Ta’lim texnologiyalarining rivojlanishi

Аннотация

ushbu maqolada men ta’lim texnologiyalarining rivojlanishi kadrlarga bo‘lgan ehtiyoj tobora ortib bormoqda malakali kadrlar tayyorlash bo‘yicha malakali pe- dagog-o‘qituvchilarni ta’lim bermoqda, yurtboshimiz ta’lim to‘g‘risidagi malakali kadrlarni bo‘yicha keng imkoniyatlarni yaratib bermoqda bu maqolda men ta’lim texnologiyalari- ning rivojlanishi haqida o‘z fikrimni bayon etdim. Kalıt so‘zlar. “Ta’lim to‘g‘risida”gi qonun, malakali kadrlar tayyorlash jarayoni, zamo- naviy ta’lim texnologiyalarni kiritish, kompyuter texnologiyalari ,kadrlar tayyorlash milliy dasturi, texnologik jarayon va texnologik operatsiya. O‘zbekiston Respublikasi mustaqillikka erishganidan so‘ng kadrlarga bo‘lgan eh- tiyoj ortib bordi. Har bir sohada, har bir jabhada yetuk kadrlar tayyorlash maqsadida yurtimizda yangi tizimdagi oliy ta`lim muassasalari soni ortib bormoqda. Bu borada Kadrlar tayyorlash milliy dasturi va undagi komponentlarni zamonaviy usullarda ri- vojlantirish tamoyilarini ishlab chiqilmoqda. Mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlantirishning ustuvor vazifalaridan kelib chiqqan holda, kadrlar tayyorlash mazmunini takomillashtirish, xalqaro standartlar darajasi- ga mos oliy ma’lumotli mutaxassislar tayyorlash ta’limga texnologik yondashuvni talab etadi. Kadrlar tayyorlash milliy dasturi. Kadrlar tayyorlash milliy modelining asosiy kom- ponentlari, Ta’lim tizimini takomillashtirish, mamlakatni ijtimoiy-iqtisodiy rivojlanti- rishning ustuvor vazifalaridan kelib chiqqan holda, kadrlar tayyorlash mazmunini qayta ko‘rish, xalqaro standartlar darajasiga mos oliy ma’lumotli mutaxassislar tay- yorlashda ta’lim texnologiyalarining o‘rni beqiyosdir. Kadrlar tayyorlashning maqsadli parametrlarini shakllantirish, oliy ta’lim muassa- salarida o‘qitish yo‘nalishlari va mutaxassisliklarini istiqbolda mintaqalar va iqtisodi- yot tarmoqlarini kompleks rivojlantirish, amalga oshirilayotgan hududiy va tarmoq dasturlarining talablarini inobatga olgan holda optimallashtirish. “Ta’lim jarayonini, oliy ta’limning o‘quv reja va dasturlarini yangi pedagogik tex- nologiyalar va o‘qitish usullarini keng joriy etish, magistratura ilmiy-ta’lim jarayonini sifat jihatidan yangilash va zamonaviy tashkiliy shakllarni joriy etish asosida yanada takomillashtirish”. Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi innovatsion rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil. 94 1. Zamonaviylik ta’lim amaliyotiga ilmiy asoslangan va tajriba-sinovda tekshiril- gan, tasdiqlangan didaktikaga oid yangiliklar, tartib-qoidalarni joriy etish majburiyli- gini taqozo etadi. 2. O‘quv jarayonini maqbullashtirish. 3. Ilmiylik ta’limda yangi vo- sitalar, faol usullar, didaktik materiallarni, tashkiliy masalalarning yangi yechimlarini qo‘llashni taqozo etadi. 4. Talaba va pedagog-o‘qituvchining dasturli faoliyati o‘quv jarayonidan jamiki ortiq harakatlarni yo‘qotishga, yuqori hamjihatlikni ta’minlashga, kerakli natijalarni qo‘lga kiritishga intilishni talab etadi. 5. Ta’limni faollashtiruvchi axborot texnologiyasi va texnik vositalardan foydalanish samarasini belgilaydigan didaktik materiallardan. 6. O‘quv jarayoni uchun moddiy-texnik bazaning maqsadga muvofiqligi pedagogik texnologiyalarning navbatdagi belgisidir. 7. O‘quv-tarbiyaviy jarayon natijalarini sifatli baholash pedagogik texnologiyaning o‘z oldiga qo‘ygan natijaviy maqsadidir. “Ta’lim to‘g‘risida”gi “Ta’lim to‘g‘risida”gi O‘zbekiston Respublikasining Qonuniga muvofiq ta’lim tizi- mini isloh qilish; ta’lim va kadrlar tayyorlash sohasida muhitini shakllantirish negizida ta’lim tizimini yagona o‘quv ilmiy ishlab chiqarish majmua sifatida izchil rivojlantiris- hni ta’minlash; ta’lim va kadrlar tayyorlash tizimini jamiyatda amalga oshirilayotgan yangilanish, rivojlangan demokratik huquqiy davlat qurilishi jarayonlariga moslash; kadrlar tayyorlash tizimi muassasalarini yuqori malakali mutaxassislar bilan ta’min- lash, pedagogik faoliyatning nufuzi va ijtimoiy maqomini ko‘tarishdan iborat. Malakali kadrlar tayyorlash jarayonining har bir bosqichi o‘zida ta’lim jarayonini samarali tashkil etish, uni yuqori bosqichlarga ko‘tarish, shu bilan birga jahon ta’limi darajasiga yetkazish borasida muayyan vazifalarni amalga oshirishi lozim. Ta’lim jarayoniga zamonaviy ta’lim texnologiyalarni kiritish va ularni qo‘llashda quyidagi vazifalar belgilanadi va hal etiladi: - pedagog-o‘qituvchilarni zamonaviy ta’lim texnologiya asoslari bilan tanishtirish - ma’ruza, adabiyotlar tavsiya etish; - zamonaviy ta’lim texnologiyalar asosida ishlashni xohlovchi fidoyi o‘qituvchilarni aniqlash. Ular orqali pedagog-o‘qituvchilarga zamonaviy pedagogik texnologiya- larni qo‘llashdan ko‘zda tutilgan maqsadni, uning mohiyatini yetkazish; - zamonaviy ta’lim texnologiyalari asosida ishlamoqchi bo‘lgan pedagog-o‘qituvchilarni zamona- viy pedagogik texnologiyalar qo‘llash jarayoniga tayyorlash yuzasidan quyidagi tas- hkiliy ishlarni amalga oshirish: ta’lim (tarbiya) jarayonining umumiy, yaxlit loyihasini ishlab chiqish, ta’lim (tarbiya) jarayonida hal et