Sharq ayollarining jozibadorligini orttirishda me’moriy asarlardan obrazlar

Аннотация

Maqolada Sharq me’moriy asarlari badiiy tahlil jarayonining liboslarga ko‘chirilishi tasvirlangan. Sharq arxitekturasidagi jozibadorlik latif ayollar libosini yaratishda asos sifatida olinishi ta’riflangan. Kalit so‘zlar: libos, arxitektura, dizayn, jozibadorlik, estetika. Асрлар давомида ривожланган анъаналар ҳеч қачон ўлмаган ва ҳозирги кунгача сақланиб қолган. Бугунги кунда эса анъанавий бадиий тўқувчилик Ўзбекистон замонавий миллий санъатида етакчи ўринлардан бирини эгал- лайди. Ўзбек матолари нафақат тарихий ва кундалик аҳамиятга, балки катта бадиий қимматга ҳам эга. Шарқ матолари узоқ вақт саёҳатчилар, тадқиқотчилар ва тарихчиларнинг эътиборини жалб қилган. Уларда ҳунармандчиликни ташкил этиш шакллари, меҳнат воситалари ва техникаси, технологик хусусиятлари ва ишлаб чиқа- риш жойини кўрсатадиган мато турлари рўйхати тасвирланган. Мода нима эканлигини ўйлаб, баъзи аёллар бу тушунчани услуб билан ара- лаштириб юборишади. Дарҳақиқат, мода деганда, у ёки бу услубнинг бошқа- ларга нисбатан вақтинчалик ҳукмронлиги тушунилади. Деярли ҳар доим бу атама фақат маълум бир ҳудудни, масалан, туман, шаҳар ёки штатни англата- ди, лекин умуман бутун дунёни эмас. Замонавий аёллар модаси нафақат кий- им ва поябзал, балки бўяниш, маникюр, соч турмаги, атирлар, аксессуарлар ва бошқа соҳаларга ҳам тегишли[1]. Мода оламида аёллар ўртасида тушунмовчилик ва саволларни келтириб чиқарадиган жуда кўп турли хил тушунчалар мавжуд. Гарчи адолатли жинс вакилларининг аксарияти модага эргашиш нимани англатишини билишса ҳам ва бу инжиқ хонимни хурсанд қилиш учун бор кучлари билан ҳаракат қилишса-да, ҳамма ёш хонимлар нима учун маълум бир мавсумда у ёки бу кийим кийиш кераклигини тушунишмайди. Дарҳақиқат, кўплаб тенденциялар мода ихлосмандларининг маълум бир нарсага бўлган эҳтирослари натижасида пайдо бўлади, улардан бири мода STARS International University 105 саноати мутахассислари томонидан эълон қилинади. Бу тушунча алоҳида маънога эга, яъни у энг кўп нарсани билдиради, асосий тенденция ёки маъ- лум бир мавсум учун «кўздан кечириш» ҳолатларини акс эттиради[2]. Баъзи ҳолларда керак бўлган нарса бир неча йил давом этади - бунинг учун ҳеч қандай чекловлар йўқ. Гўзаллик ўзига хос эстетик тимсолдир. Гўзаллик такрорланиши биланоқ у гўзалликдан тўхтайди ва кўпинча, қўполликка айланади. Шунинг учун мода ҳар доим ўз-ўзидан ҳаракат қилади ва сиз қулай кийинишингиз билан (юз минглаб бошқа аёллар каби) сиз аллақачон мода эмас, балки такрорий ҳо- латни юзага келтирасиз. Шунинг учун ҳар доим, ҳар қандай даврда, гўзаллик аёлдан қурбонликни - тўпиқдан, парҳездан, сохта кирпиклардан азоб чекиш- ни талаб қилади. Гўзаллик - бу ҳаракат. Одатда, мода ҳар ўн йилда кескин ўзгаради, кичик ўзгаришлар ҳар олти ойда содир бўлади. Модани фақат ўтмиш призмаси орқали кўриш мумкин, ҳеч ким модани олдиндан кўра олмаган, биз фақат тахмин қилишимиз мум- кин. Мода дунёдаги глобал ўзгаришларга, одамларни нарсаларга бошқача қарашга ва турмуш тарзини ўзгартиришга, шунга мос равишда янгилашга мажбур қиладиган воқеаларга боғлиқ. Мода одамларга ўзини топишга ёрдам беради, мода - бу аёл ўзини ифода этишда эришадиган дастак. Ҳар доим аёллар чиройли кўринишга интилишган. Чиройли кўринишни яратишда кийим муҳим роль ўйнайди. Замонавий мода аёллари турли хил услубларга риоя қилишади, бизнинг давримизда модада кўплаб альтернати- валар мавжуд, кийим танлаш ажойибдир[4]. Аммо мен ўтмишга шўнғишни ва турли ўн йилликлар давомида мода қандай ўзгарганини кўришни таклиф қиламан. Шарқона қизнинг гўзаллиги – бу нафис юз хусусиятлари, мулойим табас- сум, ички камтарликни ўзида яширган ҳаёли кўзлар, олижаноблик ва шарқо- на тарбиядир. Қадим замонлардан бери инсониятнинг кучли томони шарқо- Global dunyoda ilm-fan va ta‘limdagi innovatsion rivojlanishning zamonaviy trendlari 15 dekabr, 2022 yil. 106 на аёлнинг гўзаллигини куйлаб келади ва гўзаллар эса, ўз навбатида, ўзла- рининг гўзаллиги ва жозибали кўриниши билан эркакларни ҳайратда қолди- ришда давом этмоқда. Турли вақтларда тарихий ўзгаришлар ва мода тенденцияларига риоя қил- ган ҳолда ўзбек қизининг қиёфаси ўзгариб борарди. Айниқса, ХХ асрда ус- луб ўзгариши ўзига хос хусусиятга эга бўлди. Ўзбек аёлларининг кийимлари тез фурсатда ўзгаришга юз тутмоқда[5]. Аммо ўзбек модасининг асосий ху- сусияти - асрлар давомида фақат шарқона гўзалликка хос бўлган жозибали тасвирларни яратиб берган ажойиб ўзбек матолари, миллий заргарлик бу- юмларига бўлган содиқлик - ўзгармас бўлиб қолаверади –. Бахмал, хон атлас ва адрасдан тикилган ҳашаматли либослар, икат услу- бида тўқилган кийимлар, қимматбаҳо тошлардан ясалган ажойиб заргарлик буюмлари, тиллақошлар, бош кийимлари: дўппилар ва чопонлар ҳар доим ўзбек аёлларининг севимли либоси бўлиб келган. Миллий либослар тўпла- мига кўйлак ва лозимлар киради, бундай либослар ҳар доим матода ёрқин ва рангли нақшлар билан бажарилган. 60-йилларда аёл бўйнининг гўзаллигини марварид шодалари билан беза- ган қирқ кокилини моҳирона турмаклаган бўлса-да, лекин барибир ўзининг севимли атлас ва ипак матоларини кийишда да