Некоторые теоретические вопросы укрепления правовых основ исполнительной власти

Аннотация

Давлат ҳокимияти тармоқларига оид қонунчилик In the introductory part of the article the author базасини таҳлил қилиш асосида қонун чиқарувчи characterizes concepts of legal culture and legal educa- ҳокимиятга доир ҳуқуқий базанинг анча батафсил ва tion. суд ҳокимиятига оид ҳуқуқий асоснинг етарли In the basic part of the article questions of legal cul- эканлигини эътироф этиш мумкин. ture and legal education of youth as necessary compo- Мазкур мақолада ижро ҳокимиятининг ҳуқуқий nents of its active socially focused behaviour are consid- асосларини мустаҳкамлаш ва такомиллаштиришга оид ered. айрим масалаларни таҳлил этишга ҳаракат қиламиз. In the conclusion the author comes to opinion, that Маълумки, ижро ҳокимияти ҳокимиятлар it is necessary to develop more legal culture and legal бўлинишига асосланган давлат ҳокимиятининг бир education of youth in the country in a direction of prepara- тармоғи2 бўлиб, у ҳозирги замон мамлакатлари давлат tion of the future staff of the country. 1 Ўзбекистон Республикасининг «Судлар тўғрисида»ги қонуни // Ўзбекистон Республикаси Олий Кенгаши Ахборотномаси. 1993. №10. 367-модда. Янги таҳрири 2000 йил 14 декабрда тасдиқланган // Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлиси Ахборотномаси. 2001. №1–2. 10- модда; «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Қонунчилик палатаси тўғрисида» Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий қонуни // Халқ сўзи. 2002 й. 27 декабр; «Ўзбекистон Республикаси Олий Мажлисининг Сенати тўғрисида» Ўзбекистон Республикасининг Конституциявий қонуни // Халқ сўзи. 2002 й. 28 декабр; Ўзбекистон Республикасининг «Ўзбекистон Республикаси Вазирлар Маҳкамаси тўғрисида» (янги таҳрирда)ги қонуни // Ўзбекистон Республикаси Қонун ҳужжатлари тўплами. 2003 й. октябр.19(79) сон. 169–170- моддалар. 2 Ҳокимиятлар бўлиниши ҳақида батафсил қаранг: Азизхўжаев А.А. Ҳокимият тақсимланишининг амалий ифодаси. .// Ҳаёт ва қонун. 1994; Исламов З.М. Проблема власти :ее понимание, назначение, социальная ценность. Ташкент: ТДЮИ, 2003. 2- сон; Одилқориев Х.Т. Ўзбекистоннинг янги Конституцияси ва ҳокимиятлар тақсимланиши принципи. Тошкент: Ўзбекистон, 1993; Ўша муаллиф. Ўзбекистоннинг янги Конституцияси ва ҳокимиятлар бўлиниши принципи. Ҳокимиятлар тақсимланиши назарияси ва Ўзбекистон давлат органлари тизимининг такомиллашуви // Ўзбекистон Республикаси – мустақил давлат / А.Х.Саидов муҳаррирлигида.Тошкент: Адолат, 1994;. Джумабоев К.Н. Разделение властей в государственном механизме Республики Ўзбекистан. Ташкент, 1996; Болтаев А. Ҳокимиятлар бўлиниши моҳияти 60 2009 №1-2 ♦ ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ЎЗБЕКИСТОН ҚОНУНЧИЛИГИ ТАҲЛИЛИ ♦ UZBEK LAW REVIEW ♦ ОБЗОР ЗАКОНОДАТЕЛЬСТВА УЗБЕКИСТАНА ҳокимияти тизимида муҳим ўрин тутади. Ижро Маҳкамаси-Ўзбекистон Республикасининг Ҳукумати” ҳокимияти айниқса бир тузумдан бошқа демократик деб таъриф берилиши лозим. Иккинчидан, Вазирлар тузумга ўтаётган мамлакатлар ҳаётида ўзига хос ўрин Маҳкамасининг ижро этувчи ҳокимият органлари тутиб, у ўтиш даврининг тез ўзгарадиган тизимида тутган ўрни ҳуқуқий мустаҳкамланиши реалликларига тезкор жавоб бера оладиган ва муҳим, шарт. Учинчидан, ижро ҳокимиятини амалга ҳаётий масалаларни ҳал этишни ташкил эта оладиган оширишда унинг фармойиш бериш функциясини тизим сифатида намоён бўлади. эътиборга олиб, уни фармойиш берувчи ҳокимиятни Ижро ҳокимияти бу – Конституция ва амалга оширувчи орган, деб тавсифлаш мақсадга қонунларнинг ижросини ташкил этадиган ва шу мувофиқдир. Тўртинчидан, Вазирлар мақсадда умуммажбурий норматив-ҳуқуқий актлар Маҳкамасининг ваколатлар доираси аниқ ифода қабул қиладиган ҳамда бошқа ҳокимият тармоқларига этилиши талаб этилади. Бешинчидан, Вазирлар таъсир этиш имконини берувчи ваколатларга эга Маҳкамаси фаолиятининг асосий шакли бўлган, жамиятда тартибот ва барқарорликни кўрсатилиши лозим. Олтинчидан, вазирлик ва ўрнатадиган, вертикал бўйсуниш муносабатларига давлат қўмиталарига таъриф ҳамда фаолият асосланадиган давлат ҳокимиятининг мустақил йўналишларининг мазмуни ойдинлаштирилиши тармоғидир. зарур. Еттинчидан, Вазирлар Маҳкамасининг Ижро ҳокимияти органлари фаолияти бошқа давлат органлари билан ўзаро Конституция ва қонунлар, Олий Мажлис қарорлари, муносабатларига оид мавжуд қоидаларни Ўзбекистон Республикаси Президентининг кенгайтириш лозим”3. фармонлари, қарорлари ва фармойишлари ижросини Юқоридагиларга асосланган ҳолда, айтиш таъминлашга қаратилган. Шу мақсадда ижро керакки, жамият ривожи ва унинг тараққиётида ижро ҳокимияти мамлакатда иқтисодий, ижтимоий ва этувчи ҳокимият ролининг оша бориши билан ижро маданий соҳаларнинг самарали фаолиятига умумий ҳокимиятининг конституциявий асосларини янада ташкилий раҳбарликни амалга оширади. мустаҳкамлаш зарурати мавжуд. Ижро ҳокимияти фаолияти самарадорлигини Бундан ташқари, ижро ҳокимиятининг оширишни таъминловчи омиллар ичида ижро таркибига кирувчи вазирлик ва давлат қўмиталари ҳокимияти ва унинг таркибига кирувчи давлат ҳақидаги Низомларда мазкур органларнинг вазифа бошқарув органларига доир