ЗНАЧЕНИЕ ЕДИНСТВА ОБРАЗОВАНИЯ И ВОСПИТАНИЯ В МУЗЫКАЛЬНОМ ОБРАЗОВАНИИ

Аннотация

This article spoke about the importance of unity of knowledge and education in music education, as well as the role of Karakalpak national songs, national dances in the education of the younger generation of people. Key word: music, national songs, national dances, feelings, thoughts, science, culture, art. Xalqımızdıń milliylikke bolǵan sana-sezimin, oy-órisin rawajlandırıw maqsetinde elimizde salt-dástúrler, tarıyxıy ózgerisler, ilim mádeniyat hám kórkem-óner tarawları boyınsha úlken jetiskenliklerdıń kirgizilgenligi búgingi kúnde ayqın kózge taslanbaqta. “Tariyxtan belgili, Watan hám xalıq táǵdirine qáwipler kúsheygen jaǵdayda áyne millet pidayıları - oyaw qálbli zıyalılar, shayır hám jazıwshılar, kórkem óner ǵayratkerleri, ruwxıylıq hám aǵartıwshılıq tarawı xızmetkerleri mártlik penen maydanǵa shıqqan. Mámleketimiz óz rawajlanıwınıń jańa, joqarı basqıshına kirip atırǵan házirgi waqıtta bizge jadid babalarımız sıyaqlı Batıs iliminiń jetiskenlikleri menen birge, milliy qádiriyatlar ruwxında tárbiyalanǵan jetik kadrlar suw menen hawaday zárúr,”[1] dep atap ótken edi. Milliy muzıka mádeniyatımızdaǵı usı jetiskenliklerdi sabaqta úyreniw bul eń aktual máselelerdiń birinen esaplanadı. 307 Noyabr, 2025-Yil Jámiyette joqarı adamgershilik pazıyletlerin jetilistiriw, milliy ideologiyanı qáliplestiriw jaslarımızǵa tarıyxıy dástúrimizge, ulıwma adamgershilik qádiriyatlarına húrmet, watanǵa muxabbat, ǵárezsizlik ideyalarına sadıqlıq ruwxında tárbiyalaw, xalıqlar doslıǵın hám tatıwlıǵın bekkemlew, elimizde júrgizilip atırǵan barlıq reformalardıń ózegi bolıp tabıladı-degen edi elimizdiń birinshi prezidenti İ.A.Karımov óziniń “Ruwxıylıq insannıń, mámlekettiń kúsh qúdireti”[2] - atamasındaǵı miynetinde. Shınında da Ózbekistan ǵárezsizlikke eriskennen soń jaslardı ádep-ikramlılıqqa tárbiyalawda ata-baba násiyatlarınan, bay miyraslardan paydalanıwǵa jol ashıldı. Solardıń biri xalıqtıń kórkem óneri dóretpelerı jaslardı ádep-ikramlı etip tárbiyalawda xalıq milliy qosıqlarınıń tutqan ornı oǵada ullı. Mısalı: balalardı muzıkalıq jaqtan tárbiyalaǵanda olardı kompozitorlardıń dóretpeleri menen tanıstırıwdıń áhmiyeti óz aldına. Milliy dástúrler tarıyxıy dáwirlerde qálipleskeni sebepli muzıka sabaǵında milliy qosıqlarımız, oyınlarımız xalıqtıń mádeniyatı menen tıǵız baylanısta. Hár qanday muzıkalıq shıǵarma adamnıń ishki dúnyasına qozǵaw saladı, estetikalıq jaqtan tásir etiw menen birge, adamlardıń kewil xoshın ortaqlastırıp, olardıń qarım-qatnas quralı bolıp esaplanadı. Qaraqalpaq milliy qosıqları, ayaq oyınları jas áwladlardı haqıyqıy insan etip tárbiyalawda ayırıqsha orınǵa iye. Muzıka arqalı hár tárepleme tárbiyalawda tálim-tárbiya birligin támiyinlew, kórgizbeli qurallardan paydalanıw awızeki dóretpeler hám milliy qosıqları, ayaq oyınlar arqalı ádep-ikramlılıq, mehir - muxabbat, watanǵa sadıqlıq siyaqlı páziyletler qáliplesip baradı. Muzıka tárbiyası tarıyxıy xarakterge iye bolıp jámiyettiń rawajlanıwı menen tıǵız baylanıslı boladı. Mısalı qosıq arqalı balanıń ata-anaǵa, óz jaqınlarına, tuwılǵan jerine watanǵa mehir-muxabbat sezim tuyǵıların oyatıwshı qural sıpatında seziledi. Muzıka baslawısh klass oqıwshılarınıń tárbiyasında úlken áhmiyetke iye. Sebebi bul waqıtta úyreniletuǵın qosıqlardıń tematıkası belgili bir maqsetke qaratılǵan boladı. olar: Watan haqqında, ana haqqında, jıl máwsimleri, bayramlar, úy háywanları hám taǵı basqalar haqqında bolıwı múmkin. Házirgi kúnde bilimlendiriw xizmetkerleri aldında jas áwladta joqarı ilimiy kóz-qarastı qáliplestiriw zaman talapları menen teń qádem qoyatuǵın erkin pikirleytuǵın jas áwladtı tárbiyalaw wazıypaları tur. Prezidentimiz sózi menen aytqanda “májbúriy kónlikpeler ornına sanalı tártip” bolıwı kerek. Oqıtıwshınıń bas wazıypası oqıwshılarda ǵárezsiz pikir júritiw kónlikpelerın payda etiwden ibarat. Ǵárezsiz pikirlew tiykarında insan dúńyanıń jańa kórinisin kóz aldına keltiredi, jańalıqlar dóretedi, dóretiwshilik qıladı, jámiyetimizde bolıp atırǵan processlerdi óz oy-pikirinen ótkizedi. Jaslardı erkin ǵárezsiz pikirlewge úyreter ekenbiz, olardı óz aqılı, pikiri menen ǵárezsiz turmıs keshiriwge tayarlaymız. Jaslardı bunday ruwxta tárbiyalaw bilimlendiriwdiń tiykarǵı maqseti bolıp esaplanadı. “Jasında berilgen bilim-tasqa oyılǵan naǵıs” deydi dana xalqımız. Sonlıqtan birinshi gezekte baslawısh klass oqıwshılarınıń qızıǵıwshılıǵın, intasın arttırıw lazım. Bul orında mekteptiń tutqan ornı girewli. Sebebi mekteptiń tiykarǵı wazıypası keń maǵlıwmatlı, hár tárepleme rawajlanǵan insanlardı tárbiyalawdan, oqıwshılardı oqıw jobasındaǵı hár bir pánge baylanıslı tereń hám puxta bilimler menen qurallandırıwdan ibarat. 308 Noyabr, 2025-Yil Baslawısh klassta oqıwshılardıń oqıwǵa bolǵan qızıǵıwshılıǵın oyatıwda oqıtıwshınıń kásiplik sheberligi, yaǵnıy sabaqtı qızıǵarlı etip óte alıwı, balanı ózine tarta biliwi úlken áhmiyetke iye. Belgili bolǵanınday muzıka óziniń sezımtallıǵı arqalı balalardıń ıqlasın ózine tartip, aqıl-oy pikirlew seziminiń qáliplesiwine bir qansha tásirin tiygizedi. Muzıka sa