Проблемы обеспечения продовольственной безопасности в регионах Ферганской долины

Аннотация

Ушбу мақолада мамлакатимизда сўнгги йилларда озиқовқат хавфсизлиги бўйича амалган оширилган ишлар таҳлилига бағишланган. Асосан Бош Прократура хузуридаги Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш устидан назорат қилиш инспекциясининг қисқа фаолияти давомида ўтказилган назорат тадбирлари фаолияти ёритилган. Калит сўз ва иборалар: Инспекция, озиқ-овқат хавфсизлиги, агросаноат, ғалла,чорвачилик, Фарғона водийси. 647 Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана Аннотация: данная статья посвящена анализу проделанной работы по безопасности пищевых продуктов в нашей стране за последние годы. В основном освещается деятельность контрольных мероприятий, проводимых в течение короткого периода работы инспекции по надзору за агропромышленным комплексом и обеспечением продовольственной безопасности при Генеральной прокуратуре. Ключевые слова и фразы: Инспекция, продовольственная безопасность, агропромышленность, зерно, животноводство, Ферганская долина. Annotation: this article is devoted to the analysis of the work done on food safety in our country in recent years. It mainly highlights the activities of control measures carried out during the short period of work of the inspectorate for supervision of the agro-industrial complex and ensuring food security at the Prosecutor General's Office. Key words and phrases: Inspection, food security, agro-industry, grain, animal husbandry, Ferghana Valley. Дунёнинг кўплаб давлатлари озиқ-овқат хавфсизлиги масаласи ечими устида тинимсиз бош қотириб келаётган бир даврда таҳлиллар кўра, Ўзбекистон озиқ-овқат хавфсизлигини нафақат таъминлаш, балки мустаҳкамлаш борасида сўнги йилларда сезиларли натижаларга эришиб келаётганлигини кўрсатмоқда. Аслида, озиқ-овқат хавфсизлиги жуда кенг тушунча бўлиб, у, энг аввало, аҳоли эҳтиёжини физиологик меъёрларга мос равишда истеъмол маҳсулотлари билан таъминлашни назарда тутади. Бироқ кейинги пайтда озиқ-овқат маҳсулотлари ишлаб чиқариш ҳажмининг ўсиши аҳоли сони ва эҳтиёжларининг ортишидан орқада қолаётгани, айниқса, қишлоқ хўжалиги ҳамда қайта ишлаш саноати ривожи учун етарли шароит мавжуд бўлмаган мамлакатларда муаммо тобора чуқурлашиб бормоқда. БМТ маълумотларига кўра, ҳозирда жаҳон аҳолисининг 815 миллион нафари оч қолаётган бўлса, 2050 йилга бориб бу сони 2 млрд. кишига етади. Уларнинг 12,9 фоизи ривожланаётган мамлакатларда яшайди. Беш ёшгача бўлган болалар ўртасидаги ўлимнинг 45 фоизи айнан тўйиб овқат емаслик натижасида келиб чиқаётир. Ҳозирги кунда ҳар йили 3,1 нафар бола айнан шу сабаб ҳаётдан кўз юммоқда. Бугунги кунда мамлакатда озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш бўйича кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқда. Хусусан, озиқ-овқат 648 Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана хавфсизлигини таъминлашда аҳолини барқарор озиқ-овқат маҳсулотлари билан таъминлаш вазифаси давлат сиёсатининг асосий йўналишларидан бири бўлиб қолмоқда. Бу борадаги ишларни янада такомиллаштириш ва самарадорлигини янада ошириш мақсадида соҳада назоратни кучайтириш, йўл қўйилган камчиликларни бартараф этиш ва бу билан мамлакат озиқ- овқат хавфсизлигини кучайтириш мақсадида, Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2018 йил 17 апрелида Ўзбекистон Республикаси Бош Прократураси хузуридаги Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлаш устидан назорат қилиш инспекцияси ташкил этилган. Ўзбекистон Республикаси Президентининг 2019 йил 15 мартдаги “Тадбиркорлик фаолиятини ҳимоя қилиш тизимини тубдан такомиллаштириш ва прокуратура органлари фаолиятини оптималлаштириш чора-тадбирлари тўғрисидаги” фармонига мувофиқ Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Махкамаси ҳузуридаги агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлиги таъминланиши устидан назорат қилиш инспекцияси ташкил этилди [1: 12]. Демак, инспекция 2018 йил 17 апрелидан то 2019 йил 15 мартига қадар фаолият олиб борган ва Республика миқёсида қатор назорат тадбирларни олиб борган. Қуйида Бош Прокуратура ҳузуридаги Агросаноат мажмуи ва озиқ- овқат хавфсизлиги таъминланиши устидан назорат қилиш инспекциясининг йиғилишларида озиқ-овқат хавфсизлигини таъминлашнинг Фарғона водийси вилоятлари мисолида таҳлил қилинган. 2018 йил 25 декабрь куни Ўзбекистон Республикаси Бош Прокуратураси ҳузуридаги Агросаноат мажмуи ва озиқ-овқат хавфсизлиги таъминланиши устидан назорат қилиш инспекциясининг йиғилишида 2018 йил давомида чорвачилик сохасида амалга оширилган ишлар ва йўл қўйилган камчиликлар муҳокама қилинди. Жумладан, 2018 йилда қорамолчилик хўжалигини ташкил қилиш учун 670 та лойиҳадан 517 таси (77 фоиз) амалга оширилган. Жойларда фермер хўжаликлари учун ҳар бир шартли қорамолга 649 Actual problems of the history of Uzbekistan / Актуальные проблемы истории Узбекистана жаратилган ер майдонларининг энг кам майдони ажратилиши хисобига чорвачилик хўжаликларининг манфаатига жиддий зарар етказилган. Бундай холат Фарғона вилоятида 2332 гектар ва Андижон вилоятида 993 гектарни ташкил этган бўлса, аксинча Наманган вилоятида эса 2311 гектар чорв