Повышение качества и эффективности образования в высших учебных заведениях с помощью корреляционно-регрессионного анализа

Аннотация

Мақолада олий таълим муассасаларининг таълим сифати ва самарадорлигини оширишга таъсир этувчи омиллар (ихтисослик ва таъминловчи фанлар)нинг корреляцион-регрессион таҳлили амалга оширилган. Шунингдек, улар ўртасидаги боғлиқлик ўрганилган. Ушбу боғлиқликни ифодаловчи регрессия тенгламаларига таянган ҳолда таълим амалиётида фойдаланиш бўйича илмий асосланган таклиф ва тавсия ишлаб чиқилган. Калит сўзлар: прогнозлаштириш, ўқитиш сифати, регрессия тенгламаси, сифат мезони, фан бўйича ўзлаштириш натижалари. ПОВЫШЕНИЕ КАЧЕСТВА И ЭФФЕКТИВНОСТИ ОБРАЗОВАНИЯ В ВЫСШИХ УЧЕБНЫХ ЗАВЕДЕНИЯХ С ПОМОЩЬЮ КОРРЕЛЯЦИОННО-РЕГРЕССИОННОГО АНАЛИЗА Зарипова Мукаддас Джумаёзовна - докторант Термезского государственного университета Аннотация: В статье проведен корреляционно-регрессионный анализ факторов (специальные и обеспечивающие дисциплины), влияющих на повышение качества и эффективность образования в высших учебных заведениях. Также исследован взаимосвязь между ними. На основе уравнений регрессии, выражающих эту взаимосвязь, были разработаны научно обоснованные предложения и рекомендации для использования в образовательной практике. Ключевые слова: прогнозирование, качество обучения, уравнение регрессии, критерии качества, усвоение результатов по дисциплине. IMPROVING THE QUALITY AND EFFICIENCY OF EDUCATION IN HIGHER EDUCATION INSTITUTIONS USING CORRELATION-REGRESSION ANALYSIS Zaripova Mukaddas Djumayozovna, doctoral student of Termez State University Annotation: The article contains a correlation-regression analysis of factors (special and supporting disciplines) that affect the improvement of the quality and efficiency of education in higher educational institutions. The relationship between them is also investigated. Based on the regression equations expressing this relationship, scientifically grounded proposals and recommendations were developed for use in educational practice. Keywords: forecasting, quality of teaching, regression equation, quality criteria, assimilation of results in the discipline. Кириш. Олий таълимни модернизация- ришга, балки шаффофликни таъминлашга, кор- лашнинг асосий мақсадларидан бири, бу - таъ- рупцияга барҳам беришга, таҳсил олувчининг лим сифатини оширишдир. Буни оммавий олий ҳақиқий билимини юзага чиқаришга, талаба- таълимга ўтиш, олий ўқув юртлари сонининг нинг мустақил ўқиб-ўрганиб, ўз устида ишлаши- кўпайиши, таълимнинг тижоратлаштирилиши га, юқори сифатли кадрлар тайёрлашга, Ўзбе- ва таълим хизматлари бозорида рақобат муҳи- кистон Республикаси дипломлари, жумладан тининг шаклланиши, маълумотларни (ахборот- фан доктори, фан номзоди дипломлари, илмий ларни) янгиланиш вақтининг қисқариши яъни даражалари халқаро таълим хизматлари ҳамда ўқув цикли тугамасдан олдин унинг эскириб меҳнат бозорида ҳақиқий тан олинишига имкон бориши, ижтимоий ва географик ҳаракатчан- беради. ликка боғлиқ глобаллашув жараёни, меҳнат Шу боис, сўнгги йилларда республикамиз- бозори устувор йўналишини мутахассиснинг да давлат сиёсати даражасида олий таълим си- фақатгина билими эмас, балки компетенциялар фатини ошириш ва уни янада такомиллашти- мажмуи талаб этиладиган томонга оғиши (сил- риш масалаларига жиддий эътибор берилиб, бу жиши) талаб этмоқда. борада кенг кўламли ишлар амалга оширилмоқ- Олий таълимнинг ички имтиёзларидан да. Жумладан: ўқитишни халқаро стандарт ташқари, буни миллий таълим тизимининг хал- талабларига мос равишда ташкил этиш; ўқув қаро стандартлар билан мувофиқлаштирилиши жараёни сифат ва самарадорлигини янада оши- ҳам талаб қилади. Ушбу мувофиқлаштирилиш риш учун ўқитишнинг замонавий усул ва воси- олий таълимда нафақат ўқитиш сифатини оши- таларини кенгроқ жорий этиш; меҳнат бозори Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил, 5-сон 269 ТАЪЛИМ ВА ФАН эҳтиёжларини инобатга олган ҳолда рақобат- тайёрлаш масаласи ётганлигини гувоҳи бўлиш бардош, интеллектуал салоҳиятли кадрлар тай- мумкин. ёрлаш; сифатли таълим хизматлари кўрсатиш; Мазкур мақолада хорижий давлатлар билим, кўникма, малакаларни тизимли ўрганиш олий таълим муассасаларининг юқори салоҳи- ва таҳлил этиш; касбий фаолиятга тайёргарлик ятли, рақобатбардош кадрлар тайёрлаш бораси- даражасини аниқлашнинг такомиллаштирил- да олиб бораётган тадқиқотлари ва илмий из- ган баҳолаш механизмларини ишлаб чиқиш; ланишларини ўрганиш асосида [4, 5] ҳамда мам- олий таълим муассасалари фаолиятини баҳо- лакатимиз олий таълим тизимига хос алоҳида лашнинг аниқ, барқарор ва истиқболли тартиб- хусусиятларни инобатга олган ҳолда, мазкур қоидалари тизимини яратиш; ташкилий-иқти- таълим муассасаларининг интеллектуал сало- содий механизмларни ривожлантиришнинг ҳиятли кадрлар тайёрлаш сифатини ошириш илмий асосларини тадқиқ этиш ва ҳоказо. масаласи билан боғлиқ айрим жиҳатларига Мавзуга оид адабиётлар таҳлили. Мақо- эътибор қаратишни лозим топдик. лада олий таълим муассасаларининг таълим Маълумки, олий таълим муассасалари сифати ва самарадорлигини оширишга таъсир таълим сифати ва рейтинги даражасини аниқ- этувчи омиллар (ихтисослик ва таъминловчи лашнинг ташкил этувчи унсурларидан