатга олган ҳолда ички ишлар the probation service in the Republic of Uzbekistan and it’s органлари тизимини ислоҳ қилиш, ҳуқуқбузарликларни functioning on the basis of scientific and practical, барвақт профилактика қилиш ва жиноятчиликка қарши including statistical analysis. курашиш бўйича кўрилаётган чора-тадбирлар Keywords: probation, probation service, persons натижасида пробация хизмати фаолияти йўлга under probation control, prevention, prevention of re- қўйилди. commission of a crime, social adaptation. Жумладан, Ўзбекистон Республикаси Президентининг “Жиноят-ижроия қонунчилигини Мамлакатимизда сўнгги йилларда жазони ижро тубдан такомиллаштириш чора-тадбирлари этиш тизимини такомиллаштириш бўйича қатор тўғрисида”ги 2018 йил 7 ноябрдаги ПҚ–4006-сонли чоралар қабул қилинди. Хусусан, маҳкумларнинг қарорига мувофиқ, 2019 йил 1 январдан эътиборан ҳуқуқларига сўзсиз риоя этиш, уларнинг шаъни ва озодликдан маҳрум қилиш билан боғлиқ бўлмаган қадр-қимматини ҳурмат қилиш, ушбу соҳада коррупция жазоларни ижро этилишини назорат қилиш ва мансаб ваколатини суиистеъмол қилиш бўлинмалари негизида вазирлик Жазони ижро этиш ҳолатларига барҳам бериш, жазони ижро этиш бош бошқармаси ҳузурида Пробация хизмати ва унинг муассасаларининг моддий-техника базасини ҳудудий бўлинмалари ташкил этилди. мустаҳкамлаш бўйича комплекс тадбирлар амалга Республика бўйича жами 215 та бўлинма: пробация оширилди. хизмати, 14 та ҳудудий пробация бўлимлари ва 200 та Жазони ижро этиш тизимида таълим туман (шаҳар) пробация бўлинма (гуруҳ)лари муассасаларининг фаолияти тубдан ислоҳ қилинди, фаолияти йўлга қўйилди. маҳкумларни ўқитиш жараёнига инновацион педагогик Пробация хизмати илк бор 1887 йилда Англия технологиялар жорий этилди, биринчи навбатда, вояга жорий этилган. Ҳозирда кўплаб ривожланган етмаганлар ва касб-ҳунарга эга бўлмаган маҳкумларни мамлакатларда шундай хизмат фаолият юритади. касбий тайёрлаш механизмлари қайта кўриб чиқилди. Пробация “синов” деган маънони англатиб, халқаро Жазони ижро этиш муассасалари фаолиятида амалиётда озодликдан маҳрум этиш билан боғлиқ замонавий ахборот-коммуникация технологияларини, бўлмаган жазоларнинг ижро этилишини таъминлаш ва маҳкумларни назорат қилишнинг замонавий техника назоратини олиб бориш билан шуғулланади. Яъни, суд воситаларини, шунингдек, улар учун масофали видео- ҳукми ёки ажрими билан озодликдан маҳрум қилиш учрашув ташкил этиш имконини берувчи билан боғлиқ бўлмаган жазоларга ҳукм қилинган видеоконференция тизимини жорий этиш ва қўллаш шахслар томонидан жазонинг ижро этилишини бўйича кенг чора-тадбирлар амалга оширилмоқда. таъминлайди. Маҳкумларнинг меҳнат билан бандлигини Мамлакатимизда пробация бўлинмаларининг самарали таъминлаш мақсадида жазони ижро этиш асосий вазифалари этиб қуйидагилар белгиланган: муассасаларида ишлаб чиқариш фаолиятини – ички ишлар органларининг озодликдан маҳрум ривожлантириш бўйича комплекс чора-тадбирлар қилиш билан боғлиқ бўлмаган жазоларни ижро этиш қабул қилинмоқда. Ўзбекистон Республикаси Олий бўйича фаолиятини бошқа давлат органлари ва Мажлисининг Инсон ҳуқуқлари бўйича вакили ташкилотлари, шунингдек, жамоат тузилмалари билан (Омбудсман)нинг жазони ижро этиш фаолиятини ўзаро ҳамкорликда самарали ташкил этиш; мониторинг қилиш борасидаги ваколатлари – шартли ҳукм қилинган ва жазони ўташдан кенгайтирилди. муддатидан илгари шартли озод қилинган Шу билан бирга, жиноят-ижроия амалиёти таҳлили, шахсларнинг хулқ-атвори устидан таъсирчан шунингдек, жамоатчилик билан бевосита мулоқот назоратни амалга ошириш; 82 2020 №2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦