Особенности микробного пейзажа периферической крови и перитонеальной жидкости при экспериментальной кишечной непроходимости

Аннотация

The goal was to assess the microbial landscape of peripheral blood and peritoneal fluid of la- boratory animals in experimental intestinal obstruction. It was found that in the case of experimental obstruc- tion of the small and large intestines, few microorganisms were sown in the peripheral blood, and there were no noticeable changes in the microbial landscape depending on the time of obturation. In both models, micro- organisms were seeded in the peritoneal fluid by an order of magnitude greater than in the blood, and the mi- crobial landscape was diverse. Keywords: experimental intestinal obstruction, blood, peritoneal fluid, microbial landscape, bacterial translocation. Долзарблиги. Бактериал транслокация бу аниқлаш ва қадамба қадам таҳлил қилиш амалий тирик бактерияларнинг ошқозон ичак тракти жиҳатдан мушкуллигини ҳисобга олиб, тажриба- шиллиқ қавати орқали организмнинг экстраинте- вий тадқиқотлар ўтказиш мақсадга мувофиқ. стинал қисмларига ўтиши. Улар билан бирга ор- Иш мақсади. Тажрибавий ўткир ингичка ва ганизм ички муҳитига эндотоксинлар ҳам тушади йўғон ичак тутилишларида лаборатория ҳайвон- [6]. Бактериал транслокацияга ичак нормал мик- лари периферик қони ва перитонеал суюқлигидан рофлорасидан кўпинча E.coli, Proteus spр, унган микроблар манзарасига баҳо бериш. Enterobacteriaceae оиласининг бошқа вакиллари, Материал ва усуллар. Илмий ишни бажа- транзитор штаммлардан B.subtillus (пичан ришда экспериментал материал билан ишлашнинг тайёқчаси), граммусбат аэроблар қодир, облигат биологик хавфсизлик қоидалари ва этик тамойил- анаэробларнинг транслокация даражаси пастлиги ларига амал қилдик. Тадқиқотларни амалга оши- қайд этилган [1, 5]. риш мақсадида 368 та оқ, зотсиз сичқонлар ишла- Шуни таъкидлаш лозимки, касалликнинг тилди, улар оғирлиги 25 грамм ва ундан юқори муҳим патогенетик жиҳатлари - ичак нормал бўлди. Лаборатория ҳайвонларини парваришлаш, микрофлораси ҳолати, шиллиқ қават маҳаллий боқиш, гуруҳларга ажратиш ва тажрибаларга тай- иммун тизими дефицити доим ҳам ҳисобга оли- ёрлаш анъанавий усулларда амалга оширилди. навермайди. Шу сабабли ҳам ЎИТ да эндоген Тажрибавий ўткир ингичка ва йўғон ичак микрофлоранинг ичакдан транслокация бўлишига тутилишлари моделларини шакллантиришда олиб келувчи омилларни мажмуавий ўрганиш Круглянский Ю.М. [3] таклиф этган ўткир обту- муҳим аҳамият касб этади. Клиник нуқтаи назар- рацион ичак тутилиши тажрибавий моделидан ўз дан ушбу жараёнларни ўрганиш, ЎИТ патогенези модификацияларимизни киритган ҳолда фойда- асосий бўғинларидаги ўзгаришларни динамикада ландик. Тадқиқотларнинг жами 3 серияси ўтка- 186 2020, №1 (116) Проблемы биологии и медицины К.Ж. Сувонов зилди. Тажрибага жалб қилинган ҳайвонлар 4 гу- (Staphylococcus spp 2 ҳолатда) мисол қилишимиз руҳга бўлинди: 1 гуруҳ - ўткир ингичка ичак ту- мумкин. Тажриба бошлангач 72 соатдан сўнг тилиши (ЎИИТ) чақирилганлар, n=72; 2 гуруҳ - микроб манзарасида жиддий ўзгаришлар куза- ўткир йўғон ичак тутилиши (ЎЙИТ) чақирилган- тилмади, фақатгина олдинги муддатда учрамаган лар, n=72; 3 гуруҳ - таққослаш гуруҳи (қорин Enterobacter spp ва Bacteroides spp лар (n=1 дан) бўшлиғи очилиб, ичак тутилиши чақирилмаган- идентификация қилинди. Фикримизча, периферик лар, n=72); 4 гуруҳ - назорат гуруҳи (интакт лабо- қонда микроорганизмларнинг жуда кам аниқла- ратория ҳайвонлари, n=24). ниши уларнинг асосан мезентериал лимфа тугун- Шунингдек, 1 ва 2 гуруҳлар ўз навбатида лари ва жигарда кўп миқдорда емирилиши, шу- гуруҳчаларга бўлинди: 1а ва 2а - ЎИИТ ва ЎЙИТ нингдек, қондаги бактерицид моддаларнинг 24 соат давом этганлар (n=8 тадан); 1б ва 2б - таъсиридир. ЎИИТ ва ЎЙИТ 48 соат давом этганлар (n=8 та- Тажрибавий ЎИИТ да перитонеал суюқлик дан); 1в ва 2в - ЎИИТ ва ЎЙИТ 72 соат давом эт- кўрсаткичлари ўзгача тус олганига гувоҳ бўлдик. ганлар (n=8 тадан). Периферик қондан фарқли хусусиятлар Ушбу муддатлар ичаклар деворида обтура- қуйидагича: перитонеал суюқликда микроорга- ция натижасида энг кўп патологик, морфологик, низмлар миқдор жиҳатдан бир неча ўн баравар клиник ўзгаришлар бўлишига қараб [2, 3] танлан- кўп аниқланди; монокультура кўринишида 4 та ди. Бактериологик текширишлар лаборатория микроорганизм идентификация қилинди (қонда 1 ҳайвонлари қони ва перитонеал суюқлигидан ун- та); ассоциация шакли монокультурага нисбатан дирилган микроорганизмларга нисбатан ўтказил- ишонарли равишда кўп учради (қонда унинг ак- ди. Улар идентификацияси Bergey's [4] бўйича си); Staphylococcus spp монокультура ва ассоциа- олиб борилди. Бактериологик текширишлар учун ция шаклларида тажрибанинг барча муддатларида “HiMedia” фирмаси (Ҳиндистон) озиқ муҳитлари- учради ва муддат ошиб бориши билан унинг дан фойдаланилди. аниқланиш миқдори ҳам кўпая борди; Escherichia Олинган натижаларни статистик ишлаш spp нинг бошқа микроорганизмларга нисбатан “Pentium-4” процессорли персонал компьютер- учраш фоизи 72 соатдан кейин периферик қонга ларда тиббий-биологик текширишлар учун мах- нисбатан ишонарли кам бўлди (мос равишда сус “Exsel” дастури қўлланилган ҳолда амалга