Мои дни в Ташкенте (взгляд на систему образования и научную среду)

Аннотация

Совет Иттифоқининг тарқалишидан сўнг, нафақат мамлакат ичида, балки бутун дунёда Ўрта Осиё ва Ўзбекистон тарихига бўлган қизиқиш ошди. Ўрта Осиё давлатлари, жумладан Ўзбекистон мустақиллик яратган имконият соясида халқаро майдонда ўз ўрнига эга бўлиш, чет давлатлари билан муносиб сиёсий ва маданий алоқаларни олиб боришга интилмоқда. Чет давлатлари жумладан, Туркияда Ўрта Осиё ва Ўзбекистон тарихига доир кўплаб тадқиқотлар амалга оширилганки, бу мақолада ушбу тадқиқотлар тарихшунослиги ва мазкур тадқиқотларни ташкил этган ҳамда қўллаб-қувватлаган ташкилотлар фаолияти ёритилган. Таянч сўз ва иборалар: Совет Иттифоқи, Ўзбекистон, Туркия Республикаси, Ўрта Осиё давлатлари, советлар даври тарихшунослиги, илмий тадқиқот марказлари, тарихшунослик, истиқлол. Аннотация. После расспада бывшего Советского Союза во всем мире возрос интерес к истории центральноазиатских стран, в том числе Узбекистана. Благодаря независимости наша страна пытается занять свое место на международной арене, вести соответствующие политические и культурные связи с зарубежными государствами. Наряду с другими зарубежными странами и в Турции были проведены исследования по истории Центральной Азии, в том числе Узбекистана. В данной статье освещается деятельность ряда организаций, проводивших и поддержавших эти исследования. Опорные слова и выражения: Советский Союз, Узбекистан, Турецкая Республика, страны Центральной Азии, историография, исследовательские центры, независимость. Аbstrаct. The article talks about the impressions of Professor Khoja Muhammad Ikromiddin, who was invited to lecture at the Tashkent State University of Oriental Studies as a professor at the Tashkent State University of Oriental Studies, about teaching Hindi and Urdu at the Tashkent State University of Oriental Studies since 1947. It also considers friendly relations between Uzbekistan and India, the development of economic ties thanks to the Great Silk Road since ancient times, the presence of aspects of the way of life of the peoples of Central Asia in many traditions and customs of India today, the positive results of relations between the two countries are called "values of India and Central Asia", the formation of Urdu, proverbs in the Urdu and Hindi languages, reflecting the similar values of these peoples, the presence of words of wisdom, the activities of those who contributed to the development of Urdu, whose fame swept the whole world, and the fact that the university has established good relations with the peoples of the countries, speaking Urdu Hindi. Keywords аnd expressions: urdu-hindiy tillari, ta’lim muassasasi, majmua, san’at galereyasi, milliy hunarmandchilik namunalari ,sayyoh. Тошкент Давлат Шарқшунослик Университети таклифи туфайли шаҳри азим Тошкент- ни кўриш бахти ниҳоят насиб этди. Мазкур илм даргоҳига профессор сифатида маъруза ўқиш учун таклиф қилинганимдан бошим осмонга етди. Ҳиндистон Маданият Маркази собиқ директори проф. Қамар Райис орқали Тошкент ҳақида анча маълумотга эга эдим. Қолаверса, ҳозирда мазкур Марказнинг директори проф. Чандр Шекҳарнинг илмий-адабий саъй-ҳаракатлари туфайли Тошкентда урду-ҳиндий тиллари қандай ўқитилаётганидан 167 SHA RQ MA SH’ A LI бохабар эдим. Шунданми, Тошкентга сафарга отланаётиб, ҳали бирон марта кўрмаган юртга кетаётгандаги каби бегоналик ҳиссини туймадим. 2019 йил 24 апрел куни тунда самолёт Тошкент аэропотига қўнганида сана яна бир кунга ўзгарган эди. Ташқарига чиқишим билан муздек ҳаво бағрига шўнғидим. Тошкент тупроғининг хушбўй иси димоғимга урилди. Сал олдин ёмғир севалаб ўтган, ҳаво анча ёқимли эди. Бироз совуғи ҳам бор, аммо кафедра аъзолари мени шундай илиқлик билан кутиб олдики, совуқ ҳаво ортга чекинди. Мен “агар бу ўқитувчилар истаса, бирон-бир талабасини мени кутиб олишга жўнатса ҳам бўларди-ку” дея ҳайрон эдим. Аммо уларнинг аэропортга келганини кўриб, ўзбеклар қанчалар меҳмондўст эканига яна бир бор имон келтирдим. Университет меҳмонхонасига етиб бордик, у ерда олдиндан ҳамма шароит муҳайё қилиб қўйилганидан бирон камчилик сезмадим.Тунги соат икки. Тезда ўринга чўзилдим. Деҳлидаги жазирамадан бу ерга келиб, кўрпага ўраниб ётишнинг завқи… Шунданми, роса ширин уйқу босди. Тошкент Марказий Осиёдаги энг йирик урду-ҳиндий тиллари маркази ҳисобланади. Асли шаҳар бир неча жиҳатдан донг таратган, аммо урду-ҳиндий тиллари ўқитиладиган йирик марказ сифатида алоҳида шуҳратга эга. Сабаби – 1947 йилдан бери Тошкент давлат шарқшунослик университетида бу икки тил ўқитиб келиняпти. Тошкент шаҳрида бир неча замонавий ва анъанавий таълим муассасалари бор, аммо Тошкент давлат шарқшунослик университетининг ўрни бўлакча – бу даргоҳда дунёнинг энг асосий шарқий тиллари ўрганилади. Қайси хорижий мамлакатда бошқа мамлакат тили ўрга- нилса, сўзсиз, шу мамлакат маданияти ва туриш-турмуши ҳақида маълумот ҳосил қилинади. Урду Ҳиндистоннинг қадимий тилларидан бўлиб, бир вақтлар расмий тили ҳам бўлган, унда минтақа миқёсида олинса, 300 миллиондан ортиқ киши сўзлашади. Ҳиндистон ва айниқ- са, урду тилига Марказий Осиёда яш