О некоторых проблемах гражданско-правовой защиты информации

Аннотация

келтирмоқда. In the introductory part of the article the author gives Шу ўринда Президентимиз И.А.Каримов сўзларини concept of a stock exchange and considers its historical таъкидлаш жоиз: "Айни пайтда жаҳон миқёсида ахбо- occurrence. ротлаштириш жараёнлари тобора глобаллашиб, бу In the basic part of the article kinds of stock exchanges борадаги рақобат кучайиб бораётган, ахборот наинки and their structure are considered. товар, балки кучли мафкуравий қуролга айланаётган In the conclusion the author comes to opinion, that it is ҳозирги шиддатли замонда ҳаётнинг ўзи, Ўзбеки- necessary to develop exchange activity in our country, стоннинг миллий манфаатларини ҳисобга олган ҳолда, creating its comprehensively developed legal basis and creatively considering positive foreign experience. бу йўналишда янги-янги вазифаларни олдимизга кес- кин қилиб қўймоқда"3. Ахборотнинг жамият ҳаётидаги роли ва ўрни, унинг шахс, жамият ва давлат тараққиётига таъсири сези- ларли даражада ошди. Бугунги кунда ахборот табиий, молиявий, меҳнат ва бошқа ресурслардан ҳам кўпроқ қимматга эга қудратли ресурсга айланди. Ахборотни товар сифатида сотиш ва харид қилиш мумкин. Бундан ташқари, ахборотдан қурол сифатида фойдаланиш ҳам мумкин, бугунги дунё турли кўламдаги ва жадал- ликдаги ахборот урушлари билан қамраб олинган. Шу ўринда Президентимиз И.А.Каримов қуйидаги ўринли сўзларни айтадилар, "Ўйлайманки, хозирги ахборот, коммуникация ва компьютер технологиялари асрида, Интернет кундан кунга хаётимизнинг барча жабҳаларига тобора чуқур ва кенг кириб бораётган бир пайтда, одамларнинг онги ва тафаккури учун кураш ҳал қилувчи аҳамият касб этаётган бир вазиятда бу масалаларнинг жамиятимиз учун нақадар долзарб ва 3 Каримов И.А. Тошкент Ахборот Технологиялари Универси- тетининг профессор-ўқитувчилари ва талабаларига, бутун жамоасига. 2005 йил 8-ноябр // Ўзбекистон Республикаси 1 Белых В.С., Винниченко С.И. Указ. соч. Президенти Ислом Каримов асарлари тўплами 14-жилд. "Ин- 2 Дегтярева О.И., Кандинская О.А. Биржевое право: Учебник сон, унинг ҳуқуқ ва эркинликлари – олий қадрият". Тошкент: для вузов. М., 1997. Ўзбекистон, 2006. 52-б. 16 2007 №4 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ФУҚАРОЛИК ҲУҚУҚИ ♦ CIVIL LAW ♦ ГРАЖДАНСКОЕ ПРАВО устувор бўлиб бораётгани ҳақида гапириб ўтиришга олмайди. Кўрсатилган жараёнлар ахборот жабҳасида- ҳожат йўқ"1. ги муносабатларни тартибга солишга қонун чиқарувчи Ахборот ресурсларидан фойдаланиш соҳасининг органлари эътиборининг кучайишини белгилайди. кенгайиб бориши ахборотлаштириш билан боғлиқ иж- Фуқаролар ўртасида юзага келувчи ахборотга доир тимоий муносабатларни адекват ҳуқуқий тартибга со- ижтимоий муносабатлар Ўзбекистонда узоқ вақт мус- лишни талаб қилади. Ахборотни яратиш, уни тўплаш, тақил ҳуқуқий тартибга солишни, боз устига юридик ишлов бериш, йиғиш, сақлаш, излаш, тарқатиш ва ис- фанининг алоҳида тармоғи – ахборот ҳуқуқига бир- теъмолчига тақдим этиш, ахборот технологиялари ва лаштиришни тақозо этадиган муносабатлар сифатида уларнинг таъминот воситаларини ишлаб чиқиш ҳамда қаралмаган. Бизнинг назаримизда, бу ҳол тегишли улардан фойдаланиш, ахборотни ва ахборот жараён- ижтимоий эҳтиёжнинг йўқлиги билан эмас, балки, ав- ларида иштирок этувчи субъектларнинг ҳуқуқларини валамбор, тадқиқотчиларнинг, қолаверса, қонун ижод- муҳофаза қилиш давлатнинг иштирокисиз содир корининг мазкур муаммога нисбатан эътиборсизлиги бўлиши мумкин эмас. Ахборотлаштириш қайтмас ва билан изоҳланади. Сўнгги йилларда ахборотга доир муқаррар жараён сифатида давлат учун фуқаролар, муносабатлар соҳасида ўтказилаётган тадқиқотлар- жамият ва давлат манфаатлари ҳимоя қилинишини нинг аксарияти бу муносабатларни ҳуқуқнинг турли таъминлаш, фуқаролар, давлат ҳокимияти органлари тармоқлари методлари ҳақида комплекс тасаввур ҳо- ва маҳаллий ўзини–ўзи бошқариш органлари, ташки- сил қилиш учун зарур бўлган жиҳатларини аниқлаш ва лотлар, жамоатчилик уюшмаларини ахборот билан тавсифлашга қаратилган. Зеро, уларнинг ёрдамида сифатли ва самарали таъминлаш, минтақавий ахборот мазкур муносабатларни ҳуқуқий тартибга солишнинг тизимларини ривожлантириш, уларнинг Ўзбекистон ягона, тизимли ва ижтимоий эҳтиёжга мос келадиган Республикаси ягона ахборот маконидаги ўзаро муво- механизмига киритиш мумкин. фиқлиги ва ҳамкорлигини таъминлаш мажбуриятлари- Ахборот жабҳасидаги ҳуқуқий муносабатларни ва ни юзага келтиради. уларнинг хавфсизлигини таъминлаш масалаларини Ахборотлаштирилган жамият2 муаммоси кўпинча ўрганишга бўлган илмий қизиқиш кучайиб бораётгани ҳозирги цивилизацияни тавсифловчи глобал муаммо- нафақат уларнинг назарий-маърифий, балки амалий лар қаторига киритилади. Ахборотнинг жамиятдаги аҳамияти билан ҳам белгиланади. Рус олими роли ва у билан боғлиқ ахборотга доир муносабатлар- А.А.Фатьянов ахборот хавфсизлигини таъминлаш му- га тадқиқотчиларнинг қизиқиши айни шу ҳол билан аммоларининг амалий аҳамияти хусусида сўз юритар белгиланади. экан, "ХХ асрнинг 90-йиллари чегарасида шундай бир Ижтимоий муносабатларн