Модернизация системы управления и общества

Аннотация

The head of state has brought up the question about personnel policy and their spiritual and political education of administrative shots since the first Days of Independence. This question has been lifted on the level of a state policy in Uzbekistan. The improvement and growth of political activity of administrative shots is connected with some objective and subjective influences in Uzbekistan. Democratization is difficult and complex process, and in this case it is required studying historical, political activity and to analyze specific regularities of young administrative shots. Keywords and expressions: the modernization, personnel qualification, social system, industrialization of developing countries, an innovation. sociocultural influence, conflicts, interformational process, political right and socio-political ponderability. Мустақилликнинг илк кунларидан бошлаб раҳбар ва бошқарув кадр- ларининг ҳар томонлама камол топиши, етук инсон сифатида уларни шакллантириш масаласи давлат сиёсати даражасига кўтарилди. Мамла- катимизнинг биринчи Президенти И. Каримов айтганлиридек, мустақиллик йилларида “янги давлат барпо этишда миллий ва умуминсоний қадриятлар руҳида тарбияланган, мамлакатимизни модернизация қилиш ва замонавий демократик жамият қуриш йўлидаги мураккаб ва кенг кўламли вазифаларни ҳал этишга қодир бўлган янги авлод кадрларини тайёрлаш масаласи муҳим принципиал ва ҳал қилувчи аҳамиятга эга”1 бўлди. Мустақил Ўзбекистоннинг раҳбар ва бошқарув кадрлари тизимининг янгиланиш муаммоларини ўрганиш миллий давлатчилик негизларининг демократик тараққиёт тамойиллари асосида ривожланишини таъмин- лашда ғоят муҳим аҳамият касб этди. Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президенти И. Каримов таъбири билан айтганда, бу “...юрти- мизнинг қиёфаси ва ҳаётимизнинг маъно-мазмунини бутунлай ўзгартирган сиёсатни изчил давом эттириш ва кўзланган мақсадларимизга етиш, тараққий топган демократик давлатлар қаторидан жой олиш”, шунингдек, “мамлакатимизни модернизация қилиш ва замонавий демократик жамият қуриш йўлидаги мураккаб ва кенг кўламли вазифаларни ҳал этишга қодир”, “ўз Ватанининг тақдири, унинг бугуни ва келажаги учун масъулиятни чуқур ҳис этадиган, мустақил ва янгича фикрлайдиган” кадрларни тайёрлаш ҳақида сўз кетаётганлигини англатади. Мустақиллик Ўзбекистонда амал қилиб келган мустабид тузумга хос бўлган кадрлар тизимининг асосларини 1 Каримов И.А. Ўзбекистоннинг 16 йиллик мустақил тараққиёт йўли. – Т.:Ўзбекистон, 2007. 25-б. 108 SHARQSHUNOSLIK / ВОСТОКОВЕДЕНИЕ / ORIENTAL STUDIES 2016, № 3 тубдан ўзгартирди. Ўзбекистон Республикасининг биринчи Президенти И. Каримов истиқлолнинг дастлабки йилларида алоҳида таъкидлаганидек, “Ислоҳотларнинг тақдири, уларнинг самараси, ҳаётимизга таъсири, авваламбор, кадрларнинг малакасига, уларнинг ўз ишини қай даражада ўзлаштириб олганлиги, юртпарварлигига ва фидойилигига боғлиқдир”. Ўзбекистонда жамиятнинг демократиялашуви жараёнида бошқарув кадрлари сиёсий фаоллигининг ошиши объектив ва субъектив шарт- шароитлар, омиллар билан боғлиқ. Демократиялашув жараёни мураккаб, айни пайтда шунчаки амалга ошадиган жараён эмаслигининг ўзи ёш кадрларнинг сиёсий фаоллиги муаммосини сиёсий фанлар нуқтаи назаридан ўрганишни, унинг ўзига хос қонуниятларини таҳлил этишни тақозо этади. Мамлакатимизда амалга ошаётган демократиялашув жараёни турли-хил сиёсий институтлар, давлат ва нодавлат ташкилотларнинг фаолияти билан боғлиқ. Жамият ҳаётида демократик тамойилларга таяниш унинг демократиялашувида муҳим ўрин тутса, унга муносабат, фойдаланиш ва амал қилишда муайян ижтимоий қатламлар, гуруҳларнинг иштироки орқали кечади. Бу муаммо Ўзбекистон учун умуммиллий, умумдавлат миқёсидаги вазифа эканлигига алоҳида эътиборни қаратиш лозим эканлиги давр талабига айланди. Демократик ривожланиш моделини танлаган давлатимиз эркинлаштириш ва модернизация қилиш йўлини танлаб олди. Тараққиётнинг замон талаблари ва эҳтиёжларига мос ҳолда бўлишига интилишимиз бугунги кунда жаҳон миқёсида амалга оширилаётган кенг жараёнлар ҳисобланиб, дунёдаги деярли барча мамлакатлар, жумладан, Ўзбекистон Республикаси ҳам ушбу ўзгаришларнинг фаол иштирокчисига айланди. Тарихга назар ташлайдиган бўлсак, модернизация “дастлаб Ғарбий Европа ва Шимолий Америкада ўн еттинчи ва ўн тўққизинчи асрларда юзага келган ва ривожланган, кейинчалик эса ўн тўққизинчи ва йигирманчи асрларда Жанубий Америка, Осиё ва Африка қитъаларига тарқалган ижтимоий, иқтисодий ва сиёсий тизим турлари йўналишларининг ўзгариш жараёнлари сифатида талқин қилиш мумкин”, – деб ёзади модернизация назарияси асосчиларидан бири Ш. Эйзенштадт1. Сиёсий модернизацияни эса, “ижтимоий тизимнинг: иқтисодиёт, ижтимоий муносабатлар, маданият, таълим ва бошқа турдаги барча таркибларида ўзгаришлар рўй беришининг умумий жараёнларининг бир қисми”2 сифатида ҳам талқин қилиш мумкин. Жамиятимизнинг замонавийлашув имконияти ва тараққий этишга бўлган қобилияти кўпроқ жамият маданиятлари тизимининг қай даражада бир- бирига таъсир кўрсата олишида (яъни, шахс фаолияти ва хулқ-атвори асосида қандай