В рассказах Орхана Камала реальность эпохи выражена в духе литературного героя

Аннотация

It is observed that the development of the genre in the Turkish narrative of the republican period took place on the basis of folk literature and language, as well as the traditions of world literature. The genre of the story has shrunk in form, socialized in content, and diversified according to the system of images. In the narrators’ ways of artistic interpretation of reality, observation, nationalism, sociality, and philosophy were manifested in a common state. It was a testament to true innovation in Turkish storytelling. This article examines the peculiarities of modern Turkish storytelling of the 1940s, as well as the work of the great writer of the period Orkhan Kamal. It is obvious that the Turkish stories created in the 30s and 40s of the 20th century vividly depicted the pure feelings in the hearts of the helpless people who lived in the dark days of the past, and resolutely renewed the traditions of historical literature. Such updates in the literature of the period are of special importance in the work of Orkhan Kamal. Kamal is one of the great representatives of Turkish literature and is known to the world for a number of stories and novels. In his stories, the image of ordinary workers is of special importance. Orkhan Kamal's stories are full of children's heroes and fragments of their lives. The main part of this type of child images is worker children. The article also analyzes the author's stories, such as "Sleep", "Strange Child", "First Bread" with the participation of children's heroes. Also, the stories of O.Kamal from the life of women are unique. The fate of women who involuntarily go astray, teenage girls looking for ways to escape poverty through song and dance, maids in rich families, young girls deceived by the love trade determine the content of the author's stories on this topic. The article also emphasizes the author’s stories on the subject. Keywords and expressions: Turkish storytelling, genre, period, creative method, style, hero, image, theme, plot. Кириш. 1940-йиллар турк ҳикоячилиги тараққиётида муҳим ўрин тутган давр ҳисобла- нади. Бу давр ҳикояларида мавзулар кўлами кенгайгани, образ талқинида теран психологик тасвирлаш тамойили кучайгани, хусусан, услуб поэтикаси борасида қатор янгиланишлар майдонга келгани кузатилади. Зотан, бу давр насрида Онадўли халқининг турмуш тарзига эътибор кучайди. Замон ва цивилизация мароми олдида эсанкираган инсон муаммоси 40-60- йиллар ҳикоячилигида етакчи тасвир объектига айланди. Бу давр адабиётида етакчилик мақомни эгаллаган реализм икки йўналишда давом этди. Буларнинг бири ҳаёт ҳақиқатини муайян измлар таъсирисиз қаламга олишга йўналтирилган Мопассан, Бальзак, Чеховга хос реализм бўлса, иккинчиси соцреализм таъсирида пайдо бўлган ҳикоянавислик анъанаси эди. Ижодида соцреализм методи тамойиллари яққол сезиладиган ёзувчилар гуруҳи адабиёт майдонига кириб келди. Рашод Энис (Айген), Умран Назиф (Йигитер), Ҳаликарнас Балиқчиси, Фақир Бойқурт, Дурсун Акчам, Самим Кўжагўз, Бакир Йилдиз, Илҳан Тарус, Камол Билбашар, Камол Тоҳир, Меҳмет Башаран, Меҳмет Сейда, Музаффар Ҳожиҳасанўғли, Нежати Жумали, Назиҳа Мерич, Ўрхон Камол, Музаффар Буйруқчи, Усмон Шаҳин, Лайло Эрбил, Севги Сойсал, Толиб Апайдин, Яшар Камол, Зейят Селимўғли, Эриндиз Отасу, Инжи Арал, Бурхон Гунел, Камол Оташ каби ёзувчиларни шу сирага киритиш мумкин. Мақсад ва вазифа: 1940 йиллар замонавий турк ҳикоячилигининг ўзига хос хусусият- лари, янгиланиш ва тараққиёти масалалари, хусусан, бу давр манзараларини Ўрхон Камол ҳикоялари мисолида илмий асослашдан иборат. 1940 йиллар замонавий турк ҳикоячилигининг бадиий тамойилларини Ўрхон Камол ижоди мисолида аниқлаш ва шулар асосида замонавий турк ҳикоячилигининг тараққиёт тамойилларига доир назарий умумлашмалар чиқариш мақола олдига қўйилган вазифалар ҳисобланади. Усуллар: 1940 йиллар турк ҳикоячилигининг тараққиёти, хусусан, Ўрхон Камол ижодини ўрганишда адабий-эстетик ва психологик таҳлил методларидан фойдаланилди. 10 SHA RQ MA SH’ A LI Натижалар ва мулоҳаза: 1940 йиллар замонавий турк ҳикоячилигининг ўзига хослиги, хусусан, Ўрхон Камол ижодини ўрганишга бағишланган мазкур мақола натижалари замо- навий турк ҳикоячилиги, даврнинг йирик носирлари, Ўрхон Камол ижодида бадиий маҳорат масалалари тўғрисидаги фикрларимизни бойитади. 40-60-йиллар турк ҳикоячилигида услуб муаммолари хусусида сўз юритишдан олдин бир муҳим методологик масалага аниқлик киритиб олиш зарурати бор. Бу турк соцреализмининг поэтик тамойиллари ва советча соцреализмга муносабати масаласидир. Юқорида ҳам кўрдикки, узоқ йиллар (30-80-йиллар) собиқ СССР ҳудудидаги барча миллатлар адабиётида бу метод ҳукмронлиги кузатилди. Ушбу методнинг адабий муҳитдаги гегемонлиги ўзининг бир нечта ижтимоий, сиёсий, фалсафий ва психологик асосларига эга эди. Биринчидан, соцреализмнинг асосида қизил империя доҳийларининг ҳар қандай миллий маданият остида икки маданият бор: эксплуататорлар маданияти ва экплуатация қилинувчи – ишчи-деҳқонлар маданияти, деган сиёсий концепцияси турган. Иккинчида