Медицина и инновацииМ Сабиров, О Скосырева +12021
Роль арабских исследовательских центров в политической жизни государства
СИЁСИЙ ҲАЁТИДАГИ ЎРНИ · ИКРОМОВ ШАВКАТ
Восточный факел · 49 · 2026
Аннотация
Мазкур мақоланинг мақсади, араб давлатларида фаолият юритаётган тадқиқот марказлари, уларнинг давлат ҳаётига оид стратегик концепцияларни ишлаб чиқишдаги иштироки даражасини таҳлил қилишдан иборат. Тадқиқот марказларининг давлат сиёсий идоралари билан ҳамкорлигини ўрганиш араб давлатларида илм-фан тараққиёти ва демократик қадриятлар ҳамда сиёсий плюрализмнинг ривожланиш даражасини аниқлаш имконини беради. Услубий жиҳатдан араб тадқиқот марказлари фаолиятини баҳолашда иккита мезон танлаб олинди: биринчи, давлатнинг илм-фан тараққиётига сарфлаётган инвестициялари, иккинчи, унинг демократик индекслари. Ҳар икки мезон бўйича араб давлатларининг халқаро кўрсаткичлари нуфузли рейтинг агент- ликлари ҳамда тадқиқот марказларининг ҳисоботлари асосида шакллантирилди. Тадқиқот марказлари фаолиятини таҳлил қилиш учун биринчи, уларнинг ривожланиш босқич- лари, иккинчи, марказлар фаолиятига таъсир кўрсатувчи омиллар, учинчи, ички сиёсат, иқтисо- диёт, халқаро ҳамкорлик ҳамда минтақавий хавфсизлик билан боғлиқ стратегик қарорлар қабул қилишда марказларнинг ўрни ва аҳамияти ўрганилди. Тадқиқот натижасида шу аниқ бўлдики, минтақадаги ҳозирги кескинлик ҳамда инқирозларнинг ортиб бораётганлиги марказлар фаолияти самарадорлигини юқори баҳолаш имкониятини бермайди. Таянч сўз ва иборалар: тадқиқот марказлари, араб давлатлари, ижтимоий сиёсий жараёнлар, стратегик дастурлар. Аннотация. Цель данной статьи изучить исследовательские центры, работающие в арабских странах, проанализировать степень их участия в разработке стратегических концепций общест- венной жизни. Изучение сотрудничества исследовательских центров с государственными полити- ческими властями поможет определить уровень развития науки и демократических ценностей в арабском мире и уровень политического плюрализма. Для методологической оценки арабских исследовательских центров были выбраны два крите- рия: во-первых, государственные инвестиции в науку и, во-вторых, его демократические показа- 200 S HARQ MAS H’ALI тели. В обоих критериях арабские международные рейтинги основаны на отчетах авторитетных рейтинговых агентств и исследовательских центров. Первый этапы развития исследовательских центров, второй факторы, влияющие на деятель- ность центров, третий роль и значение центров в принятии стратегических решений относитель- но внутренней политики, экономики, международного сотрудничества и региональной безопаснос- ти. Исследование показало, что нынешняя напряженность в регионе и усиливающиеся кризисы не позволяют переоценить эффективность центров. Опорные слова и выражения: исследовательские центры, арабские государства, общественно- политические процессы, стратегические программы. Аbstrаct. The purpose of this article is to study the research centers operating in the Arab states and analyze the extent of their involvement in the development of strategic concepts in public life. The study of cooperation between research centers and political offices of the state gives an opportunity to clarify the development degree of science and democratic traditions, and political pluralism in Arab states. Methodically, two criteria were chosen for evaluating the activities of Arab research centers: first, the state's investment in science, and second, their democratic indexes. In both criteria, the Arabian international rankings are based on reports from competent rating agencies and research centers. In order to analyze the activities of research centers, firstly, their development stages, secondly, factors that affected the activities of the centers, and thirdly, the role and importance of the centers in strategic decision-making related to domestic policy, economy, international cooperation and regional security were investigated. The study revealed that the current tensions and increasing crises in the region do not allow the centers to overestimate their effectiveness. Keywords аnd expressions: research centers, Arab states, socio-political processes, strategic programs. Мавзунинг долзарблиги. Бизнинг давримизда давлат ва жамият ҳаётининг турли соҳалари ҳамда халқаро муносабатларнинг мураккаб йўналишлари тизимли муаммоларни вужудга келтирмоқда. Инсоният цивилизациясининг ҳозирги босқичи кескин рақобат муҳи- тида бўлиб, бу шароитда қарор қабул қилиш мураккаблашади. Профессионал ёндашилма- ган, илмий нуқтаи назардан асосланмаган, бир шахс ёки маълум бир сиёсий гуруҳ тафаккур маҳсули бўлган қарорлар тараққиётни орқага суриб, давлатлараро зиддиятларга сабаб бўлмоқда. Рационал қарорлар қабул қилиш ва провардида тараққиёт стратегияларини тўғри белгилаш кучли интеллектларни ўзида жамлаган илмий лабораторияларга, яъни тадқиқот марказларига нисбатан эҳтиёжни вужудга келтиради. Тадқиқот марказларининг самарали фаолияти натижасида давлат тараққиётининг иқтисодиёт, сиёсат, мудофаа, хавфсизлик каби стратегик йўналишларини ривожлантириш мумкин. Ҳозирги кунда дунё бўйича 8000 дан ортиқроқ тадқиқот марказлари бўлиб, уларнинг салмоқли қисми ривожланган давлатлар ҳиссасига тўғри келади. Тадқиқот ма
Доказательный фрагмент
«Мазкур мақоланинг мақсади, араб давлатларида фаолият юритаётган тадқиқот марказлари, уларнинг давлат ҳаётига оид стратегик концепцияларни ишлаб чиқишдаги иштироки даражасини таҳлил қилишдан иборат.»
Образец извлечения
Демо-превьюМазкур мақоланинг мақсади, араб давлатларида фаолият юритаётган тадқиқот марказлари, уларнинг давлат ҳаётига оид стратегик концепцияларни ишлаб чиқишдаги иштироки даражасини таҳлил қилишдан иборат. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- аnd expressions: research centers, Arab states, socio-political processes, strategic programs, араб давлатлари, арабские государства, общественно- политические процессы, стратегические программы, research centers, стратегик дастурлар, ижтимоий сиёсий жараёнлар, исследовательские центры, тадқиқот марказлари
Смежные источники
Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ЖУРНАЛ ПРАВОВЫХ ИССЛЕДОВАНИЙСуванов Сардор Бахадирович2026