Выпуск коллекции Nihon eitaigura и художественный стиль Ихары Сайкаку

Аннотация

The article is dedicated to the literary figure Ihara Saikaku, who was widely recognized as the founder of the “school of modern realistic literature (“ukiyooshi”) in Japanese literature of the 17th century, and to the literary analysis of his collection of short stories “Nihon eitaigura” (“Eternal Storehouse of Japan”). From the point of view of poetics, the collection of short stories"Nihon eitaigura" is considered as one of the best works of the writer in the genre of “choninmono” didactic short stories for townsmen. Exactly, in this collection the peculiar style of Ihara Saikaku clearly reaches its highest zenith as a writer. The analysis of the poetic and literary characteristics of the short stories collection "Nihon eitaigura" and its role in Japanese medieval literature as a literary source is considered to be the aim of the article. Revealing the main theme and the idea put forward by the writer, as well as defining the structure of plot and composition, the system of characters in the “Nihon eitaigura” through the example of the short stories included in it, is the research’s main task. Cultural and historical, comparative historical methods of analysis are used to achieve the goals and accomplish the tasks mentioned above. At the beginning of the article, author gives information about the studies related to the works of a prominent representative of Japanese 17th century prose, Ihara Saikaku, and about the conditions of creating the collection of short stories “Nihon eitaigura” that belongs to him. The structure and theme of the collection are revealed by examples given from the short stories that included in it. Then, through analysis, a system of characters and its characteristic features existing in the didactic short stories of the writer for the townspeople is characterized. Relying on selected short stories from “Nihon eitaigura, the idea put forward by the writer and the ideals to which he sought, are clarified. Along with, in the article, reflection is given on the style of the writer and the characteristic features existing in it, thanks to which he was able to show the life of the medieval city and customs of his era with amazing skill of the artist, as well as express much about the human dignity of a simple townsmen. Keywords and expressions: Ihara Saikaku, “Nihon eitaigura”, literature of 17th century, literature of Genroku period, “chonin bungaku”, literature of townsmen, didactic short stories, moral. Кириш. Ихара Сайкаку (1642-1693) – XVII аср япон адабиётининг энг ёрқин намояндаларидан бири ҳисобланади. “Замонавий адабиётнинг реа- листик мактаби” (“укиёзоши”) асосчиси бўлмиш Сайкаку ўз замондошлари ижодига катта таъсир ўтказган. Адибнинг издошлари ва унга тақлид қилган ҳолда ижодий фаолият юритган ёзувчилар кўпчиликни ташкил этган. Мақсад ва вазифалар. “Нихон эйтайгура” новеллалар тўпламнинг бадиий хусусиятлари ва унинг адабий манба сифатида ўрта аср япон ада- биётидаги аҳамиятини таҳлил қилиш ишнинг мақсади ҳисобланади. Тўплам- нинг мавзулар кўлами, унда ёзувчи томонидан илгари сурилган асосий ғояни ёритиш, ундан жой олган новеллалар мисолида асарнинг сюжет, композицион тузилиши, образлар тизимини аниқлаш ва шу орқали адибнинг ўзига хос усулбини таҳлил қилиш эса тадқиқоднинг вазифаси ҳисобланади. 61 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2020, № 2 Усуллар. Мақолада қўйилган мақсад ва вазифалардан келиб чиққан ҳолда, маданий – тарихий, қиёсий – тарихий таҳлил методларидан фой- даланилган. Натижалар ва мулоҳаза. XVII асрнинг иккинчи ярмида, адабиёт маркази Осака ва Киотодан Эдога (Токио) яъни Япониянинг жануби-ғарби- дан шимоли-шарқига кўчган пайтда, Сайкакунинг ижоди деярли унутилди. Бироқ, XIХ асрнинг охирларида, Япония капиталистик ривожланиш йўлини танлаганида япон зиёлилари европа цивилизациясига қизиқиш даври ортидан намуна бўла оладиган образларни излаган ҳолда яна ўз маданий меросларига мурожаат қилдилар. Ихара Сайкакунинг ижоди – япон адабиётшунослари томонидан олиб борилган кўплаб тадқиқот ишларининг объектига айланган. Европада Сай- какунинг ижоди асосан ХХ асрларнинг иккинчи ярмидан кейингина ўрга- нила бошлаган. Ғарбда япон адабиёти тарихи бўйича нашр эттирилган деярли барча илмий ишларда Сайкакунинг ижоди албатта тилга олинса-да, уларда ёзувчи авваламбор бош қаҳрамони гэйшялар бўлган ишқий роман- ларнинг муаллифи сифатида гавдаланади. Астон, Брайант, Куни Мацуо, Рэвонлар ўз тадқиқотларида адибни айнан шундай ёзувчи сифатида талқин қилади. Сайкаку ижодини нисбатан тўғрироқ баҳолай олган тадқиқотчилар сифатида Хиббетт ва Лейнни1 келтириш мумкин. Европа тилларига Сайка- кунинг асосан ишқий романлари таржима қилинган. Адибнинг шаҳарликлар учун яратилган дидактик новеллаларининг тўпламлари европалик тадқиқот- чиларнинг қизиқишини фақатгина XX асрнинг 50-йилларидан кейингина торта бошлади. 1959-йилда инглиз тадқиқодчиси Г. Саржент томонидан қи- линган Ихара Сайкакунинг “Hихон эйтайгура” номли тўпламининг таржимаси нашр эттирилди. Рус японшунослигида эса илк бо