ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ ПРАВА, ПРЕДОСТАВЛЯЕМЫЕ ОТДЕЛЬНЫМ КАТЕГОРИЯМ ОСУЖДЕННЫХ.

Аннотация

This article discusses the additional rights and privileges granted to certain categories of convicts held in penal institutions, in particular, pregnant women and convicts with children under the age of three. Based on Articles 130–133 of the Criminal Code, it is indicated that persons of this category are granted relief in terms of living outside the territory of the penal institution, placing children in an orphanage affiliated with the colony, additional meetings, and material and living conditions. The legal basis for granting these rights, the procedure for their application, restrictions, and the state's humanitarian policy aimed at protecting motherhood and childhood are also analyzed. Keywords: Certain categories of convicts. Pregnant women. Convicts with children under the age of three. Criminal Code. Additional rights. Colony and orphanage. Protection of motherhood and childhood. ДОПОЛНИТЕЛЬНЫЕ ПРАВА, ПРЕДОСТАВЛЯЕМЫЕ ОТДЕЛЬНЫМ КАТЕГОРИЯМ ОСУЖДЕННЫХ. Аннотация. В статье рассматриваются дополнительные права и льготы, предоставляемые отдельным категориям осужденных, содержащимся в исправительных учреждениях, в частности, беременным женщинам и осужденным, имеющим детей в возрасте до трех лет. На основании статей 130–133 Уголовного кодекса Российской Федерации указывается, что лицам данной категории предоставляются послабления в проживании за пределами территории исправительного учреждения, помещении детей в детский дом при исправительной колонии, предоставлении дополнительных свиданий, а также в материально-бытовых условиях. Также анализируются правовые основы предоставления указанных прав, порядок их применения, ограничения, а также гуманитарная политика государства, направленная на защиту материнства и детства. Ключевые слова: Отдельные категории осужденных. Беременные женщины. Осужденные, имеющие детей в возрасте до трех лет. Уголовный кодекс Российской Федерации. Дополнительные права. Колония и детский дом. Защита материнства и детства. 246 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 11 O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 130–133-moddalarida mustahkamlab qo‘yilgan mahkuma ayollarning jazoni ijro etish muassasasi doirasidan tashqarida yashashi, bolalarini jazoni ijro etish koloniyalari qoshidagi bolalar uyiga joylashtirish, mahkuma ayollarning jazoni ijro etish muassasasi doirasidan muayyan muddatga chetga chiqishi kabi huquqlarni ko‘rsatib o‘tishimiz mumkin. Shu o‘rinda savol tug‘ilishi tabiiy. Xo‘sh, ayrim toifadagi mahkumlar deganda kimlar tushuniladi? O‘zbekiston Respublikasi Jinoyat-ijroiya kodeksining 130- moddasi 1-qismiga muvofiq, ayrim toifadagi mahkumlar deganda homilador ayollar va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollar tushuniladi. Mahkuma homilador ayollar va uch yoshga to‘lmagan bolasi bor ayollarga Jinoyat-ijroiya kodeksida mahkumlar uchun nazarda tutilgan huquqlardan tashqari: – jazoni ijro etish muassasasi hududi doirasidan tashqarida yashash; – bolalarini jazoni ijro etish koloniyalari qoshidagi bolalar uyiga joylashtirish; –bolalarini joylashtirib kelish va ular bilan uchrashish uchun jazoni ijro etish muassasasi doirasidan chetga chiqish huquqiga ham ega. Mahkuma ayollarga voyaga yetmagan bolalari bilan bir yil ichida to‘rt marta, muddati besh sutkagacha bo‘lgan uzoq muddatli uchrashuv, manzil-koloniyada saqlanayotganlarga esa, ishdan bo‘sh vaqtda muassasa hududidan tashqarida yashash imkoniyati bilan uzoq muddatli uchrashuvlar cheklanmagan miqdorda beriladi. Mahkuma ayollarning voyaga yetmagan bolalari bilan uchrashishiga o‘zining Jinoyat- ijroiya kodeksining 131-moddasiga binoan ijobiy tavsifga ega mahkuma ayollarga homiladorlik va tug‘ish bo‘yicha ishdan ozod etilgan vaqt mobaynida, shuningdek bolasi uch yoshga to‘lgunga qadar jazoni ijro etish muassasasi boshlig‘ining prokuror tasdiqlagan qarori bilan jazoni ijro etish koloniyasi hududidan tashqarida yashashga ruxsat etilishi mumkin. Jazoni ijro etish muassasasi hududi doirasidan tashqarida yashashga ruxsat berilgan mahkuma ayollarga guvohnoma beriladi. Jazoni ijro etish muassasasi hududidan tashqarida yashaydigan mahkuma ayollar o‘zlari ro‘yxatda turgan turkumdan chiqarilmaydi. Ularning ish haqi hisob-kitob qilinib, shaxsiy hisobvaraqlaridagi pullari, shuningdek oziq-ovqat mahsulotlari, narsa va buyumlari o‘zlariga beriladi. Jazoni ijro etish muassasasi hududidan tashqarida yashash huquqi Jinoyat kodeksi 73-moddasining to‘rtinchi qismi “b”, “v” va “g” bandlarida ko‘rsatilgan quyidagi mahkumlarga nisbatan berilmaydi, ya’ni: – o‘ta xavfli retsidivistga; – uyushgan guruh yoki jinoiy uyushmaning tashkilotchi va qatnashuvchilariga; – javobgarlikni og‘irlashtiradigan holatlarda qasddan odam o‘ldirish, o‘n to‘rt yoshga to‘lmaganligi aybdorga ayon bo‘lgan jabrlanuvchining nomusiga tegish yoki unga nisbatan zo‘rlik ishlatib, jinsiy ehtiyojni g‘ayritabiiy usulda qondirish, O‘zbekiston Respublikasiga, tinchlik va insoniyat xavfsizligiga qarshi jinoyat sodir etish, yadroviy, kimyoviy, biologik va boshqa x