Представление фразеологизмов в современных корейских прозаических переводах

Аннотация

Phraseology is the figurative type of fixed expressions that shows the linguist's perceptions about the world and events in a particular way. Phraseological expressions always reflect the worldview of people, the social structure and ideology of their time. As F. Buslayev argues, phraseology is like a peculiar small world with short, wise expressions of moral rules and truths inherited by ancestors. Phraseological units are translated from one language to another in four ways. First, the translator can make use of a target language phraseological unit which is identical to the source language phraseological unit in all five aspects of its semantics. Second, the source language phraseological unit can be translated by a target language phraseological unit which has the same figurative meaning, preserves the same emotive and stylistic characteristics but is based on a different image, that is, has a different literal meaning. Third, the source language phraseological unit can be translated by reproducing its form word-for-word in target language. Fourth, instead of translating the source language phraseological unit, the translator may try to explicate its figurative meaning, so as to preserve at least the main element of its semantics. Phraseological units do not allow for word-for-word translation: they require searching for the phraseological equivalent of another language, because the phraseology unit comes with an emotional meaning and stylistic expression. 55 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2021, № 3 The article analyzed the use of four ways of translation of phraseological units from one language to another using examples from the book “Anthology of Modern Korean Prose”. The similarities between the phrases in different languages are often explained by the commonality of the living conditions, customs, and logical considerations of those peoples. Consequently, the Korean and Uzbek language, coming from one language family, share common mentality, and have some similarity in living conditions. Thus, it has contributed to the formation of many common phrases in their words. Such common phrases, which are equivalent in translation, are almost certainly not a problem. It is natural for every linguistic community to represent the world in a particular way. From this point of view, phrases in a particular linguistic community may not be culturally specific, have no equivalent or alternative in another language. In this case, a descriptive translation or a calque is used. Keywords and expressions: Phraseology, phraseological units, equivalence, alternative, clustering, word-for-word translation, descriptive method. Кириш. Фразеологизм - турғун бирикмаларнинг образли, кўчма маънога эга тури бўлиб, тил эгасининг дунёни, ҳодисаларни ўзига хос кўришини намоён этади. Фразеологизмлар ҳар доим халқ дунёқараши, жамият тузилиши ва ўз даврининг мафкурасини билвосита акс эттиради. Ф. И. Буслаев асосли таъкидлаганидек, фразеологизмлар ўзига хос кичик дунё бўлиб, улар аждодлар томонидан авлодларга мерос қилиб қолдирилган ахлоқий қоидалар ва ҳаққоний фикрларни ўз ичига олган қисқа, ҳикматли ифодалардир. “Фразеологик бирликлар бир тилдан иккинчи тилга асосан тўрт хил йўл билан - аслият тилидаги бирликка компонентлар таркиби, грамматик қурилиши ҳамда маъно ва услубий вазифаси мос эквивалентлар, бошқа хоссалари фарқ қилгани ҳолда, маъно ва услубий вазифаси ўхшаш муқобил вариантлар, калка усулида ва тасвирий йўсинда таржима қилинади”1. Фразеологизмлар сўзма-сўз таржима қилиш имконини бермайди: улар бошқа тилнинг фразеологик эквивалентини қидириб топишни талаб қилади, чунки фразеологик маъно эмоционал маъноли ва стилистик ифода билан бирга келади. Мақсад ва вазифалар: Замонавий корейс насрининг ўзбек тилидаги таржимасида фразеологизмларнинг ифодаланишини ўрганиш. Фразеологизмларни таржима қилиш усулларини кўрсатиб бериш. Усуллар: Мақолани ёритишда тавсифлаш, таснифлаш, қиёслаш ва статистик таҳлил методларидан фойдаланилди. Ҳозирги вақтда тилни “фразеологизмлар билан бойитмоқ” ибораси кўп ишлатилади. Шуни қайд этиш жоизки, бу оддий қонуният эмас, зотан, А. В. Кунин таъбири билан айтганда, “фразеология - бу тил хазинаси”дир ва фразеологизмлар тилда унинг бойлиги ҳисобланади. Фразеологик бирликлар 1 Musayev Q. Tarjima nazariyasi asoslari. Darslik. – Т.: Fan, 2005. – B. 185. [Musayev Q. Basics of translation theory] 56 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2021, № 3 халқ ҳаёти ва тил маданиятини акс эттириш билан бир қаторда, нутққа янада ифодали ва эмоционал тус беришга кўмаклашади1. Юқорида айтилган фразеологик бирликларнинг бир тилдан иккинчи тилга тўрт хил йўл билан берилишини “Замонавий корейс насри антологияси”да ўзбек тилига таржима ҳикоялар мисолида кўриб ўтамиз. «아, 자네 이름이 뭐인가?» «백성수.» «백성수? 그 백의 아들이 아닌가. 삼십 년 전에 자네가 나오기 전에 세상을 떠난»2. – Исминг нима? – Пек Сонгсу… – Пек Сонгсу? Сен ўттиз йил олдин, ҳали туғилмасингдан вафот этган Пекнинг ўғли эмасмисан?3. 그는 손과 발을 동동 구르면서 안타까워했습니다. 만약 세상을 떠났다