1C: KORXONA” DASTURIDA BUXGALTERIYA HISOBI KONFIGURATSIYASI BILAN ISHLASH ASOSLARI

Аннотация

Mazkur tezisda “1c: korxona” dasturida buxgalteriya hisobi konfiguratsiyasi bilan ishlash asoslari mavzusi yoritilgan. Ushbu mavzu doirasida 1C dasturining buxgalteriya hisobi jarayonlarini avtomatlashtirishdagi ahamiyati, uning funksional imkoniyatlari hamda korxona moliyaviy faoliyatini samarali yuritishdagi o‘rni tahlil qilinadi. Shuningdek, 1C: Buxgalteriya konfiguratsiyasining asosiy modullari, ularning vazifalari va foydalanuvchi interfeysi bilan ishlash tamoyillari ko‘rib chiqiladi. Ishda 1C dasturida hujjatlar bilan ishlash, schyotlar rejasi, provodkalar tuzish, hisobotlarni shakllantirish hamda soliq hisobotlarini tayyorlash kabi amaliy jarayonlar misolida dasturdan foydalanish ko‘rsatib o‘tilgan. Tadqiqot natijasida 1C dasturidan foydalanish korxonalarda hisob-kitoblarning aniqligini ta’minlashi, inson omili xatolarini kamaytirishi va buxgalteriya hisobotini tayyorlashda vaqt tejalishini ta’minlashi aniqlangan. Ushbu mavzu bo‘yicha o‘rganilgan natijalar buxgalteriya hisobi va axborot texnologiyalari integratsiyasi yo‘nalishida amaliy ahamiyatga ega bo‘lib, korxonalarda avtomatlashtirilgan hisob tizimini joriy etishning nazariy va amaliy asoslarini mustahkamlaydi. Kalit soʻzlar: 1C dasturi, buxgalteriya hisobi, avtomatlashtirilgan tizim, konfiguratsiya, korxona hisobi, axborot texnologiyalari, provodka, schyotlar rejasi, moliyaviy hisobot, soliq hisobotlari. Bugungi kunda raqamli iqtisodiyot sharoitida korxonalarning moliyaviy va xo‘jalik faoliyatini samarali tashkil etish uchun buxgalteriya hisobi jarayonlarini avtomatlashtirish zaruriy ehtiyojga aylanmoqda. An’anaviy hisob yuritish uslublari inson omiliga bog‘liqligi sababli ko‘p hollarda xatolarga olib keladi, vaqt sarfini oshiradi hamda boshqaruv qarorlarini qabul qilishda kechikishlarga sabab bo‘ladi. Shu nuqtayi nazardan, 1C dasturi bu muammolarning samarali yechimi sifatida amaliyotda keng qo‘llanilmoqda. 1C: Korxona (Buxgalteriya hisobi konfiguratsiyasi) dasturi buxgalteriya hisobi, moliyaviy tahlil, soliq hisobi va hisobotlarni avtomatlashtirishga mo‘ljallangan zamonaviy dasturiy majmua hisoblanadi. U nafaqat hisob yuritishni soddalashtiradi, balki korxona faoliyatining barcha iqtisodiy ko‘rsatkichlarini yagona axborot tizimida boshqarish imkonini beradi. 1C dasturining asosiy ustunliklaridan biri — bu moslashuvchan konfiguratsiya tizimi bo‘lib, foydalanuvchiga o‘z korxonasining tuzilmasi, faoliyat sohasi va hisob yuritish uslubiga mos sozlash imkonini beradi. Mavzuning dolzarbligi shundaki, O‘zbekiston Respublikasida iqtisodiyotni raqamlashtirish siyosati doirasida barcha xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish talab etilmoqda. Shu ma’noda 1C dasturidan foydalanish nafaqat hisob-kitoblarni tezlashtiradi, balki moliyaviy nazoratni kuchaytiradi, soliqqa oid hisobotlarni xatolarsiz tayyorlashga yordam beradi. Ushbu mavzuni o‘rganishdan ko‘zlangan maqsad — 1C dasturi yordamida korxonalarda buxgalteriya hisobi jarayonlarini avtomatlashtirishning nazariy asoslari va amaliy imkoniyatlarini tahlil qilish, dastur konfiguratsiyasining afzalliklarini aniqlash hamda uning amaliy ahamiyatini yoritishdan iboratdir. Natijada, olingan bilim va tajriba zamonaviy buxgalteriya tizimini raqamli texnologiyalar asosida takomillashtirishga xizmat qiladi. Raqamli iqtisodiyot sharoitida buxgalteriya hisobini avtomatlashtirish korxona faoliyatining samaradorligini oshiradi. 1C dasturi — korxonaning moliyaviy, soliq va boshqaruv hisobi jarayonlarini avtomatlashtiruvchi zamonaviy axborot tizimi hisoblanadi. 1C: Buxgalteriya konfiguratsiyasi buxgalterlar uchun qulay interfeys, tezkor hisob-kitob va aniq hisobot tayyorlash imkonini yaratadi. Mavzuning dolzarbligi — bu dastur orqali korxonalarda buxgalteriya ishlarini soddalashtirish va inson omilini kamaytirish imkoniyatidir. 1C dasturi foydalanuvchiga buxgalteriya amaliyotini to‘liq avtomatlashtirish imkonini beradi. Quyidagi jadvalda dastur imkoniyatlari ko‘rsatilgan: Vol. 5, No. 11 – Special Issue (EJMTCS) 551 ISSN: 2181-2861 1-jadval. 1C: Buxgalteriya dasturining asosiy funksional imkoniyatlari1 № Bo‘lim nomi Asosiy funksiyasi Hujjatlar bilan Kassa, bank, tovar harakati, xizmatlar uchun hujjatlar 1 ishlash yaratish Buxgalteriya hisobining yagona tizimda yuritilishini 2 Schyotlar rejasi ta’minlaydi Har bir xo‘jalik operatsiyasi uchun avtomatik buxgalteriya 3 Provodkalar yozuvi Moliyaviy, soliq va statistika hisobotlarini avtomatik 4 Hisobotlar shakllantirish Xodimlar va ish 5 Mehnat haqi, soliqlar va ajratmalarni hisoblash haqi hisobi Asosiy vositalar 6 Inventarizatsiya, amortizatsiya va aktivlar harakati nazorati hisobi 1-jadvaldan ko‘rinib turibdiki, 1C: Buxgalteriya dasturi korxonaning buxgalteriya faoliyatini to‘liq avtomatlashtirish imkonini beradi. Dasturda hujjatlar bilan ishlashdan tortib, provodkalar tuzish, asosiy vositalarni hisobga olish va hisobotlarni tayyorlashgacha bo‘lgan barcha jarayonlar yagona tizimda amalga oshiriladi. Bu esa hisob-kitoblarning aniqligi, ma’lumo