Из опыта английских военных терминов в Rdu и их семантической группировки

Аннотация

The present article considers of current military vocabulary borrowed from English to Urdu. The data for the research were collected from authentic materials of popular newspapers such as Daily Pakistan, Daily Jang and the official magazine of Pakistan Armed Forces Hilal. The newspapers and magazine were chosen as a source because its language considered simple communication language of society. As English and Urdu languages have been in close contact during the British colonization of the sub-continent, the present study also outlines factors involved in borrowing from English to Urdu and shows the influence of English on Urdu. This article attempts to study the main features of the military terminology of Urdu language. The collected authentic materials were divided into the following semantic groups: terms for military positions, terms for military organizations, abbreviations related to the military sphere, weapons, clothing, words expressing military action and equipment. English loanwords of military terms are used not only in the military, but also in common literary language. Such words have special meaning when they are used in the military. Analysis of English loanwords in semantic groups showed that a lot of words were borrowed in military positions, names of military organizations and abbreviations. We can see that military operations and uniforms semantic group use less English loanwords than other groups. Based on analysis, we can predict with a high degree of certainty that it is no coincidence that these borrowings are used in the press. They are available in both bilingual and monolingual dictionaries. Keywords and expressions: Term, military terminology, English loanword, authentic material, analytical language, grammatical feature, descriptive method, concrete noun, abstract noun. Тарихий тараққиёт йўлидан маълумки, инглиз тили ўз вақтида асосий соҳаларда етакчи мавқени эгаллаб олган. Деярли икки аср давомида инглиз тили ҳинд субконтинентидаги барча мамлакатларда ҳукмронлик қилиб келди. Ушбу устунлик барча мустақил давлат- ларнинг, жумладан Покистоннинг ҳам ижтимоий-иқтисодий ва сиёсий ҳаётидаги жабҳалари- га катта таъсир ўтказди. Ҳинд субконтинентида Британия ҳукмронлиги давридан буён инглиз-тили расмий, сиёсий ва ижтимоий мавқега эга бўлишда ва вақт ўтган сайин ўзининг аҳамиятини янада кенгайтиришда давом этиб келмоқда. Бу жараён инглиз тилининг халқаро майдондаги мавқейи мустаҳкамланиб бораётгани билан ҳам боғлиқ. Покистонда инглиз тили мамлакат Конституцияси томонидан тан олинган икки расмий тилдан бири ҳисобланади. Покистон давлати ташкил топгач, мамлакатнинг миллий тили урду-тили бўлишига қарамай, инглиз-тили Покистоннинг расмий, иқтисодий ва илм-фан соҳаларида етакчи ўринни сақлаб қолмоқда. Quacquarelli Symonds World University Rankings (дунё олий ўқув юртларини таҳлил қилишга ихтисослашган Британия компанияси) тадқиқот- лари натижасига кўра, Покистонда жами 174 та хусусий ва давлат университети фаолият юритади. Энг эътиборли жиҳати шундан иборатки, бу таълим даргоҳларида таҳсил олиш учун урду тилини билишнинг ҳожати йўқ, чунки Покистондаги барча университетларда инглиз тилида таълим бериш йўлга қўйилган. Покистон халқининг инглиз-тилига эътибори алоҳида эканлигини, мамлакатда нашр этила- диган газеталарда инглиз тилининг аҳамияти билан ҳам изоҳлаш мумкин. Покистон статистика бюросининг 2019 йилги маълумотларига кўра, мамлакатда нашр этиладиган газеталарнинг 67 S H ARQ M AS H ’ AL I умумий сони 707 тани ташкил қилади. Булардан 72 таси фақат инглиз тилида чоп этилади, яъни бу умумий газеталарнинг 10.2 фоизи демакдир. The Pakistan Observer, Business Recorder ва Dawn Покистонда инглиз тилида чоп этиладиган энг машҳур газеталар қаторига киради. 577 та урду тилида нашр этиладиган газеталарнинг инглиз тилидаги талқини ҳам учрайди. Жумладан, The Daily Pakistan, Pakistan Times, Daily Qudrat, Daily Global News ва ҳоказо. AҚШнинг дунё аҳолисини рўйхатга олиш бюроси (World Population Review) нинг 2021 йилги маълумотларига биноан, Покистон – аҳолисининг сонига кўра, Ҳиндистон ва AҚШдан кейин III ўринда турадиган инглиз тилида сўзлашувчи мамлакат ҳисобланади. Покистон аҳолиси айни пайтда 225,087,321 нафарни ташкил қилса, бу кўрсаткичдан деярли 49 фоизи, яъни 110,292, 787 нафари инглиз тилида сўзлашади. Покистонда инглиз тили муҳим рол ўйнаётган вазиятда мамлакатдаги барча маҳаллий тиллар, яъни расмий ва норасмий тиллар инглиз тили билан узлуксиз алоқада бўлади. Aйнан мана шу жараён инглизча лексиканинг турли маҳаллий (расмий ва норасмий) тилларга ўзлашишига сабаб бўлади. Инглиз-тилининг Покистоннинг маҳаллий тиллари билан узлуксиз давом этиб келаётган алоқасини тадқиқ қилиш, урду тилини ўрганиш ва ўқитиш жиҳатидан ҳам назарий, ҳам амалий аҳамиятга эга. Инглиз тили билан доимий алоқада бўла туриб, Покистондаги маҳаллий тиллар, шу жумладан урду тили кўплаб инглизча сўз ва ибораларни ўзлаштириб олган. Бу жараён ҳали ҳам фаоллик билан ривожланишда давом этиб келмоқда. Сўнгги йилларда Жанубий Осиё с