O‘ZBEKISTON BANK TIZIMIDA INNOVATSION DEPOZIT XIZMATLARINI RIVOJLANTIRISH VA MOLIYAVIY BARQARORLIKNI TA’MINLASH YO‘LLARI

Аннотация

This article analyzes the improvement of the deposit policy of commercial banks in the Republic of Uzbekistan, the development of innovative deposit services, and their impact on financial stability. The study highlights recent reforms aimed at modernizing the banking system, introducing digital banking services, enhancing the population’s savings culture, and expanding the deposit base. Special attention is given to the role of modern digital technologies in banking operations, the advantages of new deposit products, and their contribution to the national economy. Keywords: deposit policy, innovative banking services, digital banking, financial stability, commercial banks, deposit products, savings culture, deposit insurance, banking reforms, economic growth. Аннотация. В данной статье анализируются пути совершенствования депозитной политики коммерческих банков Республики Узбекистан, развитие инновационных депозитных услуг и их влияние на финансовую устойчивость банковской системы. Освещаются проводимые в последние годы реформы, направленные на модернизацию банковской системы, внедрение цифровых банковских услуг, повышение сберегательной культуры населения и расширение депозитной базы. Особое внимание уделено роли современных цифровых технологий в деятельности банков, преимуществам новых депозитных продуктов и их значению для национальной экономики. Ключевые слова: депозитная политика, инновационные банковские услуги, цифровой банк, финансовая устойчивость, коммерческие банки, депозитные продукты, сберегательная культура, страхование депозитов, банковские реформы, экономический рост. Kirish. Mamlakat iqtisodiyotining barqaror rivojlanishida bank tizimi markaziy o‘rin tutadi. Ayniqsa, tijorat banklarining depozit siyosati moliyaviy resurslarning shakllanishida, jamg‘armalarning real iqtisodiyotga yo‘naltirilishida muhim mexanizm hisoblanadi. 5 7 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / SPECIAL ISSUE/ UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining so‘nggi yillardagi iqtisodiy islohotlarga oid farmon va qarorlarida bank tizimining raqobatbardoshligini oshirish, kapital bazasini mustahkamlash, raqamli texnologiyalarni joriy etish hamda mijozlarga qulay depozit mahsulotlarini taklif etish zarurligi ta’kidlanmoqda. Depozit siyosati bankning asosiy faoliyat yo‘nalishlaridan biri bo‘lib, uning samaradorligi moliyaviy barqarorlik, mijoz ishonchi va investitsion salohiyatni belgilab beradi. Shu sababli, innovatsion yondashuvlar asosida depozit xizmatlarini rivojlantirish bugungi kunning dolzarb masalalaridan biridir. Asosiy qism. So‘nggi yillarda O‘zbekiston bank tizimi jadal o‘sish sur’atlarini namoyon etmoqda. Markaziy bank ma’lumotlariga ko‘ra, 2020–2025-yillar davomida mamlakatda aholining bank omonatlaridagi jami mablag‘lari 2 barobardan ortiq oshgan. Buning sababi sifatida aholining bank tizimiga bo‘lgan ishonchi ortgani, foiz stavkalarining barqarorlashgani, shuningdek, yangi depozit mahsulotlarining joriy etilgani ko‘rsatiladi. Ko‘plab tijorat banklari “muddatli depozit”, “tejamkor omonat”, “bolalar jamg‘armasi”, “maqsadli depozit”, “multivalyuta omonat” kabi yangi mahsulotlarni joriy etmoqda. Shu bilan birga, “onlayn depozit” tizimi joriy etilishi orqali mijozlar bankka bormasdan, mobil ilova orqali omonat ochish imkoniyatiga ega bo‘ldilar. Bu esa mijozlar sonining oshishiga, xizmat ko‘rsatish xarajatlarining kamayishiga va banklarning raqobatbardoshligini oshishiga olib keldi. Bugungi kunda dunyo bank tizimida raqamli texnologiyalar asosida ishlovchi depozit xizmatlari keng tarqalmoqda. O‘zbekiston banklari ham bu borada faol qadamlar tashlamoqda. Masalan, “TBC Bank”, “Kapitalbank”, “Asakabank”, “Ipak yo‘li bank” va “Agrobank” mobil ilovalari orqali depozit ochish, foizlarni avtomatik hisoblash va onlayn boshqaruv imkoniyatlarini taklif qilmoqda. Raqamli bank tizimi nafaqat mijozlar uchun qulaylik, balki moliyaviy xavfsizlik, xarajatlarni optimallashtirish va tezkorlikni ta’minlaydi. Shu bilan birga, blokcheyn texnologiyalari asosida shaffof depozit operatsiyalari amalga oshirilmoqda. Kelgusida sun’iy intellekt asosida mijozlarning jamg‘arma xatti-harakatlarini tahlil qilish orqali individual depozit mahsulotlarini shakllantirish amaliyoti kengayadi. Depozit siyosatining barqarorligi, avvalo, aholining bank tizimiga bo‘lgan ishonchiga bog‘liq. O‘zbekiston hukumati tomonidan joriy etilgan depozit sug‘urtasi tizimi ushbu ishonchni mustahkamlovchi asosiy mexanizmdir. Har bir tijorat bankining omonatlari “Aholi omonatlarini kafolatlash jamg‘armasi” tomonidan himoya qilinadi. Bundan tashqari, foiz siyosatini liberallashtirish, inflyatsiya darajasini pasaytirish va milliy valyuta barqarorligini ta’minlash orqali aholining uzoq muddatli depozitlarga bo‘lgan qiziqishi ortmoqda. Shu o‘rinda, iqtisodiyotda makrobarqarorlikni saqlash, shaffof moliyaviy tizimni yaratish va aholining moliyaviy savodxonligini oshirish ham muhim ahamiyat kasb eta