Современная китайская научная фантастика: пример проблемы трех тел Лю Цзина

Аннотация

Just a few years ago, there was no complete information on what fantastic pieces were available in China. Few outside of China knew that the state under the sky had a fantasy of its own. Everything changed when the writer Liu Cixin entered the world stage. In 2014, his book The Three-Body Problem was translated into English and soon became popular in the West. Liu Cixin grew up during the 1966-1976 Cultural Revolution, and these events inevitably influenced his worldview. During the period of repression and prohibitions in China, it was forbidden to read samples of Western literature. But this did not prevent him from getting acquainted with the work of such writers as Jules Verne, Arthur Clarke, Isaac Asimov and George Oruello. Liu Cixin says, “The writer who made the greatest impact on my work was Arthur Clarke. His work, A Space Odyssey, opened up to me the breadth of science fiction and thinking. Clarke also showed how science fiction can create a fantasy world.” Cixin received an engineering degree. Liu is inspired by the work of the Chinese science fiction writer Lao She and tries himself as a writer. In a short time, his works in the field of science fiction have gained popularity not only in China, but also in the West. This article is devoted to the genre of fiction, one of the genres of literature, explains the existence of various hypotheses about fiction, various aspects of the genre of science fiction in modern Chinese literature. The essence of the work “The three-body problem” by Liu Cixin, a writer who is one of the most fantastic writers and recognized in world literature, is described. Among the studied data, information is substantiated about mythology, which plays a key role in the concept of fiction, its components, features and problems. Keywords and expressions: Fantasy, modern Chinese literature, science fiction, science fiction writers, Liu Cixin, story, character, Chinese mentality. Кириш. Адабиёт миллийдир, у ҳар бир халқ маданиятининг таркибий қисми ҳисоб- ланади. “Адабиёт яшаса-миллат яшар. Адабиёти ўлмағон ва адабиётининг тараққийсига чалишмаган ва адиблар етиштирмағон миллат охири бир кун ҳиссиётдан, ўйдан, фикрдан маҳрум қолуб, секин-секин инқироз бўлур. Муни инкор қилиб бўлмас”, деган эди тараққийпарвар адиб Абдулҳамид Сулаймон ўғли Чўлпон.1 Халқнинг тарихий ҳаёти ҳамда руҳиятидаги хусусиятлар адабиётнинг миллийлиги мазму- нини ташкил этади ва ўзига хос миллий шаклни юзага келтиради. Адабиёт-бу нафақат бир миллат, балки жаҳон минбари бўлиб, унинг жаҳон аҳли учун очиқлиги ҳамда мамлакатлар, халқлар ва буюк ижодкорларнинг ўзаро ҳамкорлигини, ҳамфикрлигини таъминловчи омилдир.2 Илмий фантастика тушунчасини тўғри тасниф қилиш маcаласи ҳар доим олимлар диққат марказида бўлган. Шу кунгача илмий фантастикани романтик роман, фантастик асар, ноодатий роман, ажойиботларга тўла роман ва бошқа турли номлар билан атаб келишди. Ҳозирги кунда биз қўллайдиган илмий фантастика атамаси илк бора Хюго Гернсбекда (Hugo Gernsback) нашр этиладиган “Amazing stories” журналида қўлланилган. 1812-йилда инглиз шоири Шеллининг рафиқаси Мария Шелли “Франкенштейн” номли илк илмий фантастик романни яратди. Шундан сўнг ушбу адабий жанр ғарб мамлакатларида ривож топиб, “Олтин аср”, “Янги тўлқин ҳаракати”, “Киберпанк” каби бир неча босқичларни босиб ўтди ҳамда 1Абдулҳамид Сулаймон ўғли Чўлпон-1897-1938 йилларда яшаб ижод қилган ўзбек янги шеъриятининг асосчиларидан бири, драматург, носир, публицист ва таржимон. 2 Ислом Абдуғаниевич Каримов-1938-2016 йилларда яшаган давлат ва сиёсат арбоби, Ўзбекистон Республикасининг биринчи президенти. 20 SHA RQ MA SH’ A LI XX асрнинг иккинчи ярмига келиб, адабиёт соҳасида эришиладиган мукофотларнинг асосий тармоқларидан бирига айланди. Адабиёт ҳар бир миллатнинг кўзгуси бўлгани каби хитой афсонавий адабиёти ҳам хитой халқининг бой мероси, юксак қадриятлари ва анаъанавий маданиятини тараннум этади. Ўтган асрнинг 1949-йилларидан эътиборан хитой халқи ўз тарихининг янги босқичига кирди ва миллат ҳолатининг эстетик ифодаси ўлароқ замонавий хитой адабиёти деб аталмиш бадиий ҳодиса юзага келди. Замонавий хитой адабиёти “当代文学” “Янги давр адабиёти” деб номланиб, бу адабиёт 1979-йилдан эътиборан ҳозирги кунгача бўлган даврни қамраб олган. 1 Янги давр адабиёти кўп асрлик миллий адабиётнинг мантиқий давомидир. Замонавий хитой адабиёти бир қатор ўзига хос белгиларга эга бўлган бадиий-эстетик ҳодисадир. Хитой адабиётининг бу даври тубдан ўзгарган миллий онгнинг, тамомила янгиланаётган эстетик тафаккурнинг маҳсулидир. Янги давр адабиёти ижодкорларнинг эстетик қарашлари натижасида дунёга келган ҳодиса бўлиб, бир қатор ўзига хос хусусиятларга эга. Бу давр хитой адабиёти олам ва одам руҳиятига мансуб ҳодисаларга хилма-хил қарашларнинг маҳсули бўлган адабиётдир. Бу даврда оламнинг мавжудлик йўсинини турлича изоҳлаш имконияти пайдо бўлди. Бу ҳол хитой адабиётининг ифода имкониятларини кенгайтирди. Илмий-эстетик қарашлар хилма-хиллигини юзага келтира бошлади. Янги давр адабиёти миллат вакиллар