Морфемные характеристики китайских медицинских терминов

Аннотация

The continuous development of medicine, which is an integral part of human life, allows to constantly replenish the terminological layer of the lexicon by introducing new names and developing stable ones. The fact that terminology in various disciplines exceeds the number of words in common use makes it necessary to study special vocabulary. In particular, severe acute respiratory syndrome, caused by 2 (SARC-CoV-2) detected in China on November 17, 2019, a new infectious disease COVID - 19 coronavirus infection, has now led to a pandemic situation worldwide. This reaffirms that an in-depth study of medical terminology is one of the most pressing issues. In this article, the features of the construction of Chinese medical terms; we have identified suffixes, semi-suffixes, prefixes, and semi-prefixes that are most actively involved in word formation, affixation methods, and term formation. It was considered that terms borrowed from other languages also played an important role in the Chinese medical lexicon. Terms learned from other languages also play an important role in the medical lexicon of Chinese; a pure phonetic assimilation is often found in the names of these substances夫 南西林[fūnánxīlīn ] “furatsilin" , many of which have a semantically assimilated alternative 因素林[yīnsùlín] "insulin", some of them 阿摩西林 [āmóxīlín] and 阿莫西林 [āmòxīlín ] “amoxicillin” have been considered. Abbreviated complex words make it difficult to understand medical texts because they are formed in different ways, so abbreviations in Chinese 脱氧核糖核酸 [Tuōyǎng hétáng hésuān] "deoxyribonucleic acid" = 脱氧核 酸 [Tuōyǎng hésuān] «DNA»), that is, the abbreviations were studied separately. During the study of the construction of medical terms, we found that most terms and terminological phrases are formed by the method of addition and affixation. Systematization of these allows to determine the methodological basis for the translation of new terms in Chinese. In the article it has been investigated and drawn relevant conclusions on the subject of the works of Russian and Uzbek linguists such as Karimov A.A, Gorelov V.I. ,. Popova D.E., Xorechko U.V., Frolova O.P.,Ochirov O.R, Superanskaya, AV, Superanskaya, A.V, Karimov A.A, Nosirova S.A, Hashimova S.A, Mustafaeva S. Keywords and expressions: medical terms, word formation methods, terminology, assimilation medical terms, Chinese medicine. Кириш: Жаҳон тилшунослигида, хусусан, анъанавий терминологияда термин ва унга доир муаммолар, термин тушунчаси ва унинг хусусиятлари, лексик-семантик ва таркибий тузилиши каби масалалар қатор тадқиқотлар объектига айланди. Ҳозирги кунга келиб, терминологияни ўрганиш янги босқичга кўтарилган. Жумладан, термин ясаш ва танлаш методлари, уларнинг самараси, ясалаётган терминларнинг адабий тил нормаларига мос келиши ва уларни тилда қўллаш, терминларнинг структур қатламлари юзасидан тадқиқотлар олиб бориш долзарблиги билан алоҳида аҳамиятлидир. Шу нуқтаи назардан замонавий 83 SHA RQ MA SH’ A LI терминологиядаги асосий эътибор – бугунги кунга қадар шаклланган термин ясаш анъана ва қолипларининг туб моҳияти ва барча тилларда термин ясаш жараёнларининг муайян методини ўрнатишга қаратилган. Мақсад ва вазифалар: Мустақиллик йилларидан бошлаб терминологияни ўрганиш ва соҳа адабиётларини ўзбек тилида нашр этиш бўйича тилшунослар олдига қатор вазифалар юклатилди. Барча соҳалар қатори иқтисодий ва сиёсий жиҳатдан аҳамияти ошиб бораётган тиббиёт соҳаси терминларини ўрганиш кун вазифасига айланмоқда. Мазкур соҳага хос тушунчаларни аниқ, лўнда изоҳлаш ва терминларни стандартлаштириш ўзбек ва хитой тиббиёт ходимлари ўртасидаги мулоқотни, янги даволаш усуллари билан танишиш ва тиббиёт соҳасида иш юритишни соддалаштиришга ёрдам беради. Бундан эса, шу соҳага оид терминларнинг шаклланиш ҳолатини аниқлаш ва умумий қонуниятларни амалиётга тақдим қилиш вазифаси келиб чиқади. Инсон ҳаёт фаолиятининг узвий қисми ҳисобланган тиббиёт соҳасининг узлуксиз тараққиёти ўрганилаётган объектларнинг янги номларини киритиш ва барқарорларини ривожлантириш орқали лексиканинг терминологик қатламини мунтазам тўлдириб бориш имконини беради. Турли фанларда терминологиянинг умумистеъмолдаги сўзлар миқдоридан ҳам ошиб кетаётгани махсус лексикани ўрганиш заруратини келтириб чиқаради. Термин соддалик хусусиятига эга бўлиши керак, яъни термин қисқа, тушунарли ва эслаб қолиш осон бўлиши керак. Термин номининг хусусиятларига кўра, терминнинг тузилиши қисқа ва аниқ бўлиши лозим. Бу нафақат ўқишни тушуниш учун қулайлик келтириши, балки илмий алоқа учун жуда кўп муаммоларни ҳам ҳал қилиши мумкин1. Термин тушунчанинг моҳиятини очиб бера олади ҳамда тузилиши жиҳатидан аниқ, ихчам, қулай ва қисқа бўлади, энг асосийси эса термин бирор-бир тизимга солинган бўлади. Тизимлилик хусусиятини билиш учун бу термин тилнинг иерархиясида қандай ўрин эгаллашини тушуниб олиш керак. Хитой тилида бошқа тиллар каби термин лексик бирлик ҳисобланиб, у ҳар доим ҳам сўзга тенг келмаса ҳам тилнинг лексик тизимига киради2. Хитой тиббиёти т