Произведения Али Сафи Хирави, имеющиеся в ташкентских рукописных фондах, и новые находки, вышедшие из-под пера автора

Аннотация

Today, when our national and spiritual values have been restored and the study of the masterpieces of our ancient manuscript heritage is given serious importance at the level of public policy, we have a deeper understanding of our ancient cultural heritage and national history, rooted in the distant past. One of the master of words who made a great contribution to the development of world culture and science with his work was Fahruddin Ali Safi bin Husein Waiz Kashifi (d. 939/1539). His work is notable for covering various areas of secular and religious sciences. The works of Fakhruddin Ali Safi reflect the ideas of raising a person with high qualities through the scientific heritage of our ancestors, the advancement of young people to healthy thinking and pure morality through the foundations of our culture and religion. This article provides information on two recently discovered new works of prose and one poem (gazelle) by Mavlian Fakhruddin Ali Safi Hirawi. On the basis of the recently discovered this gazelle by Ali Safi, the rubai and poems in "Rashakhat", the researcher came to the firm conclusion that this artist could have had "Devon" (Collection of Gazelles). In his article, the researcher also examines in detail the manuscripts of Ali Safi's works in the Tashkent manuscript collections. The section of the article "New finds in the work of Ali Safi" is unique in that it examines two more new manuscripts of previously unknown works of Ali Safi and a gazelle. According to the author of the article, one of these manuscripts is the work of Ali Safi "Sharh-i Masnavi", the only manuscript of which is kept in the main fund of the Academy of Sciences of Uzbekistan. 96 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2021, № 3 According to the author of the article, one of these manuscripts is the work of Ali Safi "Sharh-i Masnavi", the only manuscript of which is kept in the main fund of the Academy of Sciences of Uzbekistan. The second manuscript is "Tukhfa-i muluk", the only manuscript of which is kept in the main collection of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan. It is noteworthy that both of these manuscripts, written in Persian, are now being studied separately and in detail by the researcher. The second manuscript is "Tukhfa-i muluk", the only manuscript of which is kept in the main collection of the Academy of Sciences of the Republic of Uzbekistan. It is noteworthy that both of these manuscripts, written in Persian, are now being studied separately and in detail by the researcher. According to article FA RU No. 1023 inv. On the margins of pages 140a-140b "Majmu'a- i bayoz", which is kept under number According to the researcher, this gazelle was taken from Devon Ali Safi. So, our researcher is faced with an important task - to find the "Devon" of the poet. Keywords and expressions: manuscript, manuscripts, ghazal-i Ali Safi, "Sharh-i Masnavi", "Tukhfatu-l-muluk", faith, ethics, Sufism, irfan. Кириш. Жаҳон илм-фани тараққиётига улкан ҳисса қўшган буюк аждодларимиз бой мероси бугунги кунда дунё фондларида сақланиб келинмоқда ва олимлар томонидан катта қизиқиш билан ўрганилмоқда. Аждодларимизнинг дунёқараши, маънавий-эстетик олами, айниқса, қўлёзма манбаларда ўзининг ёрқин, гўзал ифодасини топган бўлиб, бу манбалар соғлом эътиқодли комил инсонни тарбиялашдек муҳим ва ғоят масъулиятли ишда энг таъсирчан ва самарали воситалардан бири эканлиги аллақачон эътироф этилган ҳақиқатдир. Миллий-маънавий қадриятларимиз тикланиб, қадимий қўлёзма меросимиз дурдоналарини ҳар томонлама янада чуқурроқ ўрганишга давлат сиёсати даражасида жиддий аҳамият берилаётган1 ҳозирги кунда биз кўҳна маданий меросимизни, узоқ ўтмишга бориб тақаладиган миллий тарихимизни теранроқ англаб етмоқдамиз. Фахруддин Алий Сафий бин Ҳусайн Воиз Кошифий (ваф. 939/1533)дир. Унинг ижоди дунёвий ва диний илмларнинг турли соҳаларини қамраб олганлиги билан аҳамиятли. Фахруддин Алий Сафий асарлари, хусусан, «Рашаҳот айну-л-ҳаёт» 2 да аждодларимиз илмий мероси орқали юксак фазилатларга эга бўлган инсонни тарбиялаш, ёшларни динимиз асослари орқали соғлом тафаккур ва пок ахлоққа тарғиб қилиш ғоялари ўз ифодасини топган. 1 Ўзбекистон Республикаси Президентининг «Қадимий қўлёзма манбаларни сақлаш, тадқиқ этиш ва тарғиб қилиш тизимини янада такомиллаштириш чора-тадбирлари тўғрисида»ги қарори // «Халқ сўзи» газетаси, 2017 й. 25 май, №103 (6797), -Б.1. 2 Бундан кейин «Рашаҳот» тарзида берилади. 97 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2021, № 3 Фахруддин Алий Сафий Кошифий Ҳиравий илмий-адабий мероси. XV– XVI аср мобайнида Ҳиротда яшаб, ижод этган шоир, етук маноқибнавис, Мавлоно Фахруддин Алий Сафий Кошифий Ҳиравий, ҳақиқатан, ўз даврида Ҳирот илмий-адабий муҳитининг етук алломаларидан, мумтоз адабиёт вакилларидан бири ҳисобланади. У ўзига хос ижодий фаолияти ва илмий- адабий мероси билан ўз даври тасаввуф адабиётига муносиб ҳисса қўшган буюк ижодкордир. Фахруддин Алий Сафий «Сафий» тахаллуси билан шеърлар ёзган. Унинг ма