СПОСОБЫ РАЗВИТИЯ КООРДИНАЦИИ ДВИЖЕНИЙ У ДЕВОЧЕК-ХУДОЖЕСТВЕННЫХ ГИМНАСТОК МЛАДШЕГО ВОЗРАСТА

Аннотация

This article highlights the main principles, methods, and practical recommendations for developing coordination of movements in 6-10-year-old rhythmic gymnasts. Based on scientific analysis, it was stated that the early formation of coordination abilities is the basis of sports mastery and technical training. Key words: rhythmic gymnastics, coordination, coordination of movements, rhythm, balance, sense of space, exercises with an instrument. Kirish. Mamlakatimiz mustaqillikka erishgan kundan boshlab jismoniy tarbiya va sportga davlat siyosati darajasida etibor berilayotgani hech kimga sir emas. Ayniqsa, bu borada keyingi yillarda jismoniy tarbiya va sportni yanada rivojlantirish borasida Prezident farmoni va Vazirlar Mahkamasi qarorlarining qabul qilinishi sohaga berilayotgan etiborning tasdig‘idir. Hech shubhasiz, bugungi kunda badiiy gimnastika sport turi mamlakatimiz aholisining barcha qatlamlarida, ayniqsa, qizlarning eng sevimli sport turlaridan biriga aylangan. Mamnuniyat bilan aytish joiz, badiiy gimnastikachilarimiz jahon arenalarida ko‘p yillardan buyon o‘tkazib kelinayotgan nufuzli musobaqalarning deyarli barchasida muvaffaqiyatli ishtirok etib, nufuzli o‘rinlarni band etib, shoxsupadan yaxshi o‘rinlarni egalab yetakchilikga davogarlardan bo‘lib kelishmoqdalar. Xalqaro sport maydonida sportchilarimiz tomonidan egallangan bunday yuqori o‘rinni qo‘ldan boy bermasilik uchun esa yoshlarning sportga bo‘lgan ommaviy qiziqishini yanada oshirish, iqtidorli sportchilarni aniqlash, tanlash va saralash tizimini yanada takomillashtirish, badiiy gimnastika bo‘yicha mutaxassislarini tayyorlash shuningdek, o‘zbek badiiy gimnastikachi 43 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 12 qizlarining dunyodagi yetakchiligini saqlab qolish uchun qabul qilingan qarorning ijrosini to‘laqonli taminlash bo‘yicha belgilangan tartibda ishlar olib borilmoqda. Badiiy gimnastika sport turlari orasida ommalashib borayotgan sport turi bo‘lib, unda butun tana azolari uyg‘unlikda qo‘llaniladi. Xarakat texnikasini to‘g‘ri bajarish sportchining yutuqlari va taktika samaradorligi uchun muhim ahamiyat kasb etadi. Badiiy gimnastika bolalarda estetik idrok, harakat madaniyati, egiluvchanlik va mushaklar nazoratini rivojlantiradigan sport turi hisoblanadi. Ushbu yo‘nalishda harakatlar muvofiqligi — sportchining umumiy maxoratini belgilaydigan eng muhim jismoniy sifatlardan biridir. Kichik yoshdagi qizlarda bu sifatlarni rivojlantirish uchun to‘g‘ri tanlangan mashqlar, ritm, muvozanat va asboblar bilan ishlash usullari katta ahamiyatga ega. Tadqiqot maqsadi. Kichik yoshdagi badiiy gimnastikachi qizlarda harakatlar muvofiqligi (koordinatsiya)ni rivojlantirishga qaratilgan samarali pedagogik va metodik usullarni aniqlash, ularni amaliyotga joriy etish hamda ushbu usullarning bolalarning umumiy tayyorgarlik darajasiga ta’sirini o‘rganish. Tadqiqot vazifalari. Kichik yoshdagi badiiy gimnastikachi qizlarning koordinatsion qobiliyatlarini rivojlantirishga doir ilmiy adabiyotlarni tahlil qilish. Kichik yoshdagi gimnastikachilar uchun koordinatsiyani rivojlantiruvchi asosiy mashqlar tizimini ishlab chiqish va tavsiflash. Tajriba natijalari asosida harakatlar muvofiqligini rivojlantirishning eng samarali metodik tavsiyalarini ishlab chiqish. Badiiy gimnastikada harakatlar muvofiqligining o‘rni Gimnastikada koordinatsiya quyidagi komponentlar orqali namoyon bo‘ladi: Muvozanatni saqlash qobiliyati Harakatlarning vaqti, tezligi va kengligiga moslashish Asbob bilan (to‘p, bulava, halqa, lenta) muvofiq harakat qilish Ritm va musiqaga mos harakatlarni bajarish Ko‘pchiqimli harakatlarni bir vaqtda idora qilish 6–10 yoshli bolalarda markaziy nerv tizimining tez rivojlanishi koordinatsiya sifatlarini shakllantirish uchun eng qulay davr hisoblanadi. 6 - 10 Yoshli badiiy gimnastikachi qizlarning musobaqalarda ishtrok etish ko‘rsatkichlari № Musobaqalar turi Yoshi Turi Qatnashuvchilar soni 1. Viloyat bosqichi 6 - 7 Badiy 65 % - 75 % gimnastika 2. Respublika bosqichi 6 - 7 Badiy 70 % - 80 % gimnastika 3. Viloyat bosqichi 8 - 9 Badiy 65 % - 70 % gimnastika 4. Respublika bosqichi 8 - 9 Badiy 75 % - 85 % gimnastika 5. Viloyat bosqichi 10 Badiy 50 % - 55 % gimnastika 6. Respublika bosqichi 10 Badiy 70 % - 75 % gimnastika 44 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 12 Izox: Jadvalda 6 - 10 yoshli badiiy gimnastikachi qizlarning bosqichma bosqich musobaqada ishtroki qayd etilgan. Кичик ёшдаги гимнастикачиларда координацияга таъсир этувчи омиллар Боланинг умумий жисмоний ривожланиши, Диққат ва диққатни тез ўзгартира олиш қобилияти, вестибуляр аппарат фаоллиги, мусиқа ҳисси ва ритм сезгирлиги, асбоблар билан ишлаш тажрибаси ва мураббийнинг методик ёндашуви. Бу омилларни ҳисобга олган ҳолда машғулотлар тизимли режалаштирилса, координация сифатлари самарали ривожланади. Ҳаракатлар мувофиқлигини ривожлантириш усуллари 1. Ритмик ҳаракат машқлари Мусиқа остида юриш ва югуриш. Ритмни сезиш учун қўл, оёқ ва тана ҳаракатларини мувофиқлаш. Турли темп