К содержанию
РецензированоRU2025

ДЕНЕЖНАЯ МАССА И МОНЕТАРНАЯ ПОЛИТИКА

Абдурахимова Хуршида Тахиржановна

Современная наука и исследования · 4 · 2025

Аннотация

This article examines the role of monetary policy, the essence and objectives of monetary regulation, proper management of the money supply, the level of inflation in the economy, maintaining the value of the national currency, as well as the impact of monetary policy on economic growth. Keywords: monetary policy, money supply, open market, required reserves, exchange rate, inflation, monetary regulation, interest rates. КИРИШ Иктисодий баркарорлик ва усиш хар кандай давлатнинг асосий максадидир. Бу баркарорликка эришишда пул-кредит сиëсатининг яни монетар сиëсатнинг урни бекиëсдир. Пул массаларини тугри бошкариш иктисодиëтдаги инфляция даражасини пасайтириш, миллий валютани кадрини саклаш хамда ишлаб чикариш суръатларини баркарорлаштиришда мухим омил хисобланади. Монетар сиëсат-бу марказий банк томонидан иктисодиëтдаги пул массаси ва фоиз ставкаларига таъсир этиш оркали макроиктисодий баркарорликка эришишга каратилган чора-тадбирлар тизимидир. Ушбу сиëсат оркали давлат иктисодий усишини рагбатлантиради ëки ортикча инфляцияни чеклайди. Монетар сиëсатнинг мохияти ва вазифалари. Монетар сиëсатнинг асосий вазифаси- иктисодиëтдаги пул таклифи ва талабини мувозанатлаштиришдир. Бу оркали давлат куйидаги максадларга эришади: 1. Инфляция даражасини назорат килиш 2. Иктисодий усишни таъминлаш 1 7 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ 3. Ишсизликни камайтириш 4. Валюта курсини баркарор саклаш 5. Тулов балансини мувозанатлаштириш Пул массаси деганда иктисодиëтда айланиб юрган накд ва накдсиз пуллар микдори тушунилади. Агар пул массаси ортикча купайса инфляция юзага келади: агар етарли бу лмаса иктисодий фаоллик пасаяди. Шу боис монетар сиëсатда пул массасини аник хисоблаш ва бошкариш жуда мухим. Монетар сиëсатнинг асосий воситалари. Монетар сиëсатни амалга оширишда марказий банк бир нечта иктисодий инструментлардан фойдаланади. Улар куйидагилар: а) Кайта молиялаштириш ставкаси. Марказий банк тижорат банкларига кредит беришда куллайдиган фоиз ставкаси. Бу ставка оркали банк тизимидаги кредит фаоллигига таъсир курсатилади. Масалан, ставка оширилса, кредитлар кимматлашади ва пул массаси кискаради. б) Очик бозор операциялари. Марказий банк давлат кимматли когозларни сотиб олиш ëки сотиш оркали иктисодиëтдаги ликвидликни тартибга солади. Когозларни сотиб олиш пул массасини купайтириш, сотиш эса кискартириш воситасидир. в) Мажбурий захира меъëри. Тижорат банклари марказий банкда сакланиши керак булган депозит микдори. Захира меъëри оширилса-банкларда айланма пул камаяди, пасайтирилса-кредитлаш фаоллиги ортиб пул массаси купаяди. Монетар сиëсат турлари. Монетар сиëсат 2 асосий ëналишда амалга оширилади: 1) Эхтиëт (консерватив) сиëсат (Катъий сиëсат) Инфляция юкори булганда ëки иктисодий кизиб кетганда кулланилади. Бу холатда марказий банк пул таклифини чеклайди, фоиз ставкаларини оширади, кредит бериш талабини кискартиради. 2) Ишончли (экспансион) сиëсат (юмшатувчи сиëсат) Иктисодий фаоллик суст булганда, ишсизлик юкори булганда кулланилади. Марказий банк пул таклифини оширади, фоиз ставкаларини пасайтиради ва иктисодиëтни рагбатлантиради. Пул массасини бошкаришни механизмлари. Пул массасини бошкаришда асосий эътибор куйидаги курсаткичларга каратилган булади: -пул агрегатлари -инфляция даражаси -ишлаб чикариш хажми ва ялпи ички махсулот -фоиз ставкалари ва балюта курси Бу курсаткичлар оркали марказий банк иктисодий жараëнларни бахолаб тегишли чора куради. Узбекистон Республикасида монетар сиëсатнинг амалга оширилиши. Узбекистон Республикасида монетар сиëсатни амалга оширувчи асосий орган- У збекистон Республикаси Марказий банкидир. Унинг асосий максади миллий валютанинг баркарорлигини таъминлаш ва инфляцияни макбул даражада ишлаб туришдан иборат. 1 7 1 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 12 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Сунгги йилларда Узбекистонда инфляцияни пасайтириш, миллий валютани мастахкамлаш ва тулов тизимини модернизация килишга алохида эътибор берилмокда. Монетар сиëсатда бозор механизмларини жорий этиш, очик бозор операцияларини кенгайтириш ва миллий валюта курсини эркинлаштириш каби чоралар амалга оширилади. Монетар сиëсат ва инфляция уртасидаги богликлик. Инфляция-бу товарлар ва хизматлар нархларининг узлуксиз усиб бориш жараëни. Пул массаси ортикча купайганда инфляция кучаяди. Шунинг учун марказий банк пул таклифини чегаралаш оркали инфляцияни назорат килади. Инфляциянинг юкори даражаси ахоли реал даромадларнинг камайишига ва миллий валютанинг кадрсизланишига олиб келади. Шу боис инфляцияга карши самарали монетар сиëсат хар доим долзарб ахамият касб этади. Монетар сиëсатнинг иктисодий усишга таъсири. Монетар сиëсат иктисодий усишга 2йул билан таъсир курсатади. 1. Кредит сиëсати оркали инвестиция фаоллигини ошириш. 2. Фоиз ставкалари оркали талаб ва ишлаб чикаришни рагбатлантириш. Пул-кредит сиëсатининг самарадорлиги унинг иктисодий вазиятга мос равишда

Доказательный фрагмент

«This article examines the role of monetary policy, the essence and objectives of monetary regulation, proper management of the money supply, the level of inflation in the economy, maintaining the value of the national…»

Образец извлечения

Демо-превью

This article examines the role of monetary policy, the essence and objectives of monetary regulation, proper management of the money supply, the level of inflation in the economy, maintaining the value of the national… Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
monetary policy, money supply, open market, required reserves, exchange rate, денежно-кредитная политика, открытый рынок, мажбурий захира, балюта курси, монетар сиëсат, монетарная политика, пул массалари, инфляция, inflation, monetary regulation, очик бозор, обязательные резервы, interest rates., денежная масса, пул-кредит сиëсати, фоиз ставкалари., процентные ставки., валютный курс
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники