Влияние древнеиндийского эпоса на развитие письменной литературы позднего периода

Аннотация

This article is devoted to the influence of monuments of ancient Indian folklore, namely the epics “Mahabharata” and “Ramayana” on the further development of the literature of the peoples of India. This question is interesting because the above two epics largely became the basis of all subsequent written literature in the new Indian languages, the formation of which begins in the early Middle Ages. The article reveals the influence of epics on written literature in chronological order. The first influence on written literature can be seen in the formation of ancient Indian drama, on the example of works of Bhasa and Kalidasa, the famous playwrights of an- cient India, where many of the plots of their dramas were taken from the Mahabharata. Next influence of the epics can be traced on the development of the genre of fairy tales. As you know, the genre of fairy tales has fantastic elements, where animals speak human language, communicate with people, arrows fly in the sky and others. Such elements are first seen in the epic Ramayana. Based on this, Indian literary critics believe that the elements of fairy tales first appeared in the ancient Indian epics. Various motives of the epos can be seen in modern literature, presented by characters or plots. In addition, under the influence of Sanskrit epics, almost every national literature has created its own epics, where the heroes are considered to be the national heroes of every nation. In a word, two epic works of ancient India the Mahabharata and Ramayana have a very great influence in the formation of written literature in many national literatures of India. Keywords and expressions: Dutaghatotkach, Karabara, Vishnu, Urubhanga, Goddess, Ghatotkach, Abhishekantaka, Pancaratra, Goethe, Gupta, Golden Age, Qutb - Minar, Azhanta - Ellora, Shiva, Legend, Kaliman, Shakuntala, Ritusamҳara, Meghurshta, Rigusvuta, Rigusvuta, Rigusvuta, Rigusvuta, Rigusvuta, Rigusvuta, Rigusvuta, Meghurutha, Bhutan. Кириш. Ҳар бир миллатнинг фольклор мероси миллий адабиётнинг кейин- ги давр ривожига маълум даражада таъсир кўрсатади. Шу маънода Қадимги ҳинд фольклор адабий мероси Ҳиндистон халқлари адабиётининг кейинги давр ривожига жуда катта таъсир кўрсатган. Маълумки, ҳинд фольклор мероси санскрит тилида яратилган, лекин унинг таъсири ўрта асрларда шакллана бош- лаган деярли барча миллий адабиётлар мазмунига турли тарзда кириб борган. Шу боис бугунги кунда Ҳиндистондаги йигирма икки тилдаги миллий адабиёт- да ўша қадимий санскрит тилидаги фольклор мероснинг маълум даражадаги таъсирини кузатишимиз мумкин. Қадимги ҳинд фольклор мероси эпос, эртак ва масаллардан иборатлигини ниобатга олган ҳолда ушбу мақолада эпос- ларнинг таъсири масаласи ҳақида сўз юритилади. Қадимги Ҳиндистон субконтинентида яшаган халқлар тарихи, уларнинг хаёт тарзи. дини, фалсафий қарашлари, адабиёти, маънавий олами кабилар ҳақида тўлиқ маълумот берувчи “Рамаяна” ва “Маҳабхарата” эпослари ҳинд жамиятида икки муҳим вазифани бажарган, бири ҳинд жамиятига ҳиндуизм динини олиб кириш вазифаси бўлса, иккинчиси, халқ оғзаки ижоди наму- наси вазифаларини ўтаган. Шу боис ушбу эпослар ҳақида халқ орасида шундай таъриф шаклланган: “халқ учун баён этилган ҳиндуизм” ёки “ҳин- дуизмнинг халқ учун яратилган китоби”. 15 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2019, № 3 Ушбу эпосларнинг кейинги давр адабиётига таъсири масаласини адабиёт ривожининг тараққиёт босқичларини ўрганиш асосида кузатиб бориш мумкин. Мақсад ва вазифалар: Ушбу мақолада ҳинд фольклор мероси ҳисоб- ланган икки йирик эпослар – “Рамаяна” ва “Маҳабхарата” эпосларининг ке- йинги давр ҳинд ёзма адабиёти ривожига таъсирини адабиёт ривожининг тараққиёт босқичлари кесимида, яъни драматургия ривожида, эртак ва ма- саллар ривожида, ўрта аср адабий мероси ривожида эпосларнинг таъсири эпослар сюжетидан, мотивларидан, образлар тизимидан фойдаланиш орқали ёзма адабиёт ривожланганлиги масаласи очиб берилади. Усуллар: илмий мақолани ёзишда назарий-методологик, тизимлашти- риш тамойиллари, қиёсий-типологик ва тирихий-қиёсий таҳлил этиш усул- ларидан фойдаланилди. Натижалар ва мулоҳаза: Ҳар бир миллатнинг ёзма адабиёти маълум даражада фольклор меросга суянган ҳолда шаклланади ва ривожланади. Шу маънода ҳинд адабиёти ҳам Ҳиндистон халқлари қадимий фольклор мероси бўлган “Рамаяна” ва “Маҳабхарата” эпосларига суянган ҳолда ривожланган- лиги ва уларнинг ёзма адабиётга бўлган таъсири ўрта асрлар давригача бўл- ган адабиёт кесимида очиб берилади. Эпослар ва қадимги ҳинд драматургияси. Адабиёт тарихи ривожига кўра эпослардан кейин қадимги ҳинд драматургияси шаклланиб, ўзининг ривожланиш босқичига етган. Бу давр мелодий III-V асрларни ўз ичига олади. Шу даврларда яшаб ижод этган ва драматургияга асос солиб, уни ривожлантирган уч адибни номини тилга олиш мумкин. Улар Бхаса (III аср), Шудрака (III-IV асрлар) ва Калидаса (V аср). Қадимги ҳинд драматургияси ҳақида шуни айтиш мумкинки, унинг ривожи тўлиқ равишда эпослар билан боғлиқ. Жумладан, биринчи ҳинд драматурги Бхасанинг бизга