PSIXOLOGIYADA ÓSPIRIMLERDE SHAXSLARARALIQ QATNASIQLARDI QÁLIPLESTIRIW BOYINSHA TRENINGLER

Аннотация

Usı izertlewde tiykarınan psixologiya baǵdarında óspirimlerde shaxslar aralıq qatnasıqların qáliplestiriwde psixologiyalıq treninglerdi metodikalıq shólkemlestiriw boyınsha texnologiyalarınıń tiykarǵı áhmiyeti, psixologiyalıq treninglerdiń teoriyalıq tiykarları, psixologiyalıq talqılawlardan alınǵan maǵluwmatlar modeli hám mexanizmleri haqqında maǵluwmatlar keltiriledi. Sonday-aq, izertlewimiz dawamında óspirimlik dáwiriniń psixologiyalıq ózgeshelikleri, shaxslar aralıq qatnasıqlarda baqlanatuģın psixologiyalıq ózgerisler, psixologiyalıq rawajlanıwınıń ámeliy basqıshları hám psixologiyalıq treningler járdeminde olardı analizlew procesleri haqqında talqılawlar keltiriledi. Gilt sózler: Jas óspirimler tárbiyası, psixologiyalıq ózgerisler, kelispewshilik jaǵdayları, psixologiyalıq izertlewler, psixologiyalıq treningler, jaslar dúnyaqarası. Kirisiw Psixologiya baǵdarında óspirimlerdiń shaxslar aralıq qatnasıqları qáliplesiwi procesleriniń sociallıq belsendiligi, kommunikativlik qábileti hám shaxslar aralıq qatnasıqlar nátiyjeliligine baylanıslı boladı. Ásirese, óspirimlik dáwiri baqlanatuǵin psixologiyalıq jaǵdaylardan biri bolǵan sociallastırıwdıń áhmiyetli basqıshı bolıp, onda óspirim jaslardıń kommunikativ kompetenciyası, interakcion xızmeti, óz ara baylanıs mádeniyatı qáliplesedi. Psixologiya páninde óspirimler menen islewde psixologiyalıq treninglerdiń metodikalıq texnologiyaları yeń nátiyjeli psixologiyalıq metodlardan biri esaplanadi. Psixologiyalıq treningler óspirimlerdiń shaxslararalıq qatnasıqların qáliplestiriwde úlken áhmiyetke iye bolıp, tiykarınan jaslardıń kelispewshiliklerdi basqariwga járdem beredi. Sonday-aq, basqa shaxslar menen qarım-qatnas kónlikpelerin rawajlandırıwǵa, birgelikte islesiwge hám empatiya dárejesin arttırıwǵa xızmet etedi. Bul izertlewimizdiń áhmiyeti sonda, házirgi globallasıw dáwirinde óspirimlerdiń sociallıq-psixologiyalıq jaǵdayların esapqa alǵan halda, olardıń beyimlesiwi quramalasıp, olar arasında kommunikativ mashqalalar, agressivlik, qarım-qatnastan qashıw, adekvat emes ózin-ózi bahalaw sıyaqlı jaǵdaylardıń aldın alıw bolıp esaplanadı. Sonıń ushın zamanagóy psixologiyalıq treninglerdiń metodikaǵa tiykarlanǵan texnologiyaları óspirimlerde shaxslar aralıq qatnasıqlardı konstruktiv baǵdarǵa qáliplestiriwdiń tiykarǵı quralları esaplanadi. Óspirimlik jasında psixologiyalıq rawajlanıwdıń eń áhmiyetli basqıshlarınan biri bul emocional tarawında keskin ózgerisler júz beriw jaǵdayları dep ataymız. Bunda óspirimlerde ózin-ózi ańlawdıń kúsheyiwi sıyaqlı jaǵdaylar júzege keledi. Bul jaǵdaylarda óspirimlerdiń dúnyaǵa kózqarasınıń qáliplesiwinde ózin-ózi bahalaw turaqlılıǵınıń qáliplesiw jaǵdayında kórinedi. Sonday-aq, sociallıq dárejeni belgilewge umtılıwǵa tırısatuǵın jaǵdaylar da baqlanadı. 788 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11 Usı psixologiyalıq proceslerde bilip alıw múmkin, óspirim jaslarda teńleslerine qosılǵan halda toparı qatnasıqları tásiriniń kúsheyiwi ortalıqtıń ózgeriwi sebebi sıpatında belgilep ótiwimiz múmkin boladı. Izertlewlerimiz dawamında óspirimlik dáwiri insan rawajlanıwınıń yeń quramalı psixologiyalıq ózgerisler júz beretuǵın jaǵday dep esaplaymiz. Bunda óspirimlerde baqlanatuǵın psixologiyalıq ózgerisleri jaǵdayları dinamikalıq hám qarama-qarsılıqqa bay basqıshlarınan ibarat boladı. Bul dáwirde óspirimniń ózin túsiniw, ǵárezsizlik seziminiń kúsheyiw jaǵdayları, teńlesler toparına qosılıwda fiziologiyalıq ózgerisler, jámiyette óz ornın tabıwda ózgelerdiń pikirlerin tıńlaw sıyaqlı psixologiyalıq procesleri aktiv túrde rawajlanadi. Óspirimniń sociallıq turmısqa beyimlesiwi, bárinen burın, onıń shaxslar aralıq qatnasıqlardı qáliplestiriwi menen baylanıslı. Sebebi, óspirimlik jıllarında insannıń doslıq, topar birligi, sóylesiw mádeniyatı, empatiya jaǵdayı, sociallıq juwapkershilikke tiykarlanǵan jaǵdayı sıyaqlı sıpatları jaqsı rawajlanadı hám olar shaxslar aralıq qatnasıqlar dawamında bekkemlenedi. Psixologiya páninde shaxslar aralıq qatnasıqlar óspirimler ómirinde keń kólemdegi psixologiyalıq izertlewlerdiń orayında bolıp, olardıń dúzilisi, rawajlanıw basqıshları, sociallıq- psixologiyalıq jaǵdaylarına tiykarlanǵan faktorları hám de kelispewshiliklerdiń aldın alıw mexanizmleri analiz yetiledi. Óspirimlik dáwirinde psixologiyalıq ózgerislerge baylanıslı bolǵan qatnaslardıń qáliplesiwi bolsa jáne de kúshlirek psixologiyalıq qatnaslardı talap yetedi. Óspirimlik dáwirinde insan dúnya qarasınıń qáliplesiw procesinde jámiyettiń belsendi aǵzası boliwdi úyrenedi. Psixologiya baǵdarında óspirimlerdiń shaxslar aralıq qatnasıqları qáliplesiwi processleriniń sociallıq belsendiligi, kommunikativlik qábileti hám shaxslar aralıq qatnasıqlar nátiyjeliligine baylanıslı boladı. Ásirese, óspirimlik dáwiri baqlanatuǵın psixologiyalıq jaǵdaylardan biri bolǵan sociallasıwdıń áhmiyetli basqıshı bolıp, onda óspirim jaslardıń kommunikativ kompetenciyası, interakcion xızmeti, óz ara baylanıs mádeniyatı qáliplesedi. Psixologiya páninde jas óspirimler menen islewde