Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
ПИЛЛА ЧУВИШ ДАСТГОҲИНИНГ ЗОНАЛАРИДАГИ ИПНИНГ ТАРАНГЛИКЛАРНИ НАЗАРИЙ ҲИСОБЛАШ
ТАРАНГЛИКЛАРНИ НАЗАРИЙ ҲИСОБЛАШ · Турғунбеков Ахмадбек Махмудбек ўғли · Юсупжонова Хуршида Мавзуржоновна · Э-маил: Хуршида.@гмаил.cом
Современная наука и исследования · 4 · 2025
Аннотация
Ушбу мақолада пилла қуртининг маҳаллий навлари пилласидан замонавий пилла ўраш машиналарида хом ипак сифат кўрсаткичларини баҳолаш ишлаб чиқиш бўйича олиб борилган илмий-тадқиқот ишлари натижалари келтирилган. Тадқиқот доирасида пилла ипларининг чизиқли зичлиги ЎзНИИШП ЛC тизимининг лаборатория пилланинг жонли ва қуруқ технологик кўрсаткичлари ўрганилди. Пиллаларни ўрганиш натижаларига кўра пиллалар сони, яъни чизиқли зичлиги 1,56 ва 1,89 текс бўлган ипак хомашёсини ечишда қайта ўраш машинасининг ушлагичи остида аниқланган. Шунингдек, махалий пиллалардан ишлаб чиқарилган хом ипак сифат кўрсаткичларини тадқиқ қилинди. Калит сўзлар: Пилла, пилла қобиғи, пилла ипи, чизиқли зичлик, пилла ечиш, ипак хом ашёси, хом ипак маҳсулдорлиги, ассортимент, пилла ипининг узлуксиз ечиш узунлиги, пилла ипининг умумий узунлиги, пилла ўраш машинаси. Пилла чувишдан мақсад-берилган чизиқли зичликдаги қалинлиги бўйича бир текис бўлган мустаҳкам, эластик, тоза, боғланган узлуксиз узунликдаги техник комплекс ипларни олишдан иборат. Комплекс ипнинг сифати пилла ипининг бир текислигига боғлиқ бўлиб, ҳозирги кунда селекционерлар томонидан бунга эришилди. Пиллалар чувишини ошириш пиллаларни пишириш ҳароратига боғлиқ бўлиб, уларни рационал вариантини топиш узилишлар сонини камайтиришга асосий омил бўлади. Пиллани буғлаш ва чувиш жараёнлари асосан сувли муҳитда амалга оширилиб, олинаётган хом ипакнинг меъёрланган намликка келтириш учун чирмовлаш усулларидан фойдаланилади. Бундан ташқари чирмовлаш натижасида иплар жипслашади ва ипдаги чалкашликлар олдиндан бартараф қилинади [87]. Чирмовлашни ҳосил қилишда роликлар иштироки аҳамиятли бўлиб, улардан ўтказилиб, 2 та учи мавжуд томонлари тенг бўлмаган трапеция вужудга келади. Шунда чирмовлаш танаси ва чирмовдан чиқиш бурчаги ҳосил бўлади. Бу кўрсаткичларни рационал қилиш орқали пиллаларни чувиш жараёнида сифатли намлиги камайтирилган, боғланувчанлиги юқори хом ипак олишга замин яратилади. Натижаларга статистик ишлов бериш учун [88,89,90,91] адабиётлардан фойдаланилди. Маълумки, жавоб функциясининг аналитик ифодаси номаълум бўлганда, одатда жавоб функциясининг кўпҳад билан регрессия тенгламаси кўринишида ифодалаш мумкин. 4 7 2 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 4 7 3 y b 0 k 1 b i x i k 1 b ii x 2i i k 1 b ij x i x j k j b l ijl x i x j x l (4.1) Бу ерда: у – оптималлаш параметрини ҳисобланган қиймати, x i - мустақил кирувчи параметрлар, қайсидир бири улар тажрибани ўтказишда ўзгариб туради, b , b , 0 i b ij , b - ijkb тажриба натижаларидан аниқланадиган регрессия коэффициентлари. (1) тенглама кўринишидаги математик моделни қуриш учун “у” оптималлаш мезони танланади; мустақил ўзгарувчан x- фактори танланади; b , b , i 0 i b ij , b ijk b регрессия коэффициентлари ҳисобланади, жавоб ва режа функциясининг кўриниши аниқланади. Тажриба режасини ёзиш ва тажриба натижаларини қайта ишлаш учун кичик X 1 , X 2 ҳарфларда белгиланадиган факторларнинг кодлашган қийматларидан фойдаланилади . . . X кодлашган (ўлчамсиз катталик) ва X физик (табиий) ўзгарувчан қуйидаги нисбатда i i ўзаро боғланган. X i x i i x i 0 (4.2) бу ерда – натурал қийматни вариация интервали; х – нол даражасининг табиий i i0 қиймати, X i 0 x н 2 x в , х , х – факторнинг пастки ва юқори сатҳининг қиймати. н в Ҳамма кодлашган омиллар-ўлчамсиз ва нормаллашган катталиклардир. Тажриба жараёнида улар –1, 0, +1 қийматларини қабул қилади. Бу қийматлар омилларнинг сатҳи деб аталади. (1) тахминий кўпҳадни мустақил ўзгарувчилардаги коэффициентлар омилларнинг таъсир даражасини кўрсатади. Агар коэффициенти ижобий бўлса, факторнинг ошиши билан чиқувчи омил ҳам ортади, салбий коэффициенти омилнинг ортишида унинг катталиги камайиши кўзга ташланади. Тўлиқ омилли деб шундай тажрибага айтиладики, унда мумкин бўлган комбинацияли (тўпламли) омилларнинг сатҳлари амалга ошади. Агар “k” омиллар иккита сатҳда ўзгариб турса, ҳамма мумкин бўлган тўпламлар – N2=2k. га тенг бўлади Агар “k” омиллар учта сатҳга ўзгариб турса бунда N3=3k бўлади. Фракциялар учун регрессия тенгламасини тузамиз. Дастлаб иккита сатҳли ( k 2 ), уч омилли тажриба режасини тузамиз, бунда биринчи омил X 1 Хом ипакни чирмовлаш узунлиги ҳисобланади, иккинчиси X 2 - Роликлар орасидаги масофа, учинчиси X 3 Пиллани пишириш ҳарорати бўлиб иккита параллел тажрибалардир. 4.1-жадвал Тажриба ўтказиш режаси р=1 (сурат) биринчи параллел тажриба р=2 иикинчи параллел тажриба International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Омиллар 4 7 4 x m a x x min x 0 Хом ипакни чирмовлаш 10 6 8 2 узунлиги 27 22 24,5 2,5 Роликлар орасидаги масофа 26 21 23,5 2,5 100 80 90 10 Пиллани пишириш ҳарорати 90 70 80 10 Регрессия тенгламасини аниқлаш учун жавоблар бўйича ҳар бир функция учун иккита сатҳли (k 2) уч омилли тажрибанинг матрицасини тузамиз. y , ва z орқали m ui ui параллел тажрибаларда олинган, ҳар бири n тажрибада
Доказательный фрагмент
«Ушбу мақолада пилла қуртининг маҳаллий навлари пилласидан замонавий пилла ўраш машиналарида хом ипак сифат кўрсаткичларини баҳолаш ишлаб чиқиш бўйича олиб борилган илмий-тадқиқот ишлари натижалари келтирилган.»
Образец извлечения
Демо-превьюУшбу мақолада пилла қуртининг маҳаллий навлари пилласидан замонавий пилла ўраш машиналарида хом ипак сифат кўрсаткичларини баҳолаш ишлаб чиқиш бўйича олиб борилган илмий-тадқиқот ишлари натижалари келтирилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- Пилла, пилла қобиғи, пилла ипи, чизиқли зичлик, пилла ечиш, ипак хом, ипак хом ашёси, пилла ипининг узлуксиз ечиш узунлиги, ассортимент, пилла ипининг умумий узунлиги, пилла ўраш машинаси., хом ипак маҳсулдорлиги
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024